Phòng chống dịch sốt xuất huyết: Hà Nội không thu tiền phun thuốc diệt muỗi

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Hoàng Đức Hạnh.

Phóng viên đã trao đổi với ông Hoàng Đức Hạnh để làm rõ hơn vấn đề này.

Hiện nay, nhiều người dân phản ánh tình trạng cán bộ phun thuốc diệt muỗi “gạ gẫm” tiền để được phun cả nhà, nếu không sẽ chỉ được phun ở tầng 1, đây có phải là chủ trương của ngành y tế hay không?

Tôi khẳng định, phun hóa chất diệt muỗi do TP thực hiện là hoàn toàn miễn phí, không thu tiền của dân. Do vậy đây hoàn toàn không phải là chủ trương của ngành y tế. Trước khi tổ chức phun thuốc cho người dân UBND các xã, phường thông báo rộng rãi cho người dân trước, trong và sau mỗi đợt phun về thời gian, địa điểm, các yêu cầu về chuyên môn và an toàn cho người, vật nuôi và môi sinh môi trường. Theo quy định, đối với các hộ gia đình nhiều tầng, các khu chung cư, tập thể cũ , nhà ở có nhiều tầng, nhiều phòng cần phun tất cả các phòng, các góc, cầu thang... với nguyên tắc phun từ tầng trên xuống tầng dưới, từ trong ra ngoài bằng cách đi giật lùi hết phòng này qua phòng khác. Với những chung cư cao cấp qua kiểm tra, giám sát về tình hình muỗi truyền SXH cán bộ y tế sẽ quyết định các khu vực cần phun thuốc diệt muỗi.

Phun hóa chất diệt muỗi trên phố Thụy Khuê. Ảnh: Thanh Hải

Chúng tôi cũng tha thiết đề nghị người dân khi phát hiện tình trạng cán bộ phun thuốc chỉ phun tầng 1 hoặc vòi vĩnh tiền để phun cả nhà cần lập tức báo với chính quyền địa phương, trung tâm y tế địa phương hoặc công an xã, phường để có biện pháp xử lý. Chúng tôi cũng đã kiến nghị TP chỉ đạo các xã, phường tuyên truyền đến người dân về vấn đề này.

Mặc dù Hà Nội đã triển khai phun hóa chất diện rộng trên toàn TP từ đầu tháng 8/2017 nhưng đến nay một số hộ dân phản ánh vẫn chưa được phun và có ý định sẽ phun dịch vụ nhưng lại lo ngại thuốc giả, ông có khuyến cáo gì trong trường hợp này?

Chủ trương hiện nay không phải là phun hóa chất trên toàn TP mà chỉ những khu vực có dịch và theo chỉ định của ngành Y tế, lực lượng y tế sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương phun thuốc miễn phí. Đối với những nơi không có chỉ định nhưng người dân có nhu cầu phun thì có thể ký hợp đồng triển khai với các công ty, DN, cơ quan chuyên ngành có tư cách pháp nhân, có chức năng nhiệm vụ nhiệm vụ kiểm soát côn trùng, có đủ điều kiện. Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội không tổ chức phun dịch vụ theo yêu cầu của người dân trong khu vực đang có ổ dịch hoạt động.

Tuy nhiên, người dân cần lưu ý, hiện nay trên thị trường xuất hiện rất nhiều loại thuốc diệt muỗi giả. Chúng tôi đã khuyến cáo mọi người phải cảnh giác, cẩn trọng khi sử dụng thuốc. Phải mua ở nơi có địa chỉ rõ ràng, đầy đủ tem nhãn, rõ xuất xứ, có hóa đơn chứng từ, không mua hàng trôi nổi trên thị trường. Chúng tôi cũng đã đề nghị các lực lượng chức năng, quản lý thị trường, công an vào cuộc xử lý nếu phát hiện nơi có thuốc giả. Trong hệ thống y tế hiện nay thì chỉ sử dụng thuốc Hantox 200.

Nhiều người dân đặt nghi vấn chất lượng thuốc của ngành y tế sử dụng vì sau phun chỉ vài giờ là xuất hiện muỗi, ông lý giải thế nào về vấn đề này?

Theo qui định của bộ Y tế và khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và cũng đang được áp dụng cho diệt muỗi phòng chống bệnh SXH trên toàn cầu là việc phun thuốc diệt muỗi truyền SXH áp dụng kỹ thuật phun ULV (phun không gian với thể tích hạt cực nhỏ). Mục đích của kỹ thuật này là trong một thời gian ngắn phải diệt ngay lập tức quần thể muỗi trưởng thành trên phạm vi rộng ( qui mô ổ dịch, thôn, tổ hoặc xã, phường), đặc biệt là các con muỗi đang mang mầm bệnh, đang đốt và truyền bệnh cho người lành. Đây không phải là kỹ thuật phun tồn lưu trên tường, vách do đó độ tồn lưu của thuốc không được lâu. Chính vì vây nhiều người nghĩ rằng, gia đình đã từng phun thuốc diệt muỗi là vĩnh viễn muỗi sẽ không xuất hiện trở lại là không đúng. Bởi thuốc phun diệt muỗi là phun không gian ở thể tích cực nhỏ với lượng hóa chất cực nhỏ dưới dạng phun sương và diệt được đàn muỗi gây bệnh ở thời điểm đó.

Chỉ vài giờ đồng hồ sau phun, lượng hóa chất sẽ khuếch tán trong không gian và bay đi hết, những đàn muỗi khác vẫn tiếp tục bay vào nhà, tấn công và truyền bệnh cho người. Nếu phun thuốc muỗi dập dịch cần phải phun tổng thể, đồng loạt ở cả cụm dân cư trong khu vực được khoanh vùng mới có tác dụng triệt để. Khi phun hóa chất diệt muỗi, cần phun ở tất cả các tầng trong nhà, nhằm diệt hết được đàn muỗi, tránh tình trạng muỗi di chuyển từ tầng dưới lên tầng trên, từ nhà này sang nhà khác. Bên cạnh đó, việc phun hóa chất chỉ là giải quyết phần “ngọn”, phần “gốc” của việc dập dịch sốt xuất huyết phải là diệt lăng quăng, bọ gậy trong các hộ gia đình. Thế nhưng, ngay cả việc này nhiều hộ gia đình cũng chưa thực hiện tốt khiến muỗi truyền bệnh tiếp tục phát triển.

Xin cảm ơn ông!