Phố Hàng Bè, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội

Từ phố Hàng Mắm đến ngã tư phố Hàng Dầu – Cầu Gỗ.

Đây nguyên là đất thôn Nam Hoa, tổng Hữu Túc, huyện Thọ Xương cũ. Đến giữa thế kỷ XIX thôn này đổi tên ra là Nam Phố và tổng Hữu Túc cũng đổi ra là Đông Thọ.

Thời Pháp thuộc gọi là “rue des Radeaux” phố Hàng Bè, năm 1920 đổi tên thành phố Hu-lê (rue Hulet). Năm 1945 lấy lại tên phố cổ là phố Hàng Bè cho đến nay.

Nay thuộc phường Hàng Bạc, quận Hoàn Kiếm.

Thuở đó, do thôn Nam Hoa ở gần cửa ô Mỹ Lộc (chỗ phố Hàng Mắm nối với phố Hàng Bạc) giáp bờ sông Hồng, các bè luồng nứa được đưa lên bán ở đó nên người ma kẻ bán họp thành chợ gọi là chợ Hàng Bè. Mới đầu chợ ở đầu phố Hàng Tre chỗ bây giờ là khách sạn Royal, sau mới dời dần vào phố Hàng Bè ngày nay, do đó thành tên phố.

Thực ra thì đoạn đầu phố Hàng Bè có một thời được gọi là phố Hàng Cau, vì là nơi tập trung nhiều cửa hàng bán cau khô. Hiện nay tại số nhà 29 phố này có ngôi đình Ngũ Hầu thờ Cao Tứ, là một anh hùng truyền thuyết đời Thục An Dương Vương (xem mục Đào Duy Từ). Trong đình có một đôi câu đối hay:

Tô chử nộ ba đào, nhất phiến trinh trung truyền Thục sử

Loa thành huyền nhật nguyệt, cửa trùng hoa cổn tự Đinh triều.

Nghĩa là:

Sông Tô nổi sóng căm thù, một tấm lòng trung truyền sử Thục.

Thành Loa treo vầng nhật nguyện áo hoa phong tặng tự triều Đinh.

(Tương truyền là từ đời Đinh Tiên Hoàng đã phong vương cho Cao Tứ).

Đình này thực ra không phải là của thôn Nam Phố mà của thôn Ngũ Hầu. Thôn này vốn ở ngoài tòa thành đất bao quanh kinh thành Thăng Long, kề bờ sông Hồng. Sau để tránh lụt lội mới dời vào ở đậu trên đất Nam Phố.

Trong những ngày đầu của cuộc Toàn quốc kháng chiến, phố này từng là căn cứ chỉ huy của ban lãnh đạo Liên khu I cùng tiểu đoàn 101 là tiểu đoàn chủ lực của Liên khu.