Thần Độc Cước

Nguyễn Thị Bích (sưu tầm)| 11/09/2020 09:31

(Thành hoàng làng Vẽ, phường Đông Ngạc, quận bắc Từ Liêm, TP. Hà Nội)

Thần Độc Cước
Đình Vẽ làng Đông Ngạc thờ 3 vị Thành hoàng: Thiên thần Độc Cước, Địa thần Bản Thổ và Nhân thần Lê Khôi 
Thần Độc Cước là Hỏa Quan Tiên (nghĩa đen là Roi Lửa), Sơn Tiêu Đại Thánh. Thần hiển linh ở quận Nam, nước Bắc. Trước đây, có một thầy tu ở Tây Vực đến giáo hóa dân ta, đã dừng thuyền ở cửa Triều Khẩu  (tên nôm là Cửa Trào) nay thuộc huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Trong thời gian lưu lại đây, ông đã dựng đền thờ vị Sơn Tiêu này.

Tại bãi biển Sầm Sơn, trên ngọn núi cheo leo sát bờ biển thuộc xã Trường Lộc, huyện Quảng Xương, Thanh Hóa cũng có đền thờ thần Độc Cước. Tương truyền sau một đêm mưa to, gió lớn, sáng ngày dân bản xã lên núi Sầm Sơn thấy một dấu chân người khổng lồ (dài một trượng 5 phân, rộng 5 tấc). Dân xã lập đền thờ. Lại có thuyết nói thần họ Cao tên tự Độc Cước, là một vị thiền sư đời Lý. Theo “Báo Cực truyện”, các thiền tăng chỉ đứng một chân để giảng đạo, rồi biến hóa. Dân lập đền thờ tại nơi có vết chân để lại. 

Đầu thế kỷ XV, làng Đông Ngạc (tên Nôm là làng Vẽ), huyện Từ Liêm có Phan Phu Tiên (hay Phan Phù Tiên), đỗ Thái học sinh từ năm 1396, đi làm quan ở châu Hoan, khi đi qua đến Triều Khẩu có ghé vào đền nghỉ lại. Trong lúc thư nhàn, ông có đọc thầm một câu thơ “Mộc khách giải ngâm thi” của Tô Đông Pha, có ý châm biếm thần Độc Cước. Đến đêm, Phan Phu Tiên mộng thấy thần Độc Cước hiện lên nghiêm giọng quát hỏi: “Nghe câu thơ ông đọc ban ngày có ý trào lộng. Nhưng ông có biết chăng ở xứ Giang Nam có một con hồ ly luôn luôn biến ảo hình chất, và thường mượn danh thế của ta, làm hại dân chúng. Ta đã tâu lên thượng đế, và đã giết nó rồi. Thượng đế sai ta quản lĩnh từ phía Mân Việt trở về Nam, tiếp tục tiêu ma trừ quỷ để bảo vệ hài nhi và dân chúng. Nay ông lại có ý bảo ma quỷ ở Chiết Giang chăng?”.

Phan Phu Tiên giật mình tỉnh dậy, dựng tóc gáy, tạ tội và xin với thần được rước bát hương về thờ ở làng mình nằm tại phía Nam sông Nhĩ Hà, tức làng Vẽ bây giờ. 

Thần Độc Cước do Phan Phu Tiên thỉnh về làng Vẽ, được dân làng lập làm Thành hoàng làng. Từ đó, ma quỷ được trừ, dân không phải khổ vì bệnh tật, thuyền buôn đến bến sông tấp nập. Dân gặp tai ương đến đền cầu đảo đều linh ứng.

Trong thần phả làng Vẽ ghi tên thần là thần Độc Cước, còn tại sao lại có tên này, không thấy có lời giải thích. Thần phả chép rằng: Vị thượng đẳng thần có rất nhiều công tích với triều đình nên được phong chức Bình chương, và đã từng trị nhậm ở hai châu là châu O và châu Hoan. Nhưng lạ thay khi thần ở châu O thì châu Hoan đói kém, khi thần ở châu Hoan thì châu O lại lâm vào cảnh loạn lạc. Để có thể trị nhậm được hai nơi, giúp dân chống đói, trị loạn, nên cuối cùng, thần phải xé đôi mình ra, để mỗi nơi người trị nhậm ở một châu, vì thế mới gọi là thần Độc Cước (một chân).

Từ lâu, người làng Vẽ thường gọi vị thượng đẳng thần bằng một cái tên đơn giản là thần Độc Cước. Nhưng sắc phong của triều Lê còn giữ tại đình, mỹ tự phong cho thần được viết rất dài là: Cương Nghị Siêu Dũng Cường Quả Thuần Chính Độc Cước Chi Thần. 

Đình thờ thần Độc Cước tại làng Vẽ, phường Đông Ngạc quận Bắc Từ Liêm, đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam 2026: Kết nối cộng đồng, tôn vinh di sản tại Ngôi nhà chung
    Từ ngày 17 đến 19/4/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chuỗi hoạt động Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Sự kiện không chỉ là dịp tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống mà còn góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong bối cảnh phát triển mới.
  • [Podcast] Tản văn: Những cơn mưa mùa hạ
    Hè về, không chỉ có tiếng ve râm ran hay ánh nắng chói chang nhuộm vàng lối đi mà còn có những cơn mưa. Mưa mùa hạ ồn ào, vội vã kéo đến cùng những trận giông bất chợt. Nó không buồn bã, dai dẳng như mưa phùn cuối đông mà dứt khoát, mạnh mẽ, đổ ào xuống rồi vội vã tạnh. Mưa tạt vào những ô cửa kính, len lỏi qua từng ngóc ngách ký ức, khẽ đánh thức một miền tuổi thơ xa xăm, ướt đẫm hương mưa và kỷ niệm.
  • Nâng cao nhận thức về Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới
    “Tài liệu bồi dưỡng nhận thức về Đảng” (xuất bản lần thứ 24, có sửa chữa, bổ sung theo Văn kiện Đại hội XIV) cập nhật toàn diện các quan điểm chỉ đạo mới, đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng lý luận trong kỷ nguyên phát triển của dân tộc. Nội dung tài liệu tập trung làm rõ tầm nhìn về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đồng thời khơi dậy khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ. Đây là hành trang chính trị quan trọng, góp phần hình thành bản lĩnh, tư duy để học viên lớp đối tượng kết nạp Đảng sẵn sàng đứng vào hàng ngũ của Đảng.
  • Đẩy mạnh truyền thông an toàn thực phẩm: Nâng cao nhận thức, bảo vệ sức khỏe cộng đồng Thủ đô
    Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Công văn số 632-CV/BTGDVTU ngày 31/3/2026, yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và Nhân dân trong bảo đảm an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm, nhiệm vụ này không chỉ mang tính cấp thiết mà còn có ý nghĩa lâu dài đối với sức khỏe cộng đồng và trật tự xã hội.
  • Phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”
    Phát động 500 ngày đêm và phấn đấu đến dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ sẽ tìm kiếm, quy tập được 7.000 hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính được khoảng 18.000 mẫu.
Đừng bỏ lỡ
  • Phát huy sức lan tỏa của Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Thủ đô
    Đồng chí Nguyễn Trọng Đông, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội vừa ký ban hành Quyết định số 1460-QĐ/TU ngày 30/3/2026 về việc thành lập Ban Chỉ đạo Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ Sáu, năm 2026 trên địa bàn Thành phố Hà Nội, tạo cơ sở để tổ chức cuộc thi bài bản, hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức và lan tỏa giá trị trong toàn xã hội.
  • Hà Nội xếp hạng 6 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh
    Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà vừa ký ban hành Quyết định 1458/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn thành phố Hà Nội.
  • Bảo tàng Hà Nội được công nhận điểm du lịch
    UBND Thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định 1423/QĐ-UBND về việc công nhận điểm du lịch Bảo tàng Hà Nội. Bảo tàng Hà Nội sẽ từng bước chuyển hóa di sản thành tài sản, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.
  • Ra mắt bộ sách tranh “Truyện cổ mới về gã sói”
    Crabit Kidbooks liên kết với NXB Hà Nội vừa ra mắt độc giả Việt Nam bộ sách tranh thiếu nhi “Truyện cổ mới về gã sói” của tác giả, họa sĩ người Pháp Philippe Jalbert. Bộ sách gồm ba tựa: Vụ trộm lúc nửa đêm, Theo chân cô gà mái mơ, Món mới cho kẻ sành ăn.
  • Lễ Giỗ tổ 2026: Nhiều hoạt động mang đậm giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương
    Năm 2026, UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ với các nghi thức trang nghiêm, thành kính và nhiều hoạt động văn hóa, thể thao phong phú, đặc sắc, mang đậm giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương, được kế thừa và lan tỏa trong đời sống đương đại.
  • Trình chiếu 17 bộ phim Việt Nam tiêu biểu tại DANAFF IV
    Tại Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) năm nay, 17 tác phẩm điện ảnh tiêu biểu sẽ được trình chiếu tại chương trình đặc biệt mang tên “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới”. Đây là dịp hiếm có để công chúng thưởng thức lại những thước phim mang đậm dấu ấn lịch sử trên màn ảnh rộng.
  • Đẩy mạnh truyền thông mô hình thư viện cơ sở, lan tỏa văn hóa đọc
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định số 560/QĐ-BVHTTDL ngày 18/3/2026 quyết định ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động truyền thông đối với mô hình thư viện cơ sở trong phát triển văn hóa đọc.
  • Khai mạc Lễ hội Di tích Quốc gia đặc biệt đền Bạch Mã năm 2026
    Là một trong “Thăng Long tứ trấn”, đền Bạch Mã giữ vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa tâm linh của kinh đô cổ, đóng vai trò điểm tựa tinh thần bền vững cho đời sống xã hội và sự phát triển của khu phố cổ Hà Nội.
  • Cơ hội trải nghiệm sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Ngôi nhà chung
    Từ ngày 1/4 đến 3/5/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra chuỗi hoạt động tháng 4 với chủ đề “Sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam”. Chuỗi sự kiện được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng, góp phần giới thiệu, quảng bá và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.
  • Nghị quyết số 02-NQ/TW: Kiến tạo, phát triển không gian đô thị Hà Nội vươn tầm thế giới
    Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, đã định hình cuộc cách mạng không gian với tầm nhìn thế kỷ cho Thủ đô. Từ đó, Hà Nội vươn mình trở thành một chùm đô thị đa cực, xanh, thông minh, nơi giao thông và hệ sinh thái đóng vai trò là hai trụ cột song hành trong thời kỳ phát triển mới.
Thần Độc Cước
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO