"Trần Nhân Tông" - Vở diễn kết hợp cải lương và nghệ thuật xiếc

Vở diễn "Trần Nhân Tông" do NSND Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam và NSƯT Trần Quang Khải phối hợp đạo diễn dựa trên kịch bản của tác giả: Tiến sĩ Bùi Hữu Dược; Chuyển thể cải lương: NSƯT Phan Ngọc Chi; Thiết kế sân khấu: NSND Đạt Tăng; Sáng tác và dàn dựng âm nhạc: NSND Huỳnh Tú; Biên đạo múa: Thạc sĩ Nguyễn Thị Tuyết Minh; Phục trang: NSƯT Trương Minh Hùng.

Vở "Trần Nhân Tông" được kể theo cách của nghệ thuật đương đại khi mà NSƯT Quang Khải tái hiện cuộc đời Phật hoàng Trần Nhân Tông, từ khi còn là thái tử Trần Khâm tuổi đôi mươi, lên ngôi Hoàng đế thứ ba triều Trần, rồi trở thành Thái thượng hoàng, cho đến lúc xuất gia tu hành tại Yên Tử và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm.

Đây không phải là một tác phẩm nhằm tạo xung đột kịch theo lối truyền thống, mà là dùng nghệ thuật để chuyển tải lịch sử và danh nhân thông qua những lát cắt chọn lọc, dễ hiểu, giàu tính giáo dục. Chính vì thế, sự kết hợp giữa xiếc – cải lương mang lại hiệu quả bất ngờ: lịch sử trở nên sinh động, giàu hình tượng và dễ tiếp cận với khán giả trẻ.

Nhiều nghệ sĩ, khán giả sau buổi báo cáo đã dành lời khen cho sự thử nghiệm táo bạo này, xem đây là hướng đi mới mẻ đáng được phát huy trong chiến lược đưa lịch sử đến gần công chúng.

Vở diễn "Trần Nhân Tông" đánh dấu bước đột phá trong nghệ thuật sân khấu truyền thống, khi mạnh dạn kết hợp giữa nghệ thuật cải lương và nghệ thuật xiếc. Đây là thể nghiệm mới mẻ, hứa hẹn mang đến một góc nhìn hiện đại, hấp dẫn hơn về nhân vật lịch sử vĩ đại, đặc biệt nhằm thu hút khán giả trẻ.

NSND Tống Toàn Thắng - Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam đạo diễn vở diễn "Trần Nhân Tông" cho biết, ý tưởng dựng vở đã được ấp ủ từ hơn ba năm trước, một phần vì Liên đoàn Xiếc Việt Nam tọa lạc trên con phố mang tên Trần Nhân Tông, một địa danh gắn liền với nhiều giá trị văn hóa và tinh thần. Vở diễn sẽ được thực hiện trước hết tại sân khấu Rạp Xiếc Trung ương với không gian vuông mở, cho phép khai thác tối đa kỹ thuật biểu diễn như cầu bật, nhào lộn, leo lưới, tung hứng... kết hợp cùng hệ thống ánh sáng, âm thanh, trình chiếu hiện đại.

Đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Trần Quang Khải cho biết, vở diễn gồm nhiều lát cắt, từ giai đoạn Thái tử Trần Khâm đến vua Trần Nhân Tông, rồi Thái Thượng hoàng Trần Nhân Tông, cho đến khi ngài đi tu và nhập niết bàn. Ê kíp dàn dựng tập trung vào giai đoạn vua Trần Nhân Tông trên ngôi trị vì, nhằm khắc họa hình tượng một vị vua anh minh đã đoàn kết dân tộc đánh tan quân Nguyên Mông xâm lược để xây dựng đất nước giàu mạnh. Đến lúc huy hoàng nhất của triều đại nhà Trần, ông lại quyết định đi tu, giao quyền lực cho con trai là Trần Anh Tông.

Đạo diễn NSƯT Trần Quang Khải chia sẻ: "Với mong muốn của cả ekip sáng tạo vở diễn là tạo ra một tác phẩm nghệ thuật, nó mang yếu tố giải trí gần gũi với khán giả trẻ. Thông qua vở diễn, cũng thể hiện tinh thần đoàn kết của dân tộc, đặc biệt là vị Vua anh minh của dân tộc Việt Nam. Trải qua hàng nghìn năm, những tư tưởng của Phật Hoàng Trần Nhân Tông, đặc biệt vị Vua anh minh Trần Nhân Tông đã đem đến cho chúng ta những giá trị quý báu trong đời sống xã hội. Tác phẩm lần này chúng tôi đã chuẩn bị hết sức kỹ lưỡng về kịch bản, âm nhạc, biên đạo múa, ngôn ngữ, đặc biệt xiếc và cải lương cùng kể chuyện, sẽ phải làm sao hòa quyện nhất có thể để khi khán giả đi xem, không phải là xem xiếc, cũng không phải đi xem cải lương mà là đi xem một tác phẩm nghệ thuật, xây dựng hình tượng Vua Trần Nhân Tông".

Theo Nghệ sĩ Ưu tú Trần Quang Khải, vở diễn được dàn dựng với tiết tấu kịch nhanh, kết hợp giữa ngôn ngữ nghệ thuật cải lương, ngôn ngữ xiếc và kịch hình thể, làm toát lên tinh thần của vị vua anh minh Trần Nhân Tông trong tác phẩm, đồng thời mang đến một sản phẩm nghệ thuật chất lượng, vừa mang yếu tố giải trí, vừa đáp ứng được nhu cầu phục vụ cho khách du lịch.

Âm nhạc trong vở diễn “Trần Nhân Tông” do Nghệ sĩ Nhân dân Huỳnh Tú đảm nhiệm, ông dự kiến sáng tác một bài “hit” chủ đề, kết hợp giữa giai điệu dân tộc, âm hưởng Phật giáo và nhạc điện ảnh đương đại… với mong muốn đưa vở diễn đến gần hơn với khán giả trẻ.

Vở diễn "Trần Nhân Tông" nằm trong chuỗi dự án trọng điểm được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đặt hàng, với mục tiêu không chỉ làm giàu thêm kho tàng kịch mục sân khấu mà còn hướng đến việc phục vụ du lịch và quảng bá nghệ thuật truyền thống Việt Nam./.