Phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ

Phạm vi lập quy hoạch là các xã, phường có di tích thành phần thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ bao gồm: phường Điện Biên Phủ, phường Mường Thanh, các xã: Mường Phăng, Mường Pồn, Thanh Nưa, Thanh Yên, Thanh An, Quài Tở, Tuần Giáo và Búng Lao.

Quy mô lập quy hoạch có tổng diện tích 358 ha; Ranh giới lập quy hoạch di tích là ranh giới các cụm di tích thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ.

Mục tiêu quy hoạch nhằm nhận diện đầy đủ giá trị nổi bật của Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ; giải quyết hài hòa các vấn đề bất cập, tác động tiêu cực đến di tích; hoàn thiện hệ thống hồ sơ, dữ liệu làm cơ sở chuyển đổi số và tự động hóa trong quản lý. Bảo tồn, tôn tạo, từng bước phục hồi Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ để gìn giữ lâu dài di tích, xây dựng các công trình liên quan, nhằm tái hiện một phần cảnh quan lịch sử, hình ảnh chiến trường xưa tại một số điểm di tích thành phần. Qua đó, tôn vinh ý nghĩa, giá trị lịch sử mang tầm quốc tế của Chiến thắng Điện Biên Phủ; giáo dục truyền thống cách mạng cho các thể hệ người dân Việt Nam; tri ân các anh hùng liệt sỹ và đồng bào đã hy sinh trong chiến dịch.

Đồng thời quy hoạch còn nhằm phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ gắn với phát triển du lịch bền vững, hình thành thương hiệu du lịch đặc sắc của địa phương, sản phẩm du lịch lịch sử văn hoá tiêu biểu của vùng Tây Bắc, có sức hấp dẫn; từng bước đưa Điện Biên trở thành một trong những trung tâm du lịch trọng điểm của khu vực Trung du miền núi phía Bắc, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân...

Tại quy hoạch này, vùng bảo vệ di tích bao gồm: Vùng bảo vệ di tích có tổng diện tích khoảng 281 ha, gồm: Khu vực bảo vệ I có diện tích khoảng 110 ha và Khu vực bảo vệ II có tổng diện tích khoảng 171 ha; Vùng bảo vệ cảnh quan, phát huy giá trị di tích và phục vụ du lịch, có diện tích khoảng 77 ha; bao gồm: Khu vực phát huy giá trị di tích (trung tâm văn hóa lễ hội, khu quản lý đón tiếp, dịch vụ du lịch...); hạ tầng kỹ thuật, rừng bao quanh di tích, cây xanh, mặt nước, đất ở...

Quy hoạch thực hiện việc xếp hạng bổ sung 04 điểm di tích vào Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ theo quy định của Luật Di sản văn hóa số 45/2024/QH15, gồm các di tích: (1) Sở chỉ huy đại đoàn 308 của bộ đội ta trong chiến dịch Điện Biển Phủ; (2) Sở Chỉ huy Trung đoàn 36, Đại đoàn 308; (3) Đồi Xanh; (4) Sở Chỉ huy Đại Đoàn 316. 5 Rà soát, hoàn thiện Hồ sơ khoa học di tích đối với 26 di tích thành phần, gồm các di tích: (1) Bãi họp các quân binh chủng tuyên bố chiến thắng; (2) Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ tại Mường Phăng; (3) Đồi Độc Lập; (4) Đồi Bản Kéo; (5) Trung tâm để kháng Him Lam; (6) Cứ điểm 106; (7) Cứ điểm 105, (8) Cứ điểm 206; (9) Cứ điểm 311; (10) Đồi D1; (11) Cứ điểm 311A; (12) Cứ điểm 311B; (13) Hầm De Castries; (14) Cầu Mường Thanh; (15) Đồi D2; (16) Đồi C1; (17) Đồi C2; (18) Đồi Noong Bua; (19) Cứ điểm 310; (20) Đồi A1; (21) Hận thù Noong Nhai (Bia tưởng niệm Noong Nhai); (22) Hồng Cúm; (23) Sở chỉ huy đại đoàn 308; (24) Sở Chỉ huy Trung đoàn 36, Đại đoàn 308; (25) Đổi Xanh; (26) Sở Chỉ huy Đại Đoàn 316.

Quy hoạch ưu tiên phục hồi các hạng mục có nhiều giá trị lịch sử (lán chỉ huy, hầm hào, trận địa,...) khi có đủ cơ sở khoa học; bảo quản nguyên trạng, chống xuống cấp đối với các di tích gốc; tu bổ các công trình hiện có bằng vật liệu phù hợp bảo đảm tính nguyên gốc của di tích, không bê-tông hóa di tích.

Bảo tồn cảnh quan tự nhiên và cây xanh làm cơ sở hình thành công viên lịch sử, gợi nhớ hình ảnh chiến trường xưa; tổ chức không gian kể chuyện lịch sử bằng tuyến tham quan, quảng trường, điểm nhìn, sân khấu thực cảnh; nghiên cứu xây dựng tháp quan sát toàn cảnh cánh đồng Mường Thanh nhằm gia tăng trải nghiệm và nhận diện về tổng thể không gian Chiến trường Điện Biên Phủ.

Nhóm các điểm di tích bảo tồn, phục dựng và tôn tạo hiện trạng các điểm di tích tiêu biểu như: Trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, Đồi A1, Đồi C1, C2, D1, D2, D3, Đồi Độc Lập, Trung tâm đề kháng Him Lam... thực hiện tu bổ, tôn tạo các công trình hiện có, phục dựng giao hào, công sự, lô cốt, bảo tồn hiện vật gốc (pháo, xe tăng, hầm hào....), tái hiện lại những nét cơ bản về cảnh quan và dấu tích lịch sử.

Nhóm các điểm di tích phục dựng hiện vật và tái hiện trận địa tại các điểm di tích thành phần có trận địa bao vây và tấn công của bộ đội ta như: cứ điểm 106, các điểm di tích trận địa pháo (105mm, 37mm)... nghiên cứu phục dựng, tái hiện lại thế trận thông qua việc mô phỏng lại chiến hào, làm tượng, biển thông tin...

Nhóm các điểm di tích đầu tư công trình phụ trợ phục vụ du lịch: các điểm di tích tiêu biểu, tạo điểm nhấn thu hút du khách và tổ chức các hoạt động phát huy giá trị di tích được đề xuất xây dựng mới các hạng mục phụ trợ gồm: trung tâm đón tiếp, bãi đỗ xe, nhà trưng bày, điểm diễn giải lịch sử, hạ tầng cảnh quan, dịch vụ du lịch.

Nhóm 4 điểm di tích đề xuất lập hồ sơ xếp hạng bổ sung gồm: Sở chỉ huy Đại đoàn 308, Sở Chỉ huy Trung đoàn 36, Sở Chỉ huy Đại đoàn 316 và Đồi Xanh, nghiên cứu thực hiện việc tu bổ, tôn tạo hầm, hào hiện có, phục hồi tuyến giao thông hào, phục dựng công sự, lô cốt...

Quy hoạch cấu trúc không gian Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt chiến trường Điện Biên Phủ bao gồm: các không gian chính; các điểm trung tâm và các điểm có giá trị quan trọng; ngoài ra, còn có các điểm di tích thành phần khác thuộc khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt chiến trường Điện Biên Phủ.

Theo định hướng, về thị trường khách du lịch quốc tế, sẽ tập trung khai thác hiệu quả các thị trường khách du lịch quốc tế truyền thống từ Pháp, Trung Quốc, Thụy Điển, Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản, Lào... Tăng cường liên kết với các tỉnh, thành phố Hà Nội, Lào Cai, Quảng Ninh và các tỉnh lân cận để mở rộng thị trường khách du lịch từ Trung Quốc, Đài Loan, các nước ASEAN và thị trường Châu Âu.

Bên cạnh đó, tập trung khai thác thị trường khách du lịch nội địa thu hút khách tại các trung tâm lớn trong cả nước như khách du lịch nội địa từ Hà Nội và kết nối với các tỉnh trung du và đồng bằng Bắc bộ. Kết nối thu hút khách tại các trung tâm lớn trong cả nước như thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ...

Về phát triển sản phẩm du lịch, Quy hoạch định hướng phát triển 03 sản phẩm du lịch chính gắn với khu di tích gồm: Du lịch văn hóa; du lịch sinh thái, khám phá cảnh quan thiên nhiên; du lịch nghỉ dưỡng, giải trí, chăm sóc sức khỏe.../.