Sáng rõ chương trình hành động nhiệm kỳ 2026 – 2031 của MTTQ Việt Nam

Nhiều kết quả nổi bật, 5 bài học kinh nghiệm quý giá

Đánh giá chung những kết quả đạt được giai đoạn 2024 – 2026 của MTTQ Việt Nam, đồng chí Hà Thị Nga cho biết, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phát huy mạnh mẽ vai trò nòng cốt chính trị trong củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, khẳng định vai trò, trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Hoạt động của Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên các cấp ngày càng chủ động, linh hoạt, sáng tạo và gắn bó sâu sắc với đời sống Nhân dân, luôn bám sát sự lãnh đạo của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thể hiện rõ phương châm hành động “Gần dân, hiểu dân, trọng dân, vì dân”.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã chủ động đổi mới tư duy và phương thức hoạt động, chuyển mạnh sang vận động xã hội; chủ động tham gia, đóng góp hiệu quả vào việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; tích cực tham gia hoàn thiện thể chế, thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; là cầu nối quan trọng trong việc truyền tải, phản ánh ý chí của các tầng lớp nhân dân tới Đảng và Nhà nước…

Từ thực tiễn tổ chức và hoạt động trong giai đoạn 2024 - 2026, MTTQ Việt Nam đã rút ra 5 bài học kinh nghiệm quý giá. Một là, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng trong quá trình xây dựng tổ chức và hoạt động là nhân tố cơ bản, quyết định thành công trong xây dựng, đổi mới tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ở nơi nào, lúc nào việc quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là về đại đoàn kết toàn dân tộc và vai trò, vị trí của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được bảo đảm; thực hiện đúng sự chỉ đạo, định hướng của Đảng thì công tác Mặt trận ở nơi đó mới bảo đảm sự thành công, thắng lợi.

Hai là, quán triệt sâu sắc, xuyên suốt quan điểm “dân là gốc” trong quá trình thực hiện vai trò, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là yếu tố căn bản để bảo đảm công tác Mặt trận luôn gần dân, sát dân, đáp ứng quyền lợi, nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân. Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng bám sát cơ sở, địa bàn dân cư; lấy kết quả phục vụ Nhân dân là thước đo hiệu quả công tác Mặt trận. Chủ động nắm chắc tình hình Nhân dân, dự báo đúng, kịp thời các vấn đề phức tạp có thể phát sinh để phát huy vai trò của Mặt trận trong phòng ngừa, cảnh báo sớm và góp phần xử lý từ sớm, từ xa, từ cơ sở các vụ việc phức tạp, không để bị động, bất ngờ.

Ba là, thực hiện kịp thời sự phối hợp với Nhà nước và các tổ chức thành viên là yếu tố rất quan trọng bảo đảm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động. Với tư cách là một bộ phận của hệ thống chính trị nước ta và do tính đặc thù về tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời giữa Mặt trận với Nhà nước và các tổ chức thành viên vừa là đòi hỏi cấp thiết, vừa mang tính chiến lược của thực tiễn, vừa có tính nguyên tắc để đảm bảo về cơ chế, chính sách và điều kiện hoạt động của Mặt trận, thể hiện bản chất của Mặt trận và Nhà nước là của dân, do dân, vì dân.

Bốn là, nâng cao vai trò, trách nhiệm chủ trì của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và trách nhiệm chủ động phối hợp thống nhất hành động của các tổ chức thành viên các cấp là yếu tố rất quan trọng bảo đảm cho việc đổi mới nội dung, tổ chức và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Xác định rõ, thực hiện nghiêm túc vai trò chủ trì và vai trò chủ động trong phối hợp thống nhất hành động vừa khắc phục tình trạng chung chung, không rõ nhiệm vụ, rõ người chịu trách nhiệm trong quá trình triển khai và đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới của MTTQ Việt Nam.

Năm là, kịp thời hoàn thiện tổ chức, bộ máy, nâng cao năng lực hoạt động và uy tín của đội ngũ cán bộ Mặt trận đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới là đòi hỏi cấp thiết để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát huy vai trò, trách nhiệm của mình trước Nhân dân. Hoàn thiện tổ chức, bộ máy; xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận và đoàn thể có tâm huyết, trách nhiệm, bản lĩnh, hết lòng phục vụ Nhân dân, thật sự gần dân, sát dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân là yếu tố rất quan trọng bảo đảm cho việc thực hiện tốt vai trò nòng cốt chính trị trong xây dựng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

7 chương trình hành động nhiệm kỳ 2026 - 2031

Kế thừa và phát huy những kết quả đạt được, Đại hội lần thứ XI đã đề ra 7 chương trình hành động nhiệm kỳ 2026 – 2031. Chương trình 1: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp các tầng lớp Nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Xây dựng Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Đổi mới công tác tuyên truyền, tập hợp, vận động các tầng lớp Nhân dân; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển nền tảng Mặt trận số, tiếp nhận - phản hồi kiến nghị của người dân và triển khai việc đánh giá độc lập Bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh.

Chương trình 2: Đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát và phản biện xã hội, thực hiện dân chủ, tích cực tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị. Nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội ngay từ khâu xây dựng, triển khai chính sách; xây dựng cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện xã hội. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Nhân dân trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; phối hợp tổ chức đối thoại trực tiếp giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân.

Chương trình 3: Động viên các tầng lớp nhân dân thi đua học tập, lao động, sáng tạo, tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, chăm lo đời sống Nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc: Đổi mới mạnh mẽ việc xây dựng, phát động các phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động theo hướng thực chất, dựa trên dữ liệu, số liệu và sự hài lòng của Nhân dân.

Chương trình 4: Tham gia phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: Tập trung triển khai Đề án chuyển đổi số Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn dân, nhất là Phong trào "Bình dân học vụ số".

Chương trình 5: Phát huy vai trò làm chủ, tinh thần tự quản của nhân dân, xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc: Trong đó sẽ sớm cụ thể hóa danh mục mô hình tự quản phù hợp thực tế phong phú ở cơ sở, gắn với trách nhiệm và tiêu chí thi đua. Mặt trận Tổ quốc sẽ phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa ở các địa phương trong cả nước.

Chương trình 6: Thực hiện hiệu quả hoạt động đối ngoại nhân dân, hợp tác quốc tế.

Chương trình 7: Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; hoàn thiện, vận hành tổ chức bộ máy chuyên trách tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ: Tăng cường hiệp thương dân chủ, phối hợp thống nhất hành động và vai trò, trách nhiệm chủ trì hiệp thương của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với yêu cầu “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”. Tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp.

Thực hiện kỷ cương, minh bạch trong quá trình thực thi, thi đua thiết thực, kiểm tra đến cùng. Xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận và các đoàn thể phải giữ "3 gần": Gần dân - gần cơ sở - gần không gian số; "5 phải": Phải lắng nghe - phải đối thoại - phải làm mẫu - phải chịu trách nhiệm - phải báo cáo kết quả; "4 không": Không hình thức - không né tránh - không đùn đẩy - không làm sai chức năng…/.