Truyửn thống văn hiến, tình yêu Hà Nội và sức vươn của Thủ đô Anh hùng

Là nơi thượng đô kinh sư của muôn đời, lịch sử Hà Nội gắn liửn với lịch sử đất nước và dân tộc, từ Cổ Loa - Mê Linh - Long Biên đến Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội. Suốt chiửu dà i hà ng ngà n năm văn hiến, ngà y 10-10-1954 đã đi và o lịch sử là mốc son rực rỡ, mở đầu thời kử³ phát triển mạnh mẽ của Hà Nội văn hiến - anh hùng - hòa bình - hữu nghị trong thời đại Hồ Chí Minh. Chúng ta không thể nà o quên thời khắc lịch sử sáng 10-10-1954, Ủy ban Quân chính thà nh phố và các đơn vị quân đội nhân dân, chia là m nhiửu cánh lớn tiến vử Hà Nội. Trung đoà n Thủ đô vinh dự giương cao ngọn cử Quyết chiến, quyết thắng dẫn đầu đoà n quân.

Trong rạo rực niửm vui, Hà Nội là nơi hội tụ tình đoà n kết dân tộc, niửm tin tưởng với Đảng và Bác Hồ kính yêu. Những khoảnh khắc hà o hùng ấy mãi khắc ghi trong mỗi người dân Thủ đô niửm tự hà o to lớn. 62 năm, trải qua nhiửu thăng trầm, nhưng tinh thần của Ngà y Giải phóng Thủ đô và tình yêu Hà Nội đã giúp cho Hà Nội có sức vươn mạnh mẽ, tiêu biểu cho sức sống của dân tộc.

Và o thời điểm giải phóng Thủ đô, Hà Nội có 43 vạn dân cư trú tại 34 khu phố và 45 xã của 4 quận nội thà nh và 4 huyện ngoại thà nh; bộ máy chính quyửn hầu như chưa có kinh nghiệm; chỉ có 9,6 triệu đồng vốn sản xuất kinh doanh và gần 5.500 lao động tại các cơ sở công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp; 231km đường nhựa và 65km đường rải đá đã hư hửng; gần 1.100ha đất canh tác bị bử hoang; hà ng vạn trâu bò bị giết hại; hệ thống đê điửu kênh mương bị bom đạn cà y phá; 7,7 vạn lao động thất nghiệp; 1,2 nghìn người ăn xin; hà ng chục nghìn người mù chữ; tệ nạn xã hội nặng nử. Với tinh thần tự lực, tự cường, cần cù, sáng tạo, cán bộ, đảng viên và nhân dân Thủ đô đã đồng lòng, quyết tâm vượt qua khó khăn, khắc phục tà n tích từ chế độ cũ, cải thiện đời sống nhân dân, phát triển văn hóa, xã hội, thực hiện thắng lợi mục tiêu kiến thiết thà nh phố trở thà nh trung tâm công nghiệp lớn của miửn Bắc xã hội chủ nghĩa.

Là nơi khởi xướng phong trà o Ba sẵn sà ng, Hà Nội đã vững và ng là thà nh trì của hậu phương lớn, vừa hết lòng chi viện cho miửn Nam ruột thịt, vừa anh dũng chiến đấu, chiến thắng hai cuộc chiến tranh phá hoại, là m nên Điện Biên Phủ trên không, được ngợi ca là Thủ đô của lương tri và phẩm giá con người.

Bử dà y truyửn thống văn hiến là động lực quan trọng để Thủ đô Hà Nội vươn lên, đạt được những thà nh tựu to lớn vử mọi mặt. Ảnh: Huy Hùng

Bản lĩnh và khí phách Hà Nội tiếp tục được tửa sáng trong thời kử³ xây dựng đất nước thông qua việc gương mẫu đi đầu trong sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo. Thà nh tựu đạt được qua 30 năm đổi mới tiếp tục là minh chứng đầy thuyết phục cho sức vươn của Thủ đô. Vận dụng sáng tạo chủ trương của Đảng và o thực tế địa phương, Đảng bộ Hà Nội đã cùng cả nước quyết tâm đổi mới tư duy, từng bước xóa bử cơ chế quản lý kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, khơi dậy sức mạnh các thà nh phần kinh tế, các nguồn lực trong nhân dân, đưa kinh tế Thủ đô vượt qua suy thoái, tăng trưởng bình quân hằng năm cao hơn mức bình quân của cả nước.

Kinh tế Hà Nội, từ trạng thái kém phát triển, thu nhập đầu người hằng năm chưa đến 100 USD, 60% ở diện nghèo đói, đã vươn lên trở thà nh thà nh phố phát triển cả bử rộng lẫn chiửu sâu, thay đổi lớn lao từ tầm vóc, quy mô đến nhịp độ cuộc sống và sự sôi động trong sản xuất kinh doanh. Thà nh phố có thu nhập bình quân đầu người đạt 3.600 USD và chỉ còn 0,96% hộ nghèo. Hà Nội đi đầu trong xây dựng nông thôn mới với 201/386 xã đạt chuẩn (chiếm 52% tổng số xã).

Nửn kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ngà y cà ng rõ nét và phát triển không ngừng; công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với kinh tế tri thức và kinh tế xanh được đẩy mạnh. Chính trị ổn định; văn hóa xã hội phát triển; quản lý đô thị có nhiửu tiến bộ; quốc phòng, an ninh được tăng cường, trật tự an toà n xã hội được bảo đảm. Trong suốt chiửu dà i lịch sử, 30 năm thực hiện đường lối đổi mới là giai đoạn Hà Nội đạt tốc độ phát triển nhanh nhất, toà n diện nhất.

Cũng trong 30 năm đổi mới, với tầm nhìn xa trước yêu cầu phát triển Thủ đô, Đảng và Nhà nước đã có một quyết định mang ý nghĩa lịch sử to lớn, từ ngà y 1-8-2008 Hà Nội được mở rộng địa giới hà nh chính, tạo điửu kiện để phát triển bửn vững, lâu dà i. Hà Nội hôm nay mang tầm vóc của một đô thị lớn với diện tích 3.328,9km2, lớn hơn 3,6 lần trước khi mở rộng; dân số trên 7 triệu người với 30 đơn vị hà nh chính quận, huyện, thị xã; chiếm 1% diện tích và 8% dân số cả nước. Đảng bộ Hà Nội ngà y cà ng lớn mạnh với hơn 40 vạn đảng viên, gần bằng 1/10 tổng số đảng viên toà n Đảng; với 59 đảng bộ trực thuộc và 3.000 tổ chức cơ sở đảng.

Từ Ngà y Giải phóng Thủ đô đến nay, Hà Nội đã phát triển không ngừng; vị thế, uy tín trên trường quốc tế và trong nước ngà y cà ng kháº³ng định. Hà Nội được tôn vinh là Thủ đô Anh hùng, Thà nh phố Vì hòa bình; 3 lần được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao và ng; được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân...; là điểm đến tin cậy của các hoạt động đối ngoại, hợp tác, hội nhập quốc tế; quan hệ hợp tác phát triển các mặt kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh giữa Hà Nội với các tỉnh, thà nh phố trong cả nước đạt kết quả tốt, thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của Thủ đô với đất nước.

Những mốc son thắng lợi 62 năm qua luôn là điểm tựa tinh thần lớn lao để Đảng bộ và nhân dân Thủ đô chung sức đồng lòng, tiếp tục vươn tới thà nh tựu mới. Tự hà o trước những thà nh quả gặt hái hôm nay, chúng ta cà ng trân trọng hơn vử sưÌ£ hy sinh, côÌng hiêÌn của biết bao lớp thế hệ đi trước. Hồi tưởng lại khó khăn, gian lao mà các thế hệ đi trước đã vượt qua cùng những kử³ tích đã đạt được, chúng ta cà ng tin tưởng sâu sắc rằng, truyửn thống văn hiến và tình yêu Hà Nội đã tạo nên sức vươn mạnh mẽ cho Hà Nội. Với sức sống đó, Đảng bộ và nhân dân Thủ đô sẽ hoà n thà nh thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của nhiệm kử³ Đảng bộ thà nh phố khóa XVI. Hà Nội sẽ xứng đáng với vai trò trung tâm chính trị - hà nh chính quốc gia, trung tâm lớn vử văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế, một động lực phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước; có kinh tế - xã hội phát triển toà n diện, bửn vững, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngà y cà ng được nâng cao, chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh tiếp tục được củng cố, tăng cường, hệ thống chính trị ngà y cà ng trong sạch, vững mạnh.

Để thực hiện tốt mục tiêu nà y, Hà Nội phải gương mẫu, đi đầu trong công cuộc phát triển, chủ động hội nhập sâu rộng với thế giới trong bước tiến vũ bão của kinh tế tri thức và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ. Phải tiếp tục đổi mới, xây dựng tổ chức Đảng từ thà nh phố đến cơ sở trong sạch, vững mạnh, phát huy tốt năng lực lãnh đạo và uy tín tập hợp quần chúng. Cùng với đó tập trung xây dựng chính quyửn hà nh động, xây dựng nửn hà nh chính dân chủ, hiện đại và phục vụ, có năng lực tổ chức và triển khai hiệu quả các chủ trương, nghị quyết của cấp ủy các cấp.

Hà Nội, nơi hội tụ của văn hóa Trà ng An và xứ Đoà i. Ảnh: Xuân Chính

Các ngà nh, các cấp, các cơ quan, đơn vị, với quyết tâm hà nh động cao nhất, phấn đấu thực hiện tốt 5 nhiệm vụ chủ yếu, 3 khâu đột phá, 8 chương trình công tác, 2 nghị quyết chuyên đử của Thà nh ủy. Mỗi cơ quan, tổ chức phải nỗ lực đổi mới lử lối là m việc, giảm bớt thủ tục rườm rà , phá bử rà o cản, tạo điửu kiện cho doanh nghiệp hoạt động và nhất là không gây phiửn hà cho nhân dân. Từng cán bộ, đảng viên phải gương mẫu đi đầu trong thay đổi tư duy, nhận thức cũ. Phải lấy tinh thần khởi nghiệp thay cho tư duy là m thuê mùa vụ. Phải lấy tinh thần chủ động, sáng tạo thay cho sự tùy tiện, thiếu trách nhiệm. Phải hoà n thà nh tốt nhiệm vụ công bộc để xứng đáng với niửm tin của nhân dân. Cùng với đó, mỗi người dân Thủ đô, bằng tình yêu Hà Nội, tiếp tục đoà n kết, sáng tạo, chung sức, chung lòng xây dựng Thủ đô.

III

Yêu cầu đổi mới đang đặt ra những nhiệm vụ rất nặng nử. Thách thức của Hà Nội hiện tại là vượt qua chính mình, là duy trì nhịp độ và đáp ứng yêu cầu phát triển, là xử lý hà i hòa các vấn đử vử giao thông, cấp thoát nước, rác thải, môi trường, cũng như vử dân số, văn hóa... Dù đã đạt được nhiửu thà nh tựu rất đáng tự hà o, nhưng tháº³ng thắn nhìn nhận, Hà Nội chưa phát triển tương xứng với tiửm năng, thế mạnh của Thủ đô. Kết quả là m việc của lãnh đạo Thà nh ủy Hà Nội với các quận, huyện thời gian qua cho thấy, địa phương nà o cũng có những thế mạnh riêng, có những tà i sản rất quý như truyửn thống văn hóa, truyửn thống nghử, tà i nguyên đất đai, cảnh quan, con người cần cù, sáng tạo... nhưng chưa tạo ra những điểm nhấn, những đột phá tương xứng với những tiửm năng ấy. Một yếu tố quan trọng là cải thiện hạ tầng, y tế, giáo dục, cấp nước, môi trường, kinh tế chưa theo kịp nhu cầu phát triển. Nguồn lực từ ngân sách có hạn, trong khi những nguồn lực khác chưa được khai thác, huy động vì những cản trở vử thủ tục hà nh chính, vì thiếu sự chủ động sáng tạo, chưa dám nghĩ, dám là m hay vì tâm lý trông chử, thiếu nhiệt huyết...

Trong thời gian tới, để gỡ bử được những hạn chế vử hạ tầng phải bắt đầu trước hết từ chính chúng ta, từ con người, từ cơ chế, để đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ chốt phải mạnh dạn đổi mới, dám nghĩ, dám là m, quyết tâm tìm mọi giải pháp hoà n thà nh nhiệm vụ. Để cải thiện môi trường đầu tư, thu hút các dự án phát triển, Hà Nội đang cố gắng chuyển biến, tạo những điểm nhấn quan trọng cho diện mạo đô thị và nông thôn; cung cấp các sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của nhân dân. Trong 9 tháng đầu năm 2016, Hà Nội thu hút hơn 2.400 triệu USD (tăng 3,5 lần so với năm 2015), đăng ký thà nh lập mới 16,7 nghìn doanh nghiệp, tăng 20% so với năm 2015, trở thà nh một trong những địa phương đứng đầu cả nước vử thu hút đầu tư.

Hà Nội cũng sẽ tiên phong vử đầu tư và kinh doanh theo hướng minh bạch, thông thoáng và chuyên nghiệp. Chính quyửn thà nh phố thực hiện tốt vai trò tạo tiửn đử để xây dựng Hà Nội thà nh thà nh phố khởi nghiệp với cộng đồng doanh nghiệp, các hộ kinh doanh hoạt động hiệu quả. Vử quy hoạch phát triển đô thị, Hà Nội đang theo định hướng đô thị xanh và sáng tạo, bằng việc triển khai: Tăng trưởng xanh cho thà nh phố, thúc đẩy các hoạt động sáng tạo, đặc biệt là trong khoa học, quản lý, nghiên cứu và phát triển, hình thà nh vườn ươm doanh nghiệp hiệu quả. Hà Nội đang nỗ lực cho mục tiêu trồng 1 triệu cây xanh, ưu tiên cho các hồ điửu hòa, công viên; là m sống lại các dòng sông, lấy lại bầu không khí trong là nh của đô thị. Quan tâm phát triển kinh tế, Hà Nội kiên trì theo định hướng phát triển xanh, hà i hòa, bửn vững. Hà Nội đang đô thị hóa mạnh mẽ, tương lai sẽ trở thà nh một siêu đô thị. Nhưng dù phát triển to lớn đến đâu, đô thị hóa tới mức nà o, Hà Nội nhất định phải giữ được những nét đẹp văn hóa truyửn thống, môi trường bình yên và an toà n. Đó phải là đặc trưng riêng có của Hà Nội, của người Trà ng An - xứ Đoà i.

Truyửn thống ngà n năm văn hiến nếu không được thấm đẫm trong mỗi hà nh động, cách ứng xử hằng ngà y thì truyửn thống chỉ dừng lại ở hồi tưởng, ở sách vở. Vì vậy, người dân Thủ đô cần cùng nhau hà nh động, cùng nhau xây dựng văn hóa, xây dựng hình ảnh đẹp của người Hà Nội; phê phán và kiên quyết xóa bử những cách hà nh xử: Vứt rác bừa bãi, sạch mình bẩn người, chen lấn xô đẩy, vi phạm giao thông, ứng xử thô tục...

Chúng ta cần cùng nhau hà nh động để những người yêu Hà Nội lại được cảm nhận nét kiên cường, thanh lịch của văn hóa Trà ng An cũng như phẩm chất đoà n kết, cần cù, sáng tạo của văn hóa xứ Đoà i.

Từ nhiửu năm nay, phong trà o Người tốt, việc tốt đã trở thà nh hoạt động truyửn thống của Thủ đô. Mỗi dịp kỷ niệm Ngà y Giải phóng Thủ đô cũng là lúc Đảng bộ, chính quyửn và nhân dân Hà Nội biểu dương các tập thể, cá nhân Người tốt, việc tốt và tôn vinh những Công dân Thủ đô ưu tú. Chúng ta có trách nhiệm cùng nhau nhân rộng những việc là m tốt đẹp để củng cố niửm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, đối với Đảng bộ và chính quyửn Thủ đô.

* * *

Những ngà y nà y, Đảng bộ và nhân dân Thủ đô đang tích cực, khẩn trương triển khai các nhiệm vụ của nhiệm kử³ lần thứ 16 với niửm tin và khí thế mạnh mẽ. Dù còn nhiửu khó khăn, thách thức, nhưng chúng ta luôn tin tưởng rằng khó khăn cũng là cơ hội cho sức vươn lên của Thủ đô. Là nơi qua khói lửa, đau thương vẫn rạng rỡ nụ cười, là nơi hội tụ của niửm tin yêu và hy vọng, chúng ta - những người Hà Nội, hãy để cháy mãi tình yêu Hà Nội. Tình yêu đó sẽ là điểm hội tụ để chúng ta đoà n kết, xây dựng Thủ đô ngà y cà ng đà ng hoà ng hơn, to đẹp hơn, để Hà Nội mãi là niửm tin yêu của cả nước, là niửm xúc động, bồi hồi trong tình cảm bạn bè và du khách.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: Nhân dân Thủ đô ta có truyửn thống cách mạng vẻ vang và lòng nồng nà n yêu nước, tôi chắc chắn rằng đồng bà o Thủ đô sẽ hăng hái phấn đấu... để là m gương mẫu, để dẫn đầu cho nhân dân cả nước. Trách nhiệm và sứ mệnh của thế hệ hôm nay trước lịch sử hà o hùng của cha ông, trước tương lai tươi sáng của Thăng Long - Hà Nội là phải phát huy sức mạnh khối đại đoà n kết toà n dân, huy động mọi nguồn lực, tranh thủ thời cơ, vượt qua thách thức để xây dựng Thủ đô và đất nước ngà y cà ng đà ng hoà ng hơn, to đẹp hơn. Hà Nội, nơi hội tụ của văn hóa Trà ng An và xứ Đoà i, là thà nh phố khởi nghiệp, đô thị xanh, hiện đại, nơi đáng sống để tửa sáng những khát vọng vươn lên.