Phố Nguyễn Trường Tộ, quận Ba Đình, Hà Nội

Phố Nguyễn Trường Tộ dài 612m, rộng 7m.

Đây nguyên là đất của các thôn Yên Thành, Yên Ninh và Yên Viên, thuộc tổng Yên Thành, huyện Vĩnh Thuận cũ. Phố này có một số đình chùa vũ: bên dẫy số chẵn là chùa Linh Sơn ở số nhà 46 và đình Yên Viên ở số nhà 80 (mặt chính quay ra phố Cửa Bắc, là số nhà 66). Cả hai ngôi chùa này đã bị bom Mỹ phá hủy vào năm 1967. Bên dãy lẻ có đền Hà An số nhà 77 thờ Trần Hưng Đạo, mới lập năm 1920 và chùa Phúc Viên số nhà 111 mới được tôn tạo năm 1952 là một chùa cổ, còn gọi là chùa Vĩnh Phúc, chùa của thông Yên Viên cũ.

Trên bản đồ Hà Nội 1873 có đánh dấu vị trí ngôi chùa Linh Sơn (tức nay là số nhà 46 phố Nguyễn Trường Tộ) ở ngay trên doi đất ăn nhô ra hồ Mã Cảnh. Như vậy là đa số phần đất bên dãy số chẵn của phố này vốn là đất hồ xưa. (Mãi đến năm 1918 - 1919 thực dân pháp mới lấp hồ ấy, lập ra các phố Phạm Hồng Thái, Phó Đức Chính, Nguyễn Khắc Nhu...) Trường phổ thông cơ sở Nguyễn Trường Tộ ở đầu phố này, số nhà 2 nguyên là nằm gọn trong lòng hồ. Năm 1918, thực dân Pháp mới lấp hồ và xây trường học này lên.

Thời Pháp thuộc là đường số 34 (rue N⁰34), năm 1919 đổi thành phố Giăm-be (rue Jambert). Sau cách mạng đổi thành phố Nguyễn Trường Tộ. Những lần đổi tên sau vẫn giữ nguyên tên này.

Nay thuộc phường Nguyễn Trung Trực, quận Ba Đình.

Nguyễn Trường Tộ (1828-1871) người làng Bùi Chu, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, sinh trưởng trong một gia đình Công giáo nghèo. Từ thuở nhỏ ông học chữ Hán nhưng không thích lối văn chương khoa cử. Năm 20 tuổi, ông được giám mục Gô-chi-ê (Gauthier) đưa sang Pháp học, năm 1861 trở về, ông có ghé thăm thành phố Rôm (Ý), Hương Cảng, Quảng Châu (Trung Quốc).

Ông là người có kiến thức rộng, muốn cải cách xã hội, chấn hưng đất nước bằng công nghiệp nhưng do triều Tự Đức thủ cựu đã gạt bỏ 58 bản điều trần tiến độ của ông từ năm 1863 đến năm 1871.

Ông mất năm 1871, khi mới 44 tuổi.