Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng biểu tượng mới của Thủ đô

Luật Thủ đô 2024 có nêu: Quy hoạch Thủ đô, Quy hoạch chung Thủ đô phải bảo đảm xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, phát triển bền vững, môi trường sống trong lành, an ninh nguồn nước với sông Hồng là trục xanh, cảnh quan trung tâm, phát triển đô thị hài hòa hai bên sông của Thành phố; bảo đảm quốc phòng, an ninh, kết nối hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của Thủ đô với các địa phương có hoạt động liên kết, phát triển vùng với Thủ đô và cả nước. Trong đó, yêu cầu tập trung nguồn lực, ưu tiên tổ chức thực hiện quy hoạch phân khu sông Hồng và sông Đuống phù hợp với Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô.

Trước đó, ngày 19/12/2025, Thành phố Hà Nội đã tổ chức Lễ khởi công Dự án Đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đây là một dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm vóc chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của Thủ đô.

Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng, triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP). Dự án có quy mô nghiên cứu khoảng 11.000 ha, kéo dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa giới hành chính 19 xã, phường của thành phố Hà Nội.

Quy mô đầu tư gồm trục Đại lộ giao thông dài khoảng 80 km; hệ thống công viên cảnh quan, vui chơi giải trí với diện tích khoảng 3.300 ha; cùng quỹ đất giải phóng mặt bằng khoảng 2.100 ha phục vụ tái thiết và phát triển đô thị. Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng chia thành 4 dự án thành phần độc lập gồm: Trục Đại lộ cảnh quan Tả ngạn sông Hồng; Trục Đại lộ cảnh quan Hữu ngạn sông Hồng; Tuyến metro đi ngầm bên Hữu ngạn sông Hồng; Khu đô thị tái định cư.

Đây không chỉ là công trình hạ tầng giao thông hiện đại, mà còn là biểu tượng mới của Thủ đô - kiến tạo không gian xanh, văn hóa, sinh thái ven sông, mở ra diện mạo đô thị bền vững, văn minh và sáng tạo. Khi hoàn thành vào năm 2030, đại lộ sẽ trở thành trục động lực phát triển kinh tế - xã hội, kết nối quá khứ - hiện tại - tương lai của Hà Nội và cả vùng Đồng bằng sông Hồng.

Theo các chuyên gia quy hoạch, việc nhìn nhận sông Hồng như một trục không gian quan trọng là sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển đô thị. Thay vì coi dòng sông là ranh giới tự nhiên cần kiểm soát, quy hoạch mới tiếp cận sông Hồng như một cấu phần tích hợp, nơi hội tụ các chức năng giao thông, cảnh quan, sinh thái và không gian công cộng.

Cách tiếp cận này cho phép Hà Nội vừa bảo đảm an toàn trước thiên tai, vừa mở ra dư địa phát triển đô thị chất lượng cao. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, sông Hồng còn mang ý nghĩa đặc biệt về an toàn đô thị. Việc tổ chức lại không gian ven sông, bảo đảm hành lang thoát lũ và kiểm soát phát triển xây dựng là điều kiện tiên quyết để Thủ đô phát triển bền vững trong dài hạn.

Từ góc độ quy hoạch, Đề án Đại lộ cảnh quan sông Hồng không đơn thuần là một dự án giao thông hay chỉnh trang đô thị mà là công cụ quan trọng để hiện thực hóa các định hướng lớn của quy hoạch sông Hồng. Trục đại lộ này được định hướng như một không gian liên tục, đóng vai trò “xương sống” trong tổ chức phát triển dọc hai bên bờ sông.

Theo Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết, không gian ven sông cần được tổ chức theo hướng ưu tiên cây xanh, công viên và không gian công cộng – những chức năng có khả năng thích ứng cao, đóng vai trò “vùng đệm” sinh thái. Với các khu vực bố trí dân cư hoặc công trình xây dựng, cần kiểm soát chặt chẽ cao độ, mật độ và chức năng sử dụng đất, tuyệt đối tuân thủ quy định về phòng, chống lũ và bảo vệ đê điều.

Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, sông Hồng là dòng sông gắn với lịch sử hình thành và phát triển của Thăng Long - Hà Nội. Tuy nhiên trong một thời gian dài, không gian hai bên bờ sông vẫn chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng, vẫn còn bị chia cắt bởi hệ thống đê điều, hạ tầng thiếu đồng bộ, chưa tạo động lực phát triển cho đô thị trung tâm.

“Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ không chỉ là một công trình giao thông mà còn hình thành một không gian văn hóa, sinh thái, cảnh quan hiện đại, bảo đảm an toàn phòng chống lũ, góp phần tái thiết đô thị, nâng cao chất lượng sống của nhân dân, tạo động lực phát triển kinh tế xã hội, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030” Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định.

Việc triển khai dự án được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; tạo khí thế thi đua sôi nổi bước vào năm 2026 với mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt mức hai con số; góp phần thay đổi diện mạo hai bên bờ sông Hồng; có ý nghĩa quan trọng trong công tác tuyên truyền, tạo hiệu ứng xã hội tích cực, củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và công cuộc phát triển Thủ đô./.