Phát triển nguồn nhân lực số có chất lượng cao cho Việt Nam

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Giang Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng Học viện Chính sách và Phát triển cho biết, Việt Nam đang chứng kiến một làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, với việc các doanh nghiệp và tổ chức chính phủ ngày càng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để cải thiện hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về kỹ năng và năng lực của đội ngũ nhân sự, đòi hỏi một chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân lực số hiệu quả và bền vững, TS. Giang Thanh Tùng nhận định.

Theo TS. Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công thương, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 645/QĐ-TTg Phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2021 - 2025; Quyết định số 411/QĐ-TTg Phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, trong đó đề ra mục tiêu tỷ lệ nhân lực lao động kinh tế số trong lực lượng lao động đạt trên 2% vào năm 2025 và 3% vào năm 2030…

TS. Lê Hoàng Oanh cho biết, theo nghiên cứu của TopDev năm 2023, Việt Nam mới có khoảng 530.000 nhân lực trong lĩnh vực số, trong khi nhu cầu đến năm 2025 là 1 triệu người. Tỷ lệ nhân lực số trên tổng số lao động của Việt Nam hiện mới đạt 1,1%, thấp hơn các quốc gia như Hàn Quốc (2,5%), Mỹ (4%), Ấn Độ (1,78%).

Ngoài vấn đề thiếu hụt về số lượng, chất lượng nhân lực số của Việt Nam cũng chưa thực sự đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, thị trường lao động, do chất lượng đào tạo còn hạn chế, nhân lực thiếu kỹ năng ngoại ngữ, tư duy phản biện, tư duy logic để giải quyết công việc…

Từ góc nhìn của tổ chức đào tạo, TS. Nguyễn Hữu Xuân Trường, đại diện nhóm nghiên cứu của Học viện Chính sách và Phát triển cho biết, nhóm nghiên cứu đã khảo sát trên 150 doanh nghiệp tại các thành phố lớn và nhận thấy, các vị trí yêu cầu kỹ năng số mà các doanh nghiệp cần hiện nay chủ yếu là marketing, phân tích dữ liệu, quản lý hệ thống mạng.

Điểm tích cực là các doanh nghiệp đã rất quan tâm đến việc đào tạo nâng cao năng lực kỹ năng số cho nhân viên, thông qua các hình thức đào tạo bên ngoài với chuyên gia, khuyến khích nhân viên tham gia các khóa học trực tuyến, tổ chức đào tạo nội bộ…

Trong khi đó, hình thức hợp tác với các trường đại học, cao đẳng trong đào tạo kỹ năng số cho nhân sự còn chiếm tỷ lệ nhỏ. Nguyên nhân, theo ông Trường, là do còn thiếu khung năng lực số chuẩn hóa giữa các cơ sở đào tạo, thiếu kết nối giữa trường đại học và doanh nghiệp, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng…

Đưa ra một số giải pháp nhằm thúc đẩy đào tạo, phát triển nguồn nhân lực số cho Việt Nam, TS. Nguyễn Hữu Xuân Trường cho rằng, về cơ chế chính sách, Chính phủ cần xây dựng chiến lược tổng thể phát triển nguồn nhân lực số quốc gia, giám sát việc triển khai các chương trình phát triển nhân lực số, đồng thời mở rộng hợp tác với các nước phát triển trong lĩnh vực này.

Đối với các cơ sở giáo dục, ông Trường cho rằng, cần nâng cấp trang thiết bị giảng dạy, nghiên cứu, xây dựng các thư viện trực tuyến, học liệu số để người học dễ dàng tiếp cận. Đối với các doanh nghiệp, cần phát triển chiến lược đào tạo kỹ năng số gắn liền với tầm nhìn của doanh nghiệp, tăng cường khả năng tiếp cận các chương trình đào tạo, cho phép nhân viên học tập linh hoạt.

Nhiều ý kiến tại hội thảo cũng đồng tình với nhóm nghiên cứu của Học viện Chính sách và Phát triển, đó là cần xây dựng khung năng lực số chuẩn hóa giữa các cơ sở đào tạo./.