“Việt Nam - Nhìn từ biển”: Bức tranh sinh động về biển đảo Việt Nam
Biển từ lâu đã trở thành một phần không thể tách rời trong tiến trình hình thành và phát triển của dân tộc Việt Nam. Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng - an ninh, biển còn là không gian văn hóa, lịch sử gắn bó mật thiết với tiến trình hình thành và phát triển của dân tộc. Qua những trang viết giàu hình ảnh và đầy xúc cảm, “Việt Nam - Nhìn từ biển” (NXB Chính trị quốc gia Sự thật) đưa người đọc bước vào một hành trình khám phá bức tranh sinh động, nhiều chiều và đầy sắc màu về biển đảo Việt Nam hôm nay.
“Không có nước, không có sự sống. Không có màu xanh của biển, cũng sẽ không có màu xanh của sự sống” - Ngay từ những trang mở đầu, cuốn sách nhấn mạnh vai trò đặc biệt của biển đối với sự sống và sự phát triển của nhân loại nói chung, cũng như đối với Việt Nam nói riêng. Biển là cái nôi của sự sống, là nơi khởi nguồn và nuôi dưỡng nhiều nền văn minh. Đối với Việt Nam, biển đã trở thành một phần máu thịt, gắn bó mật thiết với lịch sử, văn hóa và tâm hồn dân tộc. Từ thuở dựng nước, biển đã cùng dân tộc ta viết nên những trang sử oanh liệt, những bản hùng ca bất diệt, từ Bạch Đằng Giang hiển hách đến Trường Sa, Hoàng Sa kiên cường. Biển đồng hành cùng lời thề giữ nước, cùng quyết tâm bảo vệ chủ quyền và khát vọng vươn xa của dân tộc Việt Nam.

Lật giờ từng trang sách, bạn đọc như được bước vào một không gian rộng lớn, nơi các vùng biển, đảo của Việt Nam. Từ những vịnh biển nổi tiếng như Hạ Long, Bái Tử Long, Lan Hạ ở phía Bắc; Lăng Cô, Nha Trang, Quy Nhơn, Kỳ Co - Eo Gió ở miền Trung; đến Vũng Tàu, Côn Đảo ở phương Nam, mỗi vùng biển mang một sắc thái riêng, vừa quen thuộc, vừa mới mẻ. Có nơi sôi động, hiện đại; có nơi vẫn giữ nguyên vẻ hoang sơ, yên bình; có hòn đảo xa xôi lặng lẽ giữa trùng khơi nhưng mang ý nghĩa đặc biệt về chủ quyền quốc gia.
Không chỉ khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên, cuốn sách còn dành dung lượng đáng kể để phản ánh đời sống con người vùng biển. Đó là hình ảnh những ngư dân lam lũ, ngày đêm vươn khơi bám biển; những con thuyền ra vào cửa biển trong ánh bình minh hay hoàng hôn; nhịp sống mưu sinh bình dị nhưng bền bỉ giữa trùng khơi sóng gió. Từ những ngư dân lam lũ hôm sớm ra khơi đến những chiến sĩ can trường ngày đêm canh giữ bảo vệ chủ quyền quốc gia, tất cả đều chung nhịp thở với biển.
Xuyên suốt nội dung cuốn sách, có thể thấy, biển không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng - an ninh, mà còn là không gian văn hóa, lịch sử gắn bó mật thiết với tiến trình hình thành và phát triển của dân tộc. Các tín ngưỡng dân gian gắn với biển như thờ cá Ông, lễ Cầu ngư, lễ Nghinh Ông, lễ hội đua thuyền, lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa… được phản ánh như những minh chứng sinh động cho mối quan hệ bền chặt giữa con người và biển cả. Đó không chỉ là những sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng mà còn thể hiện tinh thần cố kết cộng đồng, niềm tin vào sự chở che của biển, cũng như ý thức gìn giữ biển như một phần thiêng liêng của đời sống tinh thần.
Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu vẻ đẹp của biển và đời sống của cư dân biển, cuốn sách còn đề cập đến tiềm năng và vai trò của biển trong phát triển kinh tế - xã hội với nguồn tài nguyên, sản vật biển vô cùng giàu có, đa dạng, đặc biệt là tài nguyên dầu khí, giúp bạn đọc thấy rõ biển là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và hội nhập quốc tế của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Những công trình kinh tế biển, những cảng biển, khu du lịch ven biển, các hoạt động khai thác và bảo tồn nguồn lợi biển được phản ánh như một phần của chiến lược phát triển bền vững, gắn khai thác với bảo tồn, tăng trưởng với trách nhiệm.
Đáng chú ý, những hình ảnh được đầu tư công phu, chọn lọc từ các tác phẩm của nhiều tác giả trên khắp cả nước hứa hẹn mang đến cho bạn đọc những ấn tượng khó quên. Những khoảnh khắc đẹp, thậm chí là duy nhất, được các nhiếp ảnh gia “bắt trọn” bằng con mắt nghề nghiệp và tình yêu sâu nặng với biển, làm nổi bật thêm vẻ tuyệt mỹ của biển Việt Nam, góp phần tăng giá trị của cuốn sách. Đặc biệt, cuốn sách được trình bày bằng hai ngôn ngữ Việt và Anh, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới, đồng thời thể hiện tinh thần hội nhập, cởi mở trong cách làm sách hiện đại.
Cuốn sách ra đời trong bối cảnh các địa phương ven biển đang có những điều chỉnh về địa giới hành chính, song từ góc nhìn tổng thể, biển vẫn luôn là sợi dây kết nối bền chặt các vùng đất, là không gian chung của lịch sử và văn hóa dân tộc. Chính vì vậy, “Việt Nam - Nhìn từ biển” không chỉ là câu chuyện của hôm nay, mà còn mở ra những suy ngẫm dài lâu về định hướng phát triển bền vững của đất nước trong tương lai.
Với cách tiếp cận dung hòa giữa tri thức, thông tin và cảm xúc, “Việt Nam - Nhìn từ biển” giống như một chuyến hải trình bằng con chữ và hình ảnh. Cuốn sách khơi gợi niềm tự hào dân tộc, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của biển đảo, đồng thời lan tỏa ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị biển Việt Nam./.