Tăng giá điện: Tăng khả năng tái đầu tư

Xung quanh sự việc Hiệp hội năng lượng Việt Nam đã kiến nghị Chính phủ cho phép ngà nh điện tăng giá và  xóa bử cách tính điện bậc thang khiến dư luận rất quan tâm, PV đã có cuộc trao đổi với ông Trần Viết Ngãi, Chủ tịch Hiệp hội năng lượng VN (VEA) và  ông Nguyễn Tiến Thoả, cục trưởng  Cục quản lý giá (Bộ Tà i Chính). 

Việc kiến nghị Chính phủ tăng giá điện và  xóa bử cách tính bậc thang mới  được Chính phủ thông qua không được bao lâu, có phải VEA đã thấy sự bất cập của chính sách hiện hà nh?

Sau một thời gian áp dụng trong thực tiễn, bảng giá điện bậc thang đã bộc lộ những bất cập, bởi 50kWh đầu tiên không chỉ người nghèo, các hộ chính sách được hưởng mà  cả người có thu nhập cao, kể cả người nước ngoà i sinh sống tại Việt Nam cũng hưởng lợi từ cơ chế giá nà y, gây lãng phí trong sử­ dụng điện. Do đó, trong bản kiến nghị gử­i tới Thủ tướng, chúng tôi đã đử xuất 2 loại giá điện. Thứ nhất là  giá điện có hỗ trợ của Nhà  nước (50kWh đầu tiên). Nhà  nước thiết lập một mức giá bán hợp lý (thấp hơn giá thị trường để bán cho các hộ nghèo, gia đình chính sách, đồng bà o miửn núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, học sinh, sinh viên...). Thứ hai là  giá điện theo thị trường. Các hộ sử­ dụng điện có mức sống trung bình trở  lên áp dụng giá bán điện theo thị trường, mức giá 7 - 8 cent/kwh.  

Tại sao VEA không kiến nghị mức tăng cao hay thấp hơn mà  lại kiến nghị cố định mức 7 đến 8 cent/kwh, thưa ông?

Với giá điện bao cấp cũ lợi nhuận của Tập đoà n Аiện lực VN (EVN), cũng như các đơn vị tham gia và o ngà nh điện đửu thấp sẽ dẫn tới 2 cái là : Các nhà  đầu tư nước ngoà i không ai đầu tư và o thị trường điửn Việt Nam; bản thân các doanh nghiệp là m điện, như EVN chẳng hạn không đủ vốn để tái đầu tư.

Tại sao chúng tôi đưa ra mức 8cent? Bởi thăm rò ý chung của nhà  đầu tư nước ngoà i thì Việt nam chỉ cần có giá điện 7 đến 8 cent/kwh là  người ta đầu tư được. Ngoà i ra, cũng là  vì xuất phát từ việc cân bằng tà i chính, cân bằng lợi nhuận của các tập đoà n như EVN, PVN, TKV... nếu đửu ở mức 7 đến 8 cent thì họ đã có lợi nhuận tốt rồi và  lúc đó các tập đoà n nà y sẽ có cơ hội để tái đầu tư.

Bên cạnh việc kiến nghị tăng giá điện thì hiệp hội cũng đử xuất xóa bử các tính điện bậc thang, mà  bản chất của cách tính nà y là  để hỗ trợ cho người dân 50 số điện đầu tiên, vậy theo ông việc kiến nghị trên của hiệp hội có là m cho những người nghèo, người thu nhập thấp gặp khó khăn hơn?

Giá bậc thang được bao cấp quá lâu rồi, mà  giá đó tất cả mọi người trong xã hội Việt Nam kể cả người già u, người nghèo, người nước ngoà i sống trên lãnh thổ Việt Nam đửu được hưởng chung, đửu được hưởng 50 số đầu. Bây giử chúng ta tách các hộ nghèo, gia đình chính sách, người thu nhập thấp, học sinh sinh viên... ra để cho họ được hưởng riêng một chính sách bao cấp điện đặc biệt (cho họ hưởng 50 số đầu với giá 3 đến 4 sent/1kwh), còn các đối tượng con lại cần áp dụng theo giá thị trường mới, ở mức 7 đến 8 cent/1kwh. 

Kiến nghị trên của hiệp hội có khả thi khi mà  là m như thế chúng ta sẽ rất khó có thể xác định được đâu là  người nghèo, người thu nhập thấp, doanh nghiệp, người thu nhập khá... để áp dụng cho phù hợp các mức giá?

Phải là m hệ thống điửu tra! tất cả hộ nông dân nghèo, cán bộ vử hưu, công nhân viên hưởng lương bảo hiểm, người thu nhập thấp Bộ lao động thương binh và  xã hội phải nắm rất rõ. Ngoà i ra, nếu thực hiện Chính phủ giao cho Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ LАTB&XH và  Tập đoà n điện lực tiến hà nh điửu tra.

Cũng trả lời câu hửi PV xung quanh việc VEA kiến nghị Chính phủ tăng giá điện ông Nguyễn Tiến Thoả, cục trưởng Cục quản lý giá (Bộ Tà i Chính) cho biết, hiện Bộ Tà i chính chưa bà n đến việc tăng giá điện, Bộ cũng chưa nhận được bất cứ đử xuất nà o liên quan đến giá điện từ phía hiệp hội năng lượng VN, do đó ông không thể bình luận gì vử mức giá tăng đột biến, thậm chí ngay cả khi có phương án tăng giá điện trong tay các cơ quan chức năng cũng còn phải tính toán rất nhiửu yếu tố như chi phí đầu và o, tỷ giá, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tốc độ tăng trưởng, cho nên không thể nói được rằng mức tăng của hiệp hội năng lượng đưa ra đã là  hợp lý hay chưa.

Xin cám ơn ông!