Phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm

Theo đó, phạm vi quy hoạch gồm toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội, với 126 đơn vị hành chính cấp xã (51 phường, 75 xã). Quy mô lập quy hoạch: khoảng 3.359,84 km2 (335.984 ha).

Ranh giới lập quy hoạch: Phía Bắc giáp tỉnh Thái Nguyên, tỉnh Phú Thọ; Phía Nam và Tây Nam giáp tỉnh Ninh Bình, tỉnh Phú Thọ; Phía Đông giáp tỉnh Bắc Ninh, tỉnh Hưng Yên; Phía Tây và Tây Bắc giáp tỉnh Phú Thọ.

Phạm vi nghiên cứu không gian vùng: Mở rộng nghiên cứu kết nối với Vùng Thủ đô Hà Nội (gồm Hà Nội và 05 tỉnh: Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình), Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc và các tuyến hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế để xác lập cấu trúc chùm đô thị Vùng, trong đó Hà Nội đóng vai trò hạt nhân dẫn dắt toàn vùng.

Tầm nhìn bao quát và quan điểm phát triển cốt lõi

Tầm nhìn bao quát của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội là xây dựng một Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của sự phát triển. Văn hóa được đặt ở vị trí cốt lõi trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, với "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" là giá trị nền tảng, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, định hình bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển. Quy hoạch hướng tới sự phát triển nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm, gắn liền với chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh và trật tự xã hội.

Quan điểm xuyên suốt của quy hoạch là đặt văn hóa ở vị trí trung tâm, xem văn hóa là động lực và nguồn lực nội sinh quan trọng nhất. Thủ đô sẽ được phát triển theo hướng nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm, với sự ưu tiên cho chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Việc thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm an ninh, quốc phòng, trật tự xã hội cũng là những yếu tố được đặt lên hàng đầu. Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm sẽ được thực hiện theo một không gian phát triển mở, với cấu trúc đô thị "đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm", lấy Sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái văn hóa chủ đạo. Thủ đô sẽ gắn kết chặt chẽ với Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc cùng các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế, qua đó hình thành cấu trúc chùm đô thị Vùng, với Hà Nội đóng vai trò hạt nhân dẫn dắt toàn vùng.

Quy hoạch đặt ra các mục tiêu theo từng giai đoạn, đảm bảo sự phát triển đồng bộ và bền vững

Đến năm 2035, Hà Nội sẽ trở thành một đô thị xanh, thông minh, hiện đại, hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng, với năng lực cạnh tranh cao, chính trị - xã hội ổn định, và người dân có cuộc sống hạnh phúc. Thủ đô sẽ trở thành một điểm đến an toàn, thân thiện, là trung tâm giáo dục, đào tạo, y tế chất lượng cao hàng đầu châu Á.

Đến năm 2045, Hà Nội được kỳ vọng trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của châu Á, nơi hội tụ tri thức và công nghệ, với hạ tầng và quản lý đô thị hiện đại, đời sống nhân dân an toàn và hạnh phúc.

Đến năm 2065, Hà Nội sẽ là một thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững, thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Đến năm 2085 và xa hơn: Một trong những trung tâm có tầm ảnh hưởng lớn trong mạng lưới các thành phố khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và toàn cầu, dẫn dắt các xu hướng phát triển đô thị thông minh, kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, là siêu đô thị bền vững tiêu biểu, tác động quốc tế sâu rộng.

Để đạt được những mục tiêu này, quy hoạch được chia thành các giai đoạn chiến lược

Giai đoạn ngắn hạn (đến năm 2035): Giai đoạn này tập trung vào việc hoàn thiện thể chế, chính sách, thí điểm các mô hình phát triển hiệu quả và đầu tư có trọng điểm vào hạ tầng then chốt. Mục tiêu là giải quyết các điểm nghẽn cốt lõi, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của Thủ đô.

Giai đoạn trung hạn (đến năm 2045): Đây là giai đoạn bứt phá và hoàn thiện mạng lưới. Quy hoạch sẽ mở rộng có chọn lọc các mô hình hiệu quả, nhân rộng các dự án đã thành công, đồng thời đầu tư mạnh vào hạ tầng hỗ trợ và hoàn thiện các cơ chế quản lý theo từng khu vực và loại hình hoạt động.

Giai đoạn dài hạn (đến năm 2065 và xa hơn): Giai đoạn này tập trung vào việc chuẩn hóa, mở rộng và hình thành một hệ sinh thái phát triển đô thị bền vững, thông minh và có khả năng chống chịu cao trước những thay đổi của thế giới. Hà Nội sẽ trở thành một trung tâm đô thị có sức cạnh tranh quốc tế, là hình mẫu cho sự phát triển bền vững và đổi mới sáng tạo.

Cấu trúc không gian đô thị và và định hướng phát triển các khu vực chức năng

Quy hoạch xác định một cấu trúc không gian đô thị đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm, lấy Sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái văn hóa chủ đạo. Cấu trúc này bao gồm 09 Cực phát triển, 09 Trung tâm lớn và 09 Trục động lực, tạo nên một mạng lưới kết nối chặt chẽ, thúc đẩy sự phát triển cân bằng và hiệu quả cho toàn bộ Vùng Thủ đô.

Các khu vực chức năng được định hướng phát triển theo từng đặc thù riêng biệt:

Đô thị Trung tâm (nội đô lịch sử và mở rộng): Đây là hạt nhân chính trị, hành chính, văn hóa, tài chính và thương mại của Thủ đô. Khu vực này sẽ tập trung vào việc bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị di sản, đồng thời khai thác các không gian ngầm và trên cao để tối ưu hóa sử dụng đất, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Đô thị phía Bắc (cửa ngõ giao thương quốc tế): Khu vực này sẽ phát triển thành trung tâm dịch vụ, thương mại quốc tế, tài chính, logistics gắn liền với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và các khu công nghiệp công nghệ cao. Đây cũng là nơi tập trung các trung tâm y tế, giáo dục và nghiên cứu khoa học chất lượng cao.

Đô thị phía Đông (trung tâm dịch vụ và thương mại): Khu vực này sẽ tập trung phát triển các tổ hợp thương mại, dịch vụ cao cấp, cảng cạn ICD và trung tâm logistics, kết nối với vùng kinh tế phía Đông và các tỉnh lân cận.

Đô thị phía Nam (trung tâm logistics và công nghiệp công nghệ cao): Khu vực này sẽ đóng vai trò là đầu mối giao thông đa phương thức, gắn liền với sân bay thứ hai phía Nam Hà Nội, trung tâm tài chính và y tế cấp vùng. Đây cũng là nơi tập trung các cụm công nghiệp sạch, công nghệ cao và các dịch vụ hỗ trợ, góp phần giảm tải cho khu vực nội đô.

Đô thị phía Tây Nam (đô thị giáo dục, đào tạo, y tế và nghỉ dưỡng sinh thái): Khu vực này sẽ trở thành trung tâm giáo dục, đào tạo và y tế chất lượng cao, đồng thời phát triển các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

Đô thị phía Tây (trung tâm khoa học, công nghệ và giáo dục): Đây là hạt nhân của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục của Thủ đô, với trọng tâm là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội.

Đô thị phía Tây Bắc (văn hóa, lịch sử và du lịch): Khu vực này sẽ phát huy các giá trị di sản văn hóa, lịch sử và cảnh quan tự nhiên để phát triển du lịch nghỉ dưỡng, du lịch văn hóa và du lịch cộng đồng.

Đô thị theo tuyến Quốc lộ 6 và tuyến đường Hà Đông - Xuân Mai: Khu vực này sẽ là trung tâm dịch vụ du lịch, giáo dục đào tạo, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp, gắn kết với các không gian văn hóa, lịch sử và thiên nhiên.

Đô thị theo tuyến Quốc lộ 1 và cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ: Khu vực này sẽ là trung tâm công nghiệp, dịch vụ và logistics, đóng vai trò là cửa ngõ phía Nam của Thủ đô.

Điểm đặc biệt của quy hoạch là chiến lược tái cấu trúc không gian nội đô. Hà Nội ưu tiên đặc biệt tái cấu trúc tập trung vào khu vực nội đô lịch sử với ưu tiên bảo tồn các không gian có giá trị đặc thù (Trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình; hồ Gươm và vùng phụ cận; Văn Miếu - Quốc Tử Giám; phố Cổ; phố Cũ; hồ Tây và vùng phụ cận; trục sông Hồng;...), giảm mật độ xây dựng và khai thác không gian cao tầng tại một số địa điểm khu vực trung tâm để dành quỹ đất cho công viên, cây xanh và tiện ích công cộng. Tích hợp chặt chẽ các khu tái thiết với hệ thống giao thông công cộng, không gian ngầm (TOD). Phát triển nông thôn hiện đại, sinh thái, giàu bản sắc...

Bên cạnh đó, quy hoạch còn nhấn mạnh đến việc phát triển hệ thống giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ, tích hợp đa phương thức, cùng với việc ứng dụng công nghệ số và xây dựng không gian ngầm thông minh. Việc bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu cũng là những ưu tiên hàng đầu, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân Thủ đô./.