Quyết liệt khơi thông “điểm nghẽn” đô thị: Lời giải cho bài toán an sinh và văn minh tại phường Hà Đông
Trật tự đô thị và vệ sinh môi trường luôn là thước đo cho chất lượng sống của người dân và năng lực quản lý của chính quyền cơ sở. Tại phường Hà Đông, những chuyển biến tích cực thời gian qua là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các “điểm nghẽn” kinh niên như chợ cóc, bãi xe tự phát hay rác thải tồn đọng vẫn đang thách thức diện mạo văn minh.
Chiều ngày 13/5, UBND phường Hà Đông đã tổ chức Hội nghị giao ban đánh giá kết quả giải quyết các điểm nghẽn về trật tự đô thị và ô nhiễm môi trường. Dưới sự chủ trì của đồng chí Bùi Huy Quang – UVTV, Phó Chủ tịch UBND phường, hội nghị đã thẳng thắn nhìn nhận, mổ xẻ thực trạng bằng những hình ảnh minh chứng trực quan, sinh động. Đây không chỉ là một buổi họp lượng hóa kết quả, mà là phát súng mở màn cho một chiến dịch quy mô, toàn diện và triệt để nhằm trả lại không gian sống thông thoáng, sạch đẹp cho nhân dân.
Từ thực trạng trực quan đến việc nhận diện đúng “điểm nghẽn"
Điểm khác biệt lớn nhất tại hội nghị giao ban lần này chính là việc đánh giá không dựa trên các số liệu báo cáo, mà bằng hệ thống hình ảnh, video ghi nhận thực tế tại từng tuyến phố, ngõ hẻm. Cách tiếp cận trực quan này đã phản ánh chính xác ba áp lực lớn nhất mà hạ tầng đô thị Hà Đông đang phải gánh chịu.

Đầu tiên là áp lực từ hoạt động kinh doanh tự phát. Các khu chợ tạm, chợ cóc hình thành tự phát nhằm đáp ứng nhu cầu mua sắm nhanh, tiện lợi của một bộ phận người dân. Tuy nhiên, hệ lụy đi kèm là lòng đường bị thu hẹp, vỉa hè dành cho người đi bộ bị chiếm dụng hoàn toàn. Việc kinh doanh trái phép bùng phát mạnh vào buổi tối không chỉ gây hỗn loạn giao thông mà còn làm mất mỹ quan đô thị nghiêm trọng.
Thứ hai là sự quá tải của hạ tầng tĩnh và vi phạm kết cấu hành lang giao thông. Khi nhu cầu đỗ xe của người dân tăng cao trong điều kiện quỹ đất công cộng hạn chế, vi phạm là điều tất yếu xảy ra. Tình trạng người dân tự ý xây dựng bục bệ, lắp đặt mái che, mái vẩy cố định hoặc di động, chiếm dụng lòng lề đường làm bãi tập kết vật liệu xây dựng trái phép diễn ra khá phổ biến. Những công trình tự phát này vừa phá hủy kết cấu hạ tầng giao thông vừa cản trở tầm nhìn của người tham gia giao thông.
Thứ ba là vấn đề ô nhiễm môi trường từ các bãi rác tự phát. Do ý thức đổ rác sai giờ, sai nơi quy định của một nhóm cư dân và tiểu thương, nhiều điểm tập kết rác tự phát đã hình thành ngay trên vỉa hè, gốc cây, bờ tường công sở. Rác thải tồn đọng qua ngày không được thu gom kịp thời gây mùi hôi thối, ô nhiễm không khí và tạo nên sự bức xúc lớn trong cộng đồng cư dân xung quanh.
Bài toán nan giải nhất trong công tác quản lý đô thị từ trước đến nay luôn là tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”. Lực lượng chức năng ra quân thì đường thông hè thoáng, nhưng ngay khi lực lượng rút đi, vi phạm lại tái diễn như cũ. Nhìn thẳng vào thực tế này, chính quyền phường Hà Đông xác định giải pháp cốt lõi để duy trì kết quả bền vững là: Gắn trách nhiệm cụ thể tới từng cá nhân tại cơ sở.

Đồng chí Bùi Huy Quang chỉ đạo phân cấp quản lý rõ ràng, giao trách nhiệm trực tiếp cho cán bộ Tổ dân phố, cảnh sát khu vực và lực lượng an ninh cơ sở đối với các điểm thường xuyên tái vi phạm như chợ cóc, chợ tạm. Hiệu quả quản lý trật tự và môi trường tại mỗi khu vực sẽ là thước đo, tiêu chí cứng để đánh giá năng lực, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cá nhân phụ trách. Sự chuyển dịch từ “quản lý chung chung” sang “gắn trách nhiệm cá nhân” giúp loại bỏ hoàn toàn tâm lý đùn đẩy, né tránh. Khi mỗi mét vuông vỉa hè, mỗi góc phố đều có người chịu trách nhiệm cụ thể, việc giám sát sẽ được thực hiện liên tục, kịp thời ngăn chặn vi phạm từ khi mới manh nha.
Hài hòa giữa thượng tôn pháp luật và đảm bảo an sinh nhân dân
Quản lý đô thị chỉ có thể thành công và bền vững khi nhận được sự đồng thuận, ủng hộ từ chính người dân. Ý thức được điều đó, phương châm hành động của phường Hà Đông không phải là “dẹp bỏ” một cách cực đoan, mà là tập trung vào “sắp xếp, tổ chức lại sản xuất và không gian sống”. Chính quyền địa phương đặt mục tiêu giải quyết hài hòa giữa yêu cầu thượng tôn pháp luật và quyền lợi an sinh chính đáng của nhân dân. Đối với các hộ tiểu thương kinh doanh tại các chợ tạm, chợ cóc sau khi giải tỏa, các bộ phận chuyên môn của phường được giao nhiệm vụ khẩn trương nghiên cứu, tham mưu phương án bố trí mặt bằng kinh doanh phù hợp. Việc này vừa đảm bảo nguồn sinh kế, thu nhập ổn định cho người dân, vừa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng, mua sắm thiết yếu tại chỗ của địa phương mà không gây xung đột với trật tự giao thông. Đối với bài toán thiếu chỗ đỗ xe – một nhu cầu hoàn toàn chính đáng của cư dân đô thị, phường Hà Đông đã đưa ra một giải pháp mang tính đột phá và linh hoạt. Phường sẽ chủ động đề xuất thành phố phương án quy hoạch các điểm trông giữ xe bằng cách tận dụng tối đa hạ tầng sẵn có. Sân trường học, khuôn viên cơ quan, công sở, hoặc các không gian công cộng sẽ được tận dụng làm bãi đỗ xe vào những thời điểm không sử dụng (như buổi tối, ngày nghỉ cuối tuần). Đây là cách làm thông minh, giúp giải quyết áp lực giao thông tĩnh mà không làm phát sinh chi phí xây dựng hạ tầng mới.


Bên cạnh giải pháp mềm dẻo về an sinh, chính quyền phường Hà Đông khẳng định sẽ áp dụng các biện pháp cưỡng chế và xử phạt hành chính nghiêm khắc để răn đe các trường hợp cố tình vi phạm. Lực lượng chức năng sẽ đồng loạt ra quân, kiên quyết cắt bỏ, tháo dỡ toàn bộ các bục bệ, mái che, mái vẩy và các bãi vật liệu xây dựng đặt trái phép trên vỉa hè, lòng đường. Công an phường được yêu cầu tăng cường tần suất tuần tra, kiểm soát khép kín địa bàn, đặc biệt vào khung giờ ban đêm để xử lý dứt điểm các trường hợp lấn chiếm lòng lề đường làm nơi kinh doanh trái phép. Về mặt vệ sinh môi trường, các đơn vị thu gom rác được yêu cầu tăng cường tần suất ứng trực, thu gom kịp thời rác thải tại các điểm tập kết tự phát. Mục tiêu đề ra là tuyệt đối không để rác thải tồn đọng qua ngày, gây mất mỹ quan đô thị và bức xúc trong nhân dân.
Xây dựng ý thức hệ văn minh từ gốc
Mọi biện pháp hành chính hay kỹ thuật cũng chỉ mang tính ngắn hạn nếu ý thức của người dân không có sự chuyển biến. Chính vì vậy, phường Hà Đông xác định công tác tuyên truyền, xây dựng nếp sống văn minh đô thị phải là một cuộc cách mạng về mặt nhận thức, được thực hiện sâu rộng và lâu dài. Để làm được điều này, toàn bộ hệ thống chính trị từ Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên đến Công đoàn đều phải nhập cuộc với tinh thần quyết liệt nhất. Việc tuyên truyền không thể dừng lại ở việc phát loa hay treo băng rôn hình thức, mà phải đi sâu vào từng buổi sinh hoạt đoàn thể, nhắc nhở từng hội viên, đoàn viên. Mỗi cán bộ, đảng viên tại địa phương bắt buộc phải là một “hạt nhân” gương mẫu, đi đầu trong việc thay đổi hành vi của chính bản thân và gia đình. Khi mỗi người dân tự ý thức được việc đổ rác đúng giờ, không mua bán tại các khu vực cấm, tự giác đỗ xe đúng nơi quy định, các điểm nghẽn đô thị sẽ tự động được khơi thông một cách bền vững. Hành trình khơi thông các “điểm nghẽn” để xây dựng phường Hà Đông ngày càng văn minh, hiện đại và sạch đẹp không phải là nhiệm vụ riêng lẻ của chính quyền, mà là sự nghiệp chung của toàn thể nhân dân. Với sự đồng lòng, quyết tâm và những bước đi bài bản, khoa học, Hà Đông chắc chắn sẽ đạt được những kết quả đột phá, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển toàn diện của địa phương trong tương lai./.