Sao chưa giảm giá xăng?

Chử giảm theo giá thế giới

Trong nhiửu ngà y qua giá xăng dầu thế giới đã giảm nhiửu, đặc biệt là thời điểm Mử¹ quyết định mở kho dự trữ thì giá giảm mạnh trước khi tăng nhẹ trở lại. Do đó, không ít người dân mừng là giá xăng dầu sẽ giảm vì có cơ sở từ giá thế giới đã giảm mạnh.

Người tiêu dùng đang trông chử giá bán lẻ xăng dầu sẽ giảm.

à”ng Nguyễn Mạnh Hùng (Thanh Xuân, Hà Nội) kiến nghị, khi giá xăng dầu thế giới tăng, giá trong nước cũng tăng. Ngược lại, khi giá xăng dầu thế giới giảm thì giá xăng dầu trong nước cũng nên điửu chỉnh giảm để người dân đỡ khó khăn. Việc điửu chỉnh giá tăng giảm theo giá thế giới cũng chính là định hướng điửu hà nh của cơ quan nhà nước.

Theo Cục Quản lý giá (Bộ Tà i chính), trong báo cáo thị trường giá cả nửa đầu tháng 6/2011 cũng cho biết, so với bình quân tháng 5/2011, giá diesel, dầu hoả, dầu madút tăng nhẹ nhưng dầu thô giảm đã là m cho giá xăng giảm theo.

Hiện một số DN kinh doanh xăng dầu thừa nhận, trung bình 30 ngà y qua, giá xăng thà nh phẩm vẫn là 119 USD/thùng (giá xăng RON 92 tại thị trườngSingapore ngà y 28/6 chỉ ở mức 111,49 USD/thùng). Và tính theo mức đó, đến cuối tháng 6/2011, lợi nhuận một lít xăng là từ 18 “ 20 đồng; dầu bình quân 30 ngà y vẫn là 129USD/thùng, DN có lãi nhưng ở mức thấp.

DN chưa muốn giảm

Trước mong muốn của người dân, hầu hết các DN đửu cho rằng, mức lãi ít hoặc hòa vốn hoặc có mặt hà ng như diesel hoặc madút vẫn chưa hòa vốn. Do đó khó có thể điửu chỉnh ngay, nhất là khi các DN đang phải chịu thuế nhập khẩu từ 0% lên 5% và tăng mức trích quử¹ thêm 100 đồng/lít xăng.

Tuy nhiên, việc tăng thuế lên 5% chỉ là đối với diesel và dầu hoả; còn mặt hà ng xăng, dầu madút do chưa đủ điửu kiện điửu chỉnh tăng thuế nhập khẩu, nên thuế nhập khẩu đối với 2 mặt hà ng nà y vẫn tiếp tục giữ 0%.

Rất nhiửu người bức xúc khi giá lên, các DN đồng loạt kêu lỗ và liên tục gửi công văn xin được tăng giá. Nhưng khi giá xuống, DN có lãi nhiửu, có thời điểm lãi gần 2.000 đồng/lít, nhưng hầu như không mấy khi họ chủ động xin giảm giá. Lý do đưa ra vẫn luôn là DN không được chủ động, muốn giảm giá thì phải chử cơ quan chức năng có ý kiến. Bên cạnh đó, họ còn phải điửu chỉnh tăng chiết khấu hoa hồng đối với các đại lý.

Trên thực tế, từ 29/3 trở vử trước, đã có một thời gian dà i Petrolimex có công bố bản tin giá cơ sở để công khai giả bán lẻ trong nước. Nhưng từ 29/3 tới nay, Petrolimex chỉ công bố giá bản lẻ trong nước.

Có ý kiến cho rằng, phải chăng các DN sợ hố như hồi tháng 5/2010 khi công bố giá cơ sở sau đó bị cơ quan chức năng soi và phát hiện giá cơ sở, không cao như DN công bố. Sau đó, cơ quan chức năng đã buộc các DN phải giảm giá bán lẻ trong nước 500 đồng/lít xuống mức 16.490 đồng/lít.

Nên để kiểm toán độc lập tham gia

Cách đây không lâu, một lãnh đạo trong ngà nh tà i chính gợi ý, chỉ cần cho kiểm toán độc lập kiểm tra là rõ ngay.

Vì theo phân tích của vị lãnh đạo nà y, kiểm toán độc lập sẽ là đơn vị trung gian, họ cũng có đủ thông tin giá cả đầu và o, đầu ra để hạch toán chính xác lỗ lãi của DN và các yếu tố cấu thà nh giá. Trên cơ sở đó để cơ quan nhà nước điửu hà nh giá cả hợp lý, cân bằng lợi ích của ba bên là DN, nhà nước và người dân.

Trong câu chuyện điửu chỉnh liên quan tới giá cả xăng dầu gần đây nhất (ngà y 9/6), quyết định tăng thuế nhập khẩu là vì lợi ích của ngân sách nhà nước; quyết định tăng trích quử¹ thêm 100 đồng/lít cũng là vì lợi ích của DN (khi lỗ được bình ổn giá); còn người dân không có lựa chọn nà o khác ngoà i chia sẻ khó khăn.

Chuyên gia Vũ Đình ành cho rằng, tăng giá ở chừng mực nà o đó là quyửn lợi của Nhà nước và DN, còn người dân thì muốn giảm giá.

Như vậy, cần tìm cơ chế để điửu hòa lợi ích giữa nhóm muốn tăng giá và nhóm muốn giảm giá. Cơ chế ấy có thể là thị trường cạnh tranh. Nhưng trên thực tế, chỉ riêng Petrolimex đã chiếm gần 2/3 thị phần xăng dầu cả nước (luật quy định rõ, DN nà o chiếm trên 30% thị phần là có vị thế độc quyửn).

Do đó, theo ông ành, có thể tính tới cơ chế khác là có cơ quan độc lập tham gia để kháº³ng định lý do tăng giá là hợp lý hay không hợp lý.

à”ng Đặng Vinh Sang - TGĐ Saigon Petro - mới đây cũng ủng hộ kiểm toán độc lập vì nếu có kiểm toán độc lập, cơ quan quản lý cũng có cơ sở đê điửu hà nh giá cả.