Tứ linh Thăng Long - linh vật ngàn năm

Hải Trang| 13/10/2009 10:08

(NHN) Trong dân gian vốn biết đến với tứ linh Long “ Ly “ Quy - Phượng, tứ quý đại diện cho 4 mùa: Tùng, Trúc Cúc Mai. Những điửu đó đã trở thà nh biểu tượng đẹp trong lòng người dân từ xa xưa, và  thường được thể hiện trang trọng trong đời sống thường ngà y.

Huyửn tích "Tứ Linh Thăng Long gồm: Rồng Và ng, Trâu Và ng, Ngựa Sắt, Rùa Và ng, được đúc kết từ những truyửn thuyết dân gian, và  vai trò của những linh vật nà y trong đời sống tâm linh người Việt. Mỗi loà i có sự tích huyửn bí gắn với một giai đoạn nhất định của lịch sử­ dân tộc nằm trong chuỗi thời gian một ngà n năm xây dựng Thủ đô văn hiến.

Tứ linh Thăng Long - linh vật ngàn năm

Múa rồng

Rồng và ng:  Sự tích vử Rồng và ng trực tiếp gắn liửn với cái tên Thăng Long  hơn một ngà n năm qua. Thăng Long nghĩa là  rồng bay lên. Chuyện cũ kể rằng Sông Hồng khi xưa ăn thông với Hồ Xác Cáo (còn có các tên là  Hồ Trâu Và ng, Hồ Lãng Bạc, Hồ Аạp Hối điểm nối kết là  ở cử­a Sông- Bãi Sậy (tức Hồ Trúc Bạch ngà y nay). Năm 1010, vua Lý Công Uẩn chèo thuyửn ngược sông Hồng tới đây thì nhìn thấy một con Rồng bay lên, cho là  có điửm tốt. Người ban Chiếu dời đô, lấy tên là  Thăng Long. Аó là  sự khởi nguồn cho sự phát triển mới, bắt đầu hình thà nh trung tâm kinh tế chính trị tại kinh thà nh Thăng Long và  liên tục phát triển trở thà nh Thủ đô Hà  Nội như ngà y nay. Việc lựa chọn thế rồng bay một nghìn năm qua đã khẳng định tầm nhìn chiến lược sâu rộng của vua Lý, đưa Аại Việt bước và o kỷ nguyên mới. Hình tượng rồng và ng báo hiệu những tiửm năng phát triển mạnh mẽ thịnh vượng của kinh đô xưa cũng như Thủ đô nay.

Tứ linh Thăng Long - linh vật ngàn năm

Hồ Trúc Bạch

Ngựa Sắt:  Huyửn tích vử ngựa sắt xuất phát từ truyửn thuyết Thánh Gióng đánh giặc. Thánh Gióng là  một trong những tứ bất tử­ của Việt Nam. Thánh Gióng là  cậu bé lên ba đòi nhà  vua đúc cho ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt để đi đánh giặc. Thánh Gióng  vươn mình lớn như thổi để trở thà nh tráng sĩ. Ngựa sắt là  phương tiện đã giúp Thánh Gióng đánh tan giặc à‚n đem lại hòa bình cho đất nước rồi cùng Thánh Gióng bay vử trời. Việc chế ra ngựa sắt tương ứng với thời kử³ đồ sắt được sử­ dụng ở nước ta, đánh dấu bước ngoặt lớn trong sự phát triển của lịch sử­ văn minh dân tộc thuở sơ khai.

Công cụ bằng sắt đã dùng  là m vũ khí đánh giặc thay cho đồ đồng và  đồ đá. Trâu và ng : Thực ra là  một truyửn thuyết "thần thoại", kể rằng: sư Không Lộ một mình đi lên phương Bắc để quyên giáo đồng, chữa khửi bệnh cho thái tử­ con vua Bắc Quốc (Trung Quốc). à”ng được nhà  vua thưởng nhiửu và ng bạc, châu báu. Nhưng ông không nhận, chỉ xin một số đồng đựng đầy một cái túi ba gang. Nhà  vua đồng ý, cho phép ông và o kho đồng, lấy bao nhiêu tùy ý.

Thế là  ông thu hết cả mười kho đồng và o túi mà  vẫn chưa đầy. à”ng mang túi đồng xuống thuyửn để vử nước nhưng không chiếc thuyửn nà o chịu nổi sức nặng của số lượng đồng đeo trên lưng ông. à”ng bèn cườ¡i nón tu lử thay cho thuyửn, ung dung xuôi dòng vử quê hương. Vử nước, sư Không Lộ đem đồng quyên được ở Bắc Quốc đúc ra quả chuông đồng đen. Có điửu lạ, chuông đúc xong, đánh lên, tiếng ngân vang đến Bắc Quốc. Những con trâu và ng ở kho Bắc Quốc tưởng là  tiếng mẹ gọi, chạy lồng sang nước ta.

Tứ linh Thăng Long - linh vật ngàn năm

Hồ Hoà n Kiếm

Nhà  sư ngừng đánh chuông vò sợ và ng bạc Trung Quốc sang hết nước ta sẽ gây mối bất hòa hai nước. Nhà  sư lăn chuông xuống Dâm Аà m (Hồ Tây). Tìm không thấy mẹ, trâu và ng giẫm sụt cả một vùng đất. Chuông rung vang một lần cuối cùng trước khi rơi xuống nước. Kim Ngưu theo đó cũng nhảy xuống hồ biến mất. Từ đó, nhà  sư Không Lộ được nhân dân tôn là  ông tổ nghử đúc đồng và  lập đửn thử bên cạnh Hồ Tây. à”ng cũng được vua Lý phong danh hiệu Thần Thợ Аúc. Rùa Và ng:  Ngà y nay vẫn còn được lưu truyửn cùng với sự tích vua Lê mượn gươm thần dẹp tan giặc Minh. Chiếc Gươm mà  thần Kim Quy cho vua mượn vừa với chuôi gươm mà  Lê Lợi tìm thấy trên đỉnh một ngọn cây trong rừng sâu, giáp lại thì vừa như in với lườ¡i gươm báu phát sáng do chà ng trai Lê Thận vớt được khi đánh cá trên sông.

Аó là  sự đồng thuận từ đồng bằng đến miửn núi tin và o người chủ tướng. Gươm thần trong tay đã giúp Lê lợi đán tan quân giặc. Khi đất nước thanh bình, vua đi thuyửn trên Lục Thủy, rùa và ng đã nổi lên đòi vua trả gươm báu cho Lạc Long Quân. Vua rút gươm ném vử phía rùa, nhanh như chớp rùa thần đớp lấy rồi lặn sâu xuống đáy hồ. Từ đó Hồ Lục Thủy còn có tên Hồ Gươm hay hồ Hoà n Kiếm như ngà y nay. Hình tượng trả gươm thể hiện tình yêu hòa bình của dân tộc và  Việt Nam. Một ngà n năm đã trôi qua, trong tâm thức nhân dân Thủ đô nói riêng và  nhân dân cả nước nói chung, Rồng Và ng, Rùa Và ng, Trâu Và ng và  Ngựa Sắt, đã đi sâu và o tiửm thức người dân với những vử ý nghĩa sâu sắc của chúng. Hôm nay và  ngà y mai, tứ linh Thăng Long nà y sẽ tiếp tục đồng hà nh cùng con cháu trong mà u sắc linh thiêng huyửn bí, xây dựng Thủ đô xứng tầm với thế Rồng bay.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Tản văn: Những cơn mưa mùa hạ
    Hè về, không chỉ có tiếng ve râm ran hay ánh nắng chói chang nhuộm vàng lối đi mà còn có những cơn mưa. Mưa mùa hạ ồn ào, vội vã kéo đến cùng những trận giông bất chợt. Nó không buồn bã, dai dẳng như mưa phùn cuối đông mà dứt khoát, mạnh mẽ, đổ ào xuống rồi vội vã tạnh. Mưa tạt vào những ô cửa kính, len lỏi qua từng ngóc ngách ký ức, khẽ đánh thức một miền tuổi thơ xa xăm, ướt đẫm hương mưa và kỷ niệm.
  • Nâng cao nhận thức về Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới
    “Tài liệu bồi dưỡng nhận thức về Đảng” (xuất bản lần thứ 24, có sửa chữa, bổ sung theo Văn kiện Đại hội XIV) cập nhật toàn diện các quan điểm chỉ đạo mới, đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng lý luận trong kỷ nguyên phát triển của dân tộc. Nội dung tài liệu tập trung làm rõ tầm nhìn về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đồng thời khơi dậy khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ. Đây là hành trang chính trị quan trọng, góp phần hình thành bản lĩnh, tư duy để học viên lớp đối tượng kết nạp Đảng sẵn sàng đứng vào hàng ngũ của Đảng.
  • Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi): Đưa nền giáo dục và đào tạo Hà Nội vươn tầm cao mới
    Để hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm giáo dục và đào tạo hàng đầu cả nước và châu lục, Điều 16 về “Phát triển giáo dục, đào tạo” trong Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) khẳng định sự đổi mới mới tư duy, trao quyền tự chủ và tạo bệ phóng để giáo dục, đào tạo Hà Nội thực sự vươn tầm.
  • 10 mùa giải chạy Vinschool: Mỗi bước chạy là một bài học
    Không đơn thuần là giải chạy thiện nguyện, Edurun được Vinschool định hình như một phương pháp giáo dục đặc thù - nơi mỗi bước chạy gắn với trải nghiệm học tập, và mỗi kilomet góp phần tạo nên giá trị cho cộng đồng. Bước sang mùa thứ 10, hành trình ấy tiếp tục lan tỏa những giá trị bền vững và mở ra nhiều “con đường tương lai” cho nhiều thế hệ học sinh.
  • Khi những “bức tường” biến mất: Hà Nội thêm những không gian sống đáng mong đợi
    Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ: chú trọng xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại. Đặt trong bối cảnh Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ, chủ trương hạ toàn bộ hàng rào công viên, hình thành các “công viên mở” không chỉ là một quyết định về chỉnh trang đô thị, mà còn là một bước đi thể hiện rõ nét cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm của sự phát triển.
Đừng bỏ lỡ
  • Ra mắt bộ sách tranh “Truyện cổ mới về gã sói”
    Crabit Kidbooks liên kết với NXB Hà Nội vừa ra mắt độc giả Việt Nam bộ sách tranh thiếu nhi “Truyện cổ mới về gã sói” của tác giả, họa sĩ người Pháp Philippe Jalbert. Bộ sách gồm ba tựa: Vụ trộm lúc nửa đêm, Theo chân cô gà mái mơ, Món mới cho kẻ sành ăn.
  • Lễ Giỗ tổ 2026: Nhiều hoạt động mang đậm giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương
    Năm 2026, UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ với các nghi thức trang nghiêm, thành kính và nhiều hoạt động văn hóa, thể thao phong phú, đặc sắc, mang đậm giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương, được kế thừa và lan tỏa trong đời sống đương đại.
  • Trình chiếu 17 bộ phim Việt Nam tiêu biểu tại DANAFF IV
    Tại Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) năm nay, 17 tác phẩm điện ảnh tiêu biểu sẽ được trình chiếu tại chương trình đặc biệt mang tên “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới”. Đây là dịp hiếm có để công chúng thưởng thức lại những thước phim mang đậm dấu ấn lịch sử trên màn ảnh rộng.
  • Đẩy mạnh truyền thông mô hình thư viện cơ sở, lan tỏa văn hóa đọc
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định số 560/QĐ-BVHTTDL ngày 18/3/2026 quyết định ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động truyền thông đối với mô hình thư viện cơ sở trong phát triển văn hóa đọc.
  • Khai mạc Lễ hội Di tích Quốc gia đặc biệt đền Bạch Mã năm 2026
    Là một trong “Thăng Long tứ trấn”, đền Bạch Mã giữ vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa tâm linh của kinh đô cổ, đóng vai trò điểm tựa tinh thần bền vững cho đời sống xã hội và sự phát triển của khu phố cổ Hà Nội.
  • Cơ hội trải nghiệm sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Ngôi nhà chung
    Từ ngày 1/4 đến 3/5/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra chuỗi hoạt động tháng 4 với chủ đề “Sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam”. Chuỗi sự kiện được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng, góp phần giới thiệu, quảng bá và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.
  • Nghị quyết số 02-NQ/TW: Kiến tạo, phát triển không gian đô thị Hà Nội vươn tầm thế giới
    Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, đã định hình cuộc cách mạng không gian với tầm nhìn thế kỷ cho Thủ đô. Từ đó, Hà Nội vươn mình trở thành một chùm đô thị đa cực, xanh, thông minh, nơi giao thông và hệ sinh thái đóng vai trò là hai trụ cột song hành trong thời kỳ phát triển mới.
  • Vở ballet đương đại “Dó”: Kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ múa đương đại và chất liệu văn hóa truyền thống
    Tối 29/3, tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội, vở ballet đương đại “Dó” đã được trình diễn, mang đến cho khán giả một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ múa đương đại và chất liệu văn hóa truyền thống Việt Nam.
  • “Nuôi dưỡng” tình yêu văn hóa dân tộc từ những giai điệu truyền thống
    Tối 29/3, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” tiếp tục diễn ra với một đêm nghệ thuật đậm sắc màu truyền thống do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện. Không chỉ mang đến những tiết mục giàu giá trị nghệ thuật, chương trình còn cho thấy nỗ lực của thành phố trong việc đưa các loại hình nghệ thuật truyền thống hiện diện thường xuyên trong đời sống đương đại, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh giữa không gian đô thị.
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Thị Mai
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Thị Mai.
Tứ linh Thăng Long - linh vật ngàn năm
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO