Như chúng ta đã biết, hút thuốc lá từ lâu đã được cảnh báo sẽ gây ra rất nhiều loại bệnh tật nguy hiểm khác nhau. Nhưng bỏ ngoài tai những cảnh báo này, khoảng 15 triệu người Việt Nam hàng ngày vẫn vô tư hút thuốc lá như một thứ không thể thiếu. Thuốc lá gây các bệnh nguy hiểm đối với sức khoẻ con người và là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong sớm trên toàn thế giới. 

Hội đồng thông qua đề cương do PGS.TS Vũ Nam - Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương chủ trì

Các nghiên cứu cho thấy hơn 90% các ca ung thư phổi, 75% các ca bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính do sử dụng thuốc lá gây ra. Điều này cho thấy nhiệm vụ phòng chống tác hại thuốc lá trong thời gian tới vẫn còn nhiều thách thức. Nhằm tăng cường công tác tư vấn cai nghiện thuốc lá, Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá đã hỗ trợ thành lập nhiều trung tâm cai nghiện thuốc lá trong đó có Phòng tư vấn và hỗ trợ cai nghiện thuốc lá tại Bệnh Viện Y học cổ truyền Trung ương.

Hiện nay, có rất nhiều công trình nghiên cứu cai nghiện thuốc lá. Y học cổ truyền cũng có nhiều phương pháp điều trị hỗ trợ cai nghiện thuốc lá như sử dụng nhĩ châm, châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, tập luyện dưỡng sinh, thuốc ngậm YHCT…Tuy nhiên vẫn chưa có nhiều công trình nghiên cứu đánh giá một cách đầy đủ và khoa học về tác dụng hỗ trợ cai nghiện thuốc lá của phương pháp nhĩ châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt. 

Để góp phần thực hiện thành công mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong chiến dịch phòng chống và cai nghiện thuốc lá. Năm 2016, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã tiến hành triển khai đề tài: “Nghiên cứu xây dựng phác đồ tư vấn cai nghiện thuốc lá (không dùng thuốc: châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt …) của y học cổ truyền hỗ trợ cho bệnh nhân cai nghiện thuốc lá” trên cỡ mẫu cho 50 bệnh nhân với công thức huyệt áp dụng: thứ nhất Thần môn, thứ 2 Thận, thứ 3 Phế, thứ 4 Tâm, thứ 5 Tỳ, thứ 6 Miệng, thứ 7 Dưới vỏ, thứ 8 Giao cảm. Kết quả nghiên cứu: đạt loại tốt là 63,4%, loại khá là16,6%...

Với kết quả nghiên cứu khả quan của năm 2016, năm 2017- 2018, Bệnh viện Y học cổ tryền Trung ương đã tiến thêm một bước tiến mới trong nghiên cứu, mở rộng cỡ mẫu lên 180 bệnh nhân tiếp tục phát triển nghiên cứu chuyên sâu kết hợp thêm xoa bóp, bấm huyệt cùng với dán nhĩ áp loa tai để đạt hiệu quả cao hơn nữa. Đề tài bước đầu đánh giá tác dụng của phương pháp nhĩ châm trong hỗ trợ tư vấn và điều trị cai thuốc lá đã được nhóm nghiên cứu trình bày một cách xúc tích ngắn gọn và nhận được rất nhiều ý kiến đóng góp của Hội đồng chuyên môn. 

ThS. Đào Hữu Minh đang tư vấn và dán nhĩ áp điều trị cho bệnh nhân.

Từ năm 1950 đến nay, châm cứu phát triển vô cùng mạnh mẽ. Trong quá trình chữa bệnh, trên cở sở thừa kế phương pháp châm cứu kinh điển, các nhà thực hành châm cứu đã dựa vào các bộ vị của cơ thể mà sáng tạo ra nhiều phương pháp mới, tìm ra nhiều huyệt mới, dùng kim châm vào đó để điều trị có hiệu quả cho nhiều chứng bệnh khiến cho phương pháp châm cứu ngày càng có thêm nhiều nội dung phong phú.

Châm loa tai (nhĩ châm) là một trong các phương pháp nghiên cứu mới tác động vào vùng loa tai hai bên nhằm đạt được tác dụng phòng và chữa bệnh. Theo quan niệm của Y học cổ truyền: bệnh tật phát sinh là do mất cân bằng âm dương trong cơ thể, muốn điều trị bệnh thì phải lập lại cân bằng âm dương. Nghiện thuốc lá cũng là một trạng thái mất cân bằng âm dương trong cơ thể. Khi âm dương mất cân bằng, khí huyết mất điều hòa thì bệnh tật sẽ phát sinh. Và cơ chế tác dụng của nhĩ châm chính là điều hòa lại khí huyết, điều hòa sự mất cân bằng âm dương trong cơ thể để có thể cắt sự phụ thuộc vào thuốc lá cũng như giải quyết các triệu chứng khó chịu do thuốc lá gây ra.

Còn xoa bóp bấm huyệt, cai nghiện thuốc lá được thực hiện trên vùng lưng với tác dụng điều hòa khí huyết, điều hòa tạng phủ, kết hợp bấm một số huyệt toàn thân hỗ trợ nhĩ châm tăng cường tác dụng điều trị của thuốc lá. Đây mới chỉ là bước đầu đánh giá nhưng đề tài đã chứng minh thuyết phục những tác dụng vượt trội hơn nữa trong nghiên cứu tư vấn điều trị và cai nghiện thuốc lá. Đây sẽ là làn gió mạnh hơn đẩy những làn khói thuốc mù mịt ra khỏi đời sống của chúng ta. 

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam nằm trong nhóm 15 nước có số người hút thuốc lá nhiều nhất thế giới và sẽ có khoảng 1,6 tỉ người trên thế giới hút thuốc lá vào năm 2020. Con số này càng tăng mạnh ở những nước có thu nhập trung bình và thấp. Theo khảo sát của Tổ chức Y tế thế giới thì có tới hơn 80% số người sử dụng thuốc lá sống tại các nước có thu nhập trung bình và thấp, trong số đó có Việt Nam. Điều tra toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành năm 2010 thì tỉ lệ hút thuốc ở nam giới từ 15 tuổi trở lên là 47,4% tức là cứ trung bình hai nam giới có một người hút thuốc. Hầu hết người hút thuốc lá bắt đầu hút khi còn rất trẻ, 56% người hút thuốc ở Việt Nam bắt đầu hút trước tuổi 20. Không chỉ người hút thuốc lá chiếm tỉ lệ lớn mà 33 triệu người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động trong nhà và 5 triệu người không hút thuốc thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động tại nơi làm việc.

Tổ chức Y tế thế giới cho biết: Xu hướng gánh nặng bệnh tật chuyển từ các bệnh lây nhiễm sang các bệnh không lây nhiễm gia tăng nhanh chóng. Nếu như năm 1986, bệnh không lây nhiễm mới chỉ chiếm 39% số trường hợp nằm viện thì tới năm 2011 tỉ lệ này tăng lên 62,7%. Theo điều tra tại bênh viện K năm 2000, tỷ lệ bệnh nhân ung thư phổi có hút thuốc lá lên tới 96,8%. Nghiên cứu năm 2011 của Viện Chiến lược và chính sách y tế cho thấy bệnh tật và tử vong sớm do sử dụng thuốc lá chiếm 12% tổng gánh nặng bệnh tật ở nam giới tại Việt Nam.

..............................................

(Bài viết có sử dụng tài liệu Đề cương cấp cơ sở nghiên cứu ứng dụng các phương pháp cai nghiện thuốc lá của Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương)