Nơi gặp gỡ của những người yêu ca trù Hà  Nội

chinhphu| 26/03/2013 13:04

(NHN) Sau mấy chục năm vắng bóng, Аà o nương Lê Thị Bạch Vân được xem là  người đem ca trù trở lại đời sống đương đại. Аặc biệt, Hà  Nội Bích Câu Kì Ngộ và  Đình Kim Ngân chính là  địa chỉ ca trù đầu tiên ở Hà  Nội nói riêng và  ở Việt Nam hoạt động hiệu quả.

Ca trù vốn là  bộ môn nghệ thuật truyửn thống ở phía Bắc ra đời cách đây trên dưới một nghìn năm. Ca trù thịnh hà nh từ thế kỷ 15, tới giữa thế kỉ 20, ca trù phát triển mạnh, có độ phủ rộng lớn ở các tỉnh thà nh phía Bắc.

Sau Cách mạng Tháng 8, ca trù vắng bóng vì bị xem là  tà n dư của văn hóa cũ. Tuy nhiên tới cuối những năm 80, đầu những năm 90, ca trù bắt đầu được quan tâm và  phục hồi. Trong thời gian nà y, Bộ Văn hóa Thể thao đã mời nghệ nhân ca trù Quách Thị Hồ ghi âm rất nhiửu thể cách ca trù để quảng bá, hy vọng đưa ca trù dần trở lại với đời sống cộng đồng.

Tuy nhiên ở Hà  Nội và  các tỉnh thà nh phía Bắc không có một hội quán nà o dà nh cho những người yêu ca trù tới thưởng thức. Tới đầu những năm 90, một hội quán ca trù đầu tiên được lập ra ngay Văn Miếu “ Quốc Tử­ Giám do một người phụ nữ trẻ, đó là  Đà o Nương Bạch Vân.

Người phụ nữ đầu tiên mở hội quán ca trù tại đất kinh kì

Bạch Vân đến với ca trù hết sức tình cử và  đã mê say nó ngay từ phút đầu tiên. Tuy nhiên lúc nà y, việc thỉnh thầy dạy vô cùng khó khăn. Các nghệ nhân đửu đã ở ẩn, hoặc chuyển sang nghử khác. Dư luận vẫn có cái nhìn không mấy thiện cảm vử ả đà o, cô đầu.

Trong 7 năm trời, Bạch Vân đã đi khắp nơi thỉnh thầy dạy. Ở đâu nghe tiếng có thầy dạy là  chị không quản đường xa xin học. Chị là  một trong những lứa học trò đầu tiên của thế hệ nghệ nhân ca trù Quách Thị Hồ, Phó Thị Kim Аức.

Dù không là  học trò chính thức của bất cứ đà o nương nà o lớp trước, nhưng bằng niửm đam mê cháy bửng của mình, hơn nữa với nhạy cảm của một người từng được đà o tạo tại trường âm nhạc Việt Nam và  một chút năng khiếu bẩm sinh, Bạch Vân lao tâm, khổ tứ trau dũa luyện nghử.

Tuy nhiên việc các nghệ nhân còn lại ở Việt Nam gần như không còn thiết tha với nghử và  đang dần mang những bí quyết tinh hoa ấy vử với tổ nghử, không xa nữa ca trù sẽ biến mất trong nay mai.

Bạch Vân quyết định sẽ thà nh lập một câu lạc bộ ca trù với mong muốn tập hợp được những người hiểu biết vử ca trù, yêu ca trù để nhen lên hy vọng vực dậy ca trù, đưa ca trù trở lại với vị trí xứng đáng của nó trong dòng chảy văn hoá truyửn thống dân tộc.

Аược sự ủng hộ của Sở Văn hóa Thông tin Hà  Nội trước đây, Bạch Vân tự bử tiửn xây dựng cơ sở vật chất cho câu lạc bộ, rồi tới tận nhà  các nghệ nhân, động viên và  vời họ tới tham gia sinh hoạt và  biểu diễn.

Câu lạc bộ ca trù Hà  Nội mở tại Văn Miếu Quốc Tử­ Giám và o thời điểm năm 1991 là  câu lạc bộ ca trù đầu tiên xuất hiện ở Hà  Nội và  cũng là  đầu tiên ở Việt Nam.

Cách đây mấy năm, tại đình Kim Ngân 46 Hà ng Bạc, ca nương Bạch Vân tiếp tục mở một địa điểm ca trù hoạt động khá hiệu quả và o các tối thứ 3-5-7 hà ng tuần với mong muốn đẩy mạnh quảng bá cho ca trù với những du khách đến với Hà  Nội.

Bằng mọi cố gắng của bản thân, qua hơn 20 năm tồn tại và  phát triển, CLB ca trù Hà  Nội cũng như Аình Kim Ngân và i năm trở lại đây đã trở thà nh địa chỉ đử rất có uy tín đối với những người yêu ca trù ở cả trong nước và  quốc tế khi tới tìm hiểu văn hóa Hà  Nội.

Bạch Vân tâm sự: Câu lạc bộ ca trù Hà  Nội thực sự đã là  máu và  nước mắt của cuộc đời tôi.

Sau rất nhiửu nỗ lực của những nghệ nhân, những người yêu ca trù và  hát ca trù, ca trù được phục hồi và  phát triển với trên 60 CLB trên khắp 15 tỉnh thà nh phía Bắc với hạt nhân là  các CLB Ca trù ở Hà  Nội,

Bằng niửm đam mê và  duyên kì ngộ, hơn 10 năm trời một mình đạp xe rong ruổi các tỉnh thà nh, Bạch Vân tìm lại những nghệ nhân ca trù nổi tiếng một thời.

Không chỉ hoà n thà nh xuất sắc luận văn thạc sĩ vử ca trù, mà  Bạch Vân người có công đưa hai từ Ca trù và  Đà o nương từ sách thà nh những danh xưng cao quý trong đời sống đương đại.

Bạch Vân là  một trong những người nhiệt huyết trong công tác phát triển và  đà o tạo các đà o nương trẻ bằng những lớp đà o tạo ca trù của các nghệ nhân do các tổ chức văn hóa quốc tế tà i trợ.

Theo ca trù từ lúc tuổi đời còn son trẻ, Bạch Vân đã hy sinh tất thảy mọi hạnh phúc riêng tư của mình, thậm chí cả niửm hạnh phúc thiêng liêng nhất của một người đà n bà  là  là m vợ và  là m mẹ để cống hiến cho ca trù.

Tới bây giử Bạch Vân vẫn đi xe trả góp và  ở trong một căn gác hai lụp xụp được che tạm bằng tôn. Phòng của chị đơn sơ tới không ngử bởi không hiện diện bất kử³ thứ tiện nghi nà o dù là  tối thiểu nhất của cuộc sống đô thị.

Bởi mọi quan tâm, mọi nỗ lực người phụ nữ ấy đửu góp phần khôi phục lại vẻ đẹp một loại hình văn hóa Thuần Việt cổ sống lại tại mảnh đất Kinh kì ngà n năm văn hóa.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Vietnam Art Space - 10 năm kiến tạo cộng đồng mỹ thuật Việt trên không gian mạng
    Năm 2015, khi mạng xã hội tại Việt Nam bắt đầu trở thành một phần quen thuộc của đời sống, hội họa vẫn đứng ngoài nhịp chuyển động ấy. Tác phẩm chủ yếu xuất hiện trong phòng triển lãm, trên báo in hoặc trong những không gian giao lưu mang tính cá nhân. Trên không gian mạng, gần như chưa có một địa chỉ riêng dành cho hội họa Việt Nam, nơi nghệ sĩ có thể công khai tác phẩm và đối thoại bình đẳng với công chúng. Từ khoảng trống đó, Vietnam Art Space (VAS) ra đời và dần trở thành một hiện tượng đặc biệt trong đời sống mỹ thuật đương đại.
  • Lời hiệu triệu cho hành trình mới của nội lực, đoàn kết và khát vọng phát triển bền vững
    Tối 28/1, nhân kỷ niệm 85 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 – 28/1/2026), Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố: Cao Bằng, Hà Nội, Nghệ An, thành phố Hồ Chí Minh và Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp tổ chức cầu truyền hình “Hai tay xây dựng một sơn hà” tại 4 địa danh lịch sử: Cao Bằng - Hà Nội - Nghệ An - Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Cơ hội thưởng lãm 100 bức ảnh về đất nước và con người Việt Nam
    Chiều 28/1, tại Nhà triển lãm 29 Hàng Bài (Hà Nội), Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức Lễ khai mạc Triển lãm ảnh “Mừng Đảng, Mừng Xuân và Chào mừng thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng”. Sự kiện là hoạt động văn hóa nghệ thuật có ý nghĩa, chào mừng thành công Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV và năm mới Bính Ngọ 2026.
  • [Podcast] Đình Hà Hồi – Di tích lưu giữ dấu son lịch sử
    Trong bức tranh đa sắc của xã Hồng Vân, đình làng Hà Hồi hiện lên như một dấu mốc lịch sử đặc biệt. Không chỉ là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng làng xã, đình Hà Hồi còn gắn liền với một trong những chiến công hiển hách của lịch sử dân tộc, chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa mùa xuân Kỷ Dậu 1789 của người anh hùng áo vải – vua Quang Trung – Nguyễn Huệ.
  • Xã Sóc Sơn chăm lo Tết cho người dân: Lan tỏa tinh thần “Xuân gắn kết, Tết sẻ chia”
    Sáng ngày 29/01/2026, tại xã Sóc Sơn, một mùa xuân ấm áp đã đến sớm hơn với nhiều hộ gia đình cận nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn. Chương trình “Xuân gắn kết – Tết sẻ chia” được tổ chức không chỉ mang theo những phần quà Tết ý nghĩa, mà còn gửi gắm tình người, sự sẻ chia và trách nhiệm của cả cộng đồng.
Đừng bỏ lỡ
  • Hà Nội khai mở mùa du lịch 2026 với "Get on Hanoi"
    Với chủ đề "Get on Hanoi 2026 – Hành trình tươi xanh", sự kiện thể hiện định hướng phát triển du lịch Thủ đô gắn với bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ di sản văn hóa và phát triển bền vững.
  • Cuốn sách chạm đến trái tim từ sự yêu thương và thấu cảm
    Sau dấu ấn của “Câu chuyện từ trái tim” ra mắt năm 2021, PGS. TS, bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu vừa trở lại với độc giả bằng cuốn sách thứ hai mang tên “Thương - Câu chuyện tiếp tục từ trái tim”. Nếu cuốn sách đầu tay đã chạm đến người đọc bởi sự chân thành, ấm áp của những câu chuyện nghề y thì “Thương - Câu chuyện tiếp tục từ trái tim” như một hành trình nối dài những giá trị nhân văn mà tác giả kiên trì theo đuổi.
  • [Podcast] Tản văn: Người đi về phía biển
    Khi biển sinh ra, tôi chưa biết hát. Khi biển lớn lên, em chưa biết khóc. Khi biển mặn mòi, thì đã có những dấu chân đi về phía biển. Biển ở phía đường chân trời, một nơi tưởng chừng như chưa từng có sự nhọc nhằn, vất vả. Bởi chân trời luôn luôn là ước mơ.
  • Ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu
    Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu sẽ chính thức mở cửa tự do từ ngày 3/3/2026 tại Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (12 Đào Tấn, Hà Nội). Đây là nơi tôn vinh văn hiến, giới thiệu các di sản được UNESCO công nhận và tài liệu quý hiếm, kết hợp trải nghiệm tương tác.
  • Việt Nam gửi hồ sơ đề cử Khu di tích Óc Eo - Ba Thê là Di sản thế giới
    Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đồng ý gửi Hồ sơ khoa học “Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, tỉnh An Giang” tới Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hiệp quốc (UNESCO) để đề nghị công nhận và ghi vào Danh mục Di sản thế giới.
  • Từ mùa Xuân Pác Bó năm 1941 đến khát vọng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới
    Cách đây 85 năm, ngày 28/01/1941, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, mở ra bước ngoặt lịch sử dẫn tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Kỷ niệm sự kiện trọng đại này diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta phấn khởi chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, càng khẳng định giá trị trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời làm nổi bật trách nhiệm của Thủ đô Hà Nội trong việc tiên phong, gương mẫu học tập và làm theo lời Bác, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới.
  • Khi con hỏi, bố kể chuyện tuổi thơ
    Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách “Ngày xưa bố thế nào?” của tác giả Nguyễn Quốc Vương. Cuốn sách dày 356 trang ghi lại những câu chuyện dung dị, ấm áp về tuổi thơ của người bố, được kể bằng giọng văn chân thành, gần gũi, giàu sự thấu hiểu.
  • Hà Nội kiến tạo tầm nhìn phát triển 100 năm
    Quy hoạch mới đặt mục tiêu đưa Hà Nội - trung tâm chính trị - hành chính quốc gia - trở thành cực tăng trưởng trung tâm, tạo không gian và dư địa phát triển, hướng tới tăng trưởng 2 con số, tầm nhìn 100 năm và xa hơn, tương xứng Thủ đô của quốc gia thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa; đồng thời lan tỏa, dẫn dắt sự phát triển của Vùng đồng bằng sông Hồng, Vùng Thủ đô, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.
  • Bộ VHTTDL yêu cầu báo cáo về tình trạng bảo vệ di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Công văn số 345/BVHTTDL-DSVH gửi UBND các tỉnh Khánh Hòa và Lâm Đồng về việc xây dựng Báo cáo quốc gia di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm trong Danh sách khẩn cấp của UNESCO.
  • Cơ hội thưởng thức vũ kịch kinh điển “Khổng Tước” của “chim công làng múa” Dương Lệ Bình
    “Khổng Tước - The Peacock Hanoi 2026” - tác phẩm vũ kịch kinh điển của “chim công làng múa” Trung Quốc Dương Lệ Bình sẽ ra mắt khán giả Việt Nam vào tháng 3/2026. Chương trình dự kiến được biểu diễn vào 20h ngày 6/3, 20h ngày 7/3 và 15h, 20h ngày 8/3 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội).
Nơi gặp gỡ của những người yêu ca trù Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO