Nơi gặp gỡ của những người yêu ca trù Hà  Nội

chinhphu| 26/03/2013 13:04

(NHN) Sau mấy chục năm vắng bóng, Аà o nương Lê Thị Bạch Vân được xem là  người đem ca trù trở lại đời sống đương đại. Аặc biệt, Hà  Nội Bích Câu Kì Ngộ và  Đình Kim Ngân chính là  địa chỉ ca trù đầu tiên ở Hà  Nội nói riêng và  ở Việt Nam hoạt động hiệu quả.

Ca trù vốn là  bộ môn nghệ thuật truyửn thống ở phía Bắc ra đời cách đây trên dưới một nghìn năm. Ca trù thịnh hà nh từ thế kỷ 15, tới giữa thế kỉ 20, ca trù phát triển mạnh, có độ phủ rộng lớn ở các tỉnh thà nh phía Bắc.

Sau Cách mạng Tháng 8, ca trù vắng bóng vì bị xem là  tà n dư của văn hóa cũ. Tuy nhiên tới cuối những năm 80, đầu những năm 90, ca trù bắt đầu được quan tâm và  phục hồi. Trong thời gian nà y, Bộ Văn hóa Thể thao đã mời nghệ nhân ca trù Quách Thị Hồ ghi âm rất nhiửu thể cách ca trù để quảng bá, hy vọng đưa ca trù dần trở lại với đời sống cộng đồng.

Tuy nhiên ở Hà  Nội và  các tỉnh thà nh phía Bắc không có một hội quán nà o dà nh cho những người yêu ca trù tới thưởng thức. Tới đầu những năm 90, một hội quán ca trù đầu tiên được lập ra ngay Văn Miếu “ Quốc Tử­ Giám do một người phụ nữ trẻ, đó là  Đà o Nương Bạch Vân.

Người phụ nữ đầu tiên mở hội quán ca trù tại đất kinh kì

Bạch Vân đến với ca trù hết sức tình cử và  đã mê say nó ngay từ phút đầu tiên. Tuy nhiên lúc nà y, việc thỉnh thầy dạy vô cùng khó khăn. Các nghệ nhân đửu đã ở ẩn, hoặc chuyển sang nghử khác. Dư luận vẫn có cái nhìn không mấy thiện cảm vử ả đà o, cô đầu.

Trong 7 năm trời, Bạch Vân đã đi khắp nơi thỉnh thầy dạy. Ở đâu nghe tiếng có thầy dạy là  chị không quản đường xa xin học. Chị là  một trong những lứa học trò đầu tiên của thế hệ nghệ nhân ca trù Quách Thị Hồ, Phó Thị Kim Аức.

Dù không là  học trò chính thức của bất cứ đà o nương nà o lớp trước, nhưng bằng niửm đam mê cháy bửng của mình, hơn nữa với nhạy cảm của một người từng được đà o tạo tại trường âm nhạc Việt Nam và  một chút năng khiếu bẩm sinh, Bạch Vân lao tâm, khổ tứ trau dũa luyện nghử.

Tuy nhiên việc các nghệ nhân còn lại ở Việt Nam gần như không còn thiết tha với nghử và  đang dần mang những bí quyết tinh hoa ấy vử với tổ nghử, không xa nữa ca trù sẽ biến mất trong nay mai.

Bạch Vân quyết định sẽ thà nh lập một câu lạc bộ ca trù với mong muốn tập hợp được những người hiểu biết vử ca trù, yêu ca trù để nhen lên hy vọng vực dậy ca trù, đưa ca trù trở lại với vị trí xứng đáng của nó trong dòng chảy văn hoá truyửn thống dân tộc.

Аược sự ủng hộ của Sở Văn hóa Thông tin Hà  Nội trước đây, Bạch Vân tự bử tiửn xây dựng cơ sở vật chất cho câu lạc bộ, rồi tới tận nhà  các nghệ nhân, động viên và  vời họ tới tham gia sinh hoạt và  biểu diễn.

Câu lạc bộ ca trù Hà  Nội mở tại Văn Miếu Quốc Tử­ Giám và o thời điểm năm 1991 là  câu lạc bộ ca trù đầu tiên xuất hiện ở Hà  Nội và  cũng là  đầu tiên ở Việt Nam.

Cách đây mấy năm, tại đình Kim Ngân 46 Hà ng Bạc, ca nương Bạch Vân tiếp tục mở một địa điểm ca trù hoạt động khá hiệu quả và o các tối thứ 3-5-7 hà ng tuần với mong muốn đẩy mạnh quảng bá cho ca trù với những du khách đến với Hà  Nội.

Bằng mọi cố gắng của bản thân, qua hơn 20 năm tồn tại và  phát triển, CLB ca trù Hà  Nội cũng như Аình Kim Ngân và i năm trở lại đây đã trở thà nh địa chỉ đử rất có uy tín đối với những người yêu ca trù ở cả trong nước và  quốc tế khi tới tìm hiểu văn hóa Hà  Nội.

Bạch Vân tâm sự: Câu lạc bộ ca trù Hà  Nội thực sự đã là  máu và  nước mắt của cuộc đời tôi.

Sau rất nhiửu nỗ lực của những nghệ nhân, những người yêu ca trù và  hát ca trù, ca trù được phục hồi và  phát triển với trên 60 CLB trên khắp 15 tỉnh thà nh phía Bắc với hạt nhân là  các CLB Ca trù ở Hà  Nội,

Bằng niửm đam mê và  duyên kì ngộ, hơn 10 năm trời một mình đạp xe rong ruổi các tỉnh thà nh, Bạch Vân tìm lại những nghệ nhân ca trù nổi tiếng một thời.

Không chỉ hoà n thà nh xuất sắc luận văn thạc sĩ vử ca trù, mà  Bạch Vân người có công đưa hai từ Ca trù và  Đà o nương từ sách thà nh những danh xưng cao quý trong đời sống đương đại.

Bạch Vân là  một trong những người nhiệt huyết trong công tác phát triển và  đà o tạo các đà o nương trẻ bằng những lớp đà o tạo ca trù của các nghệ nhân do các tổ chức văn hóa quốc tế tà i trợ.

Theo ca trù từ lúc tuổi đời còn son trẻ, Bạch Vân đã hy sinh tất thảy mọi hạnh phúc riêng tư của mình, thậm chí cả niửm hạnh phúc thiêng liêng nhất của một người đà n bà  là  là m vợ và  là m mẹ để cống hiến cho ca trù.

Tới bây giử Bạch Vân vẫn đi xe trả góp và  ở trong một căn gác hai lụp xụp được che tạm bằng tôn. Phòng của chị đơn sơ tới không ngử bởi không hiện diện bất kử³ thứ tiện nghi nà o dù là  tối thiểu nhất của cuộc sống đô thị.

Bởi mọi quan tâm, mọi nỗ lực người phụ nữ ấy đửu góp phần khôi phục lại vẻ đẹp một loại hình văn hóa Thuần Việt cổ sống lại tại mảnh đất Kinh kì ngà n năm văn hóa.

(0) Bình luận
  • Phường Cửa Nam triển khai cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số
    Sáng 31/7, UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Hội nghị cao điểm 100 ngày triển khai các nhiệm vụ về chuyển đổi số; ra mắt Trạm truyền thông số phường Cửa Nam và livestream giới thiệu các sản phẩm du lịch gắn với di sản, văn hóa kiến trúc trên địa bàn.
  • Phường Nghĩa Đô: Quyết liệt tổng kiểm tra an toàn PCCC các cơ sở năng lượng, nhà chung cư và cơ sở hóa chất năm 2026
    Nhằm chủ động phòng ngừa, kiên quyết không để xảy ra cháy nổ lớn và bảo vệ an toàn tuyệt đối tính mạng, tài sản của nhân dân, UBND phường Nghĩa Đô vừa ban hành Kế hoạch số 276/KH-UBND. Theo đó, từ nay đến trước ngày 25/11/2026, phường Nghĩa Đô sẽ ra quân kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với 100% cơ sở năng lượng, nhà chung cư (bao gồm nhà tập thể, nhà đa năng/hỗn hợp) và cơ sở hóa chất trên toàn địa bàn, đặc biệt dứt điểm kiểm tra toàn bộ các cơ sở nhà chung cư.
  • Phường Phú Lương tổ chức tập huấn, diễn tập bảo đảm an ninh mạng và an toàn thông tin năm 2026
    Nhằm nâng cao năng lực ứng phó, tăng cường kỹ năng thực hành và bảo vệ vững chắc hệ thống dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng, chiều 29/7, UBND phường Phú Lương đã tổ chức thành công Hội nghị tập huấn và diễn tập công tác bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu năm 2026. Chương trình được thiết kế bài bản, hướng tới đối tượng là toàn thể đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đang trực tiếp công tác tại các cơ quan, đơn vị, phòng ban chuyên môn trên địa bàn phường.
  • Hội Cựu Công an nhân dân phường Cửa Nam: Viết tiếp truyền thống "Vì nước quên thân, vì dân phục vụ"
    Ngày 29/7, Hội Cựu Công an nhân dân (CAND) phường Cửa Nam đã long trọng tổ chức Đại hội thành lập Hội Cựu GAND phường lần thứ Nhất, nhiệm kỳ 2026 – 2031. Sự kiện quan trọng này đánh dấu mốc kiện toàn tổ chức, mở ra chặng đường mới nhằm tập hợp, đoàn kết và phát huy tối đa kinh nghiệm, trí tuệ của lực lượng cựu CAND trong công tác giữ gìn an ninh trật tự, phục vụ Nhân dân và phát triển địa phương.
  • Khơi nguồn sáng tạo của văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân, chung sức phát triển Thủ đô Hà Nội
    Chiều 29/7, Thành ủy Hà Nội tổ chức gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân tiêu biểu trên địa bàn thành phố. Đây là dịp để lãnh đạo thành phố lắng nghe những hiến kế về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp văn hóa và phát huy nguồn lực con người, góp phần tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh, bền vững của Thủ đô.
  • Phường Hoàn Kiếm thành lập Hội Cựu Công an Nhân dân phường nhiệm kỳ 2026-2031
    Ngày 28/7, tại trung tâm Bồi dưỡng chính trị phường Hoàn Kiếm, đã diễn ra đại hội đại biểu thành lập Hội Cựu Công an nhân dân phường Hoàn Kiếm lần thứ Nhất, nhiệm kỳ 2026-2031, đánh dấu bước kiện toàn tổ chức, phát huy vai trò của lực lượng cựu Công an nhân dân trong tham gia giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng địa phương.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Di sản làng nghề “kết duyên” sáng tạo
    Là nơi lưu giữ ký ức, kỹ năng và bản sắc cộng đồng, các làng nghề Hà Nội dần trở thành nguồn lực cho sáng tạo. Sự gặp gỡ giữa nghệ nhân và nhà thiết kế, nghệ sĩ đang mở ra những khả năng phát triển mới cho thủ công đương đại trên nền tảng di sản. Từ những cuộc “kết duyên” đầy cảm hứng ấy, Hà Nội đang khơi thông mạch ngầm của hệ sinh thái thủ công, biến vốn cổ thành động lực bền vững cho tương lai.
  • Phát huy vai trò của văn nghệ sĩ Thủ đô: Khơi dậy nguồn lực sáng tạo cho phát triển công nghiệp văn hóa
    Trong nền kinh tế sáng tạo, tài năng và sức sáng tạo của con người chính là nguồn vốn quan trọng nhất. Đối với Hà Nội, đội ngũ văn nghệ sĩ không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn giữ vai trò trung tâm trong quá trình hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa có giá trị. Khơi dậy, phát huy và tạo điều kiện để nguồn lực sáng tạo ấy phát triển sẽ là “chìa khóa” để Hà Nội khai thác hiệu quả tiềm năng văn hóa, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của một trung tâm sáng tạo trong kỷ nguyên mới.
  • Khơi nguồn sáng tạo của văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân, chung sức phát triển Thủ đô Hà Nội
    Chiều 29/7, Thành ủy Hà Nội tổ chức gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân tiêu biểu trên địa bàn thành phố. Đây là dịp để lãnh đạo thành phố lắng nghe những hiến kế về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp văn hóa và phát huy nguồn lực con người, góp phần tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh, bền vững của Thủ đô.
  • Đình Nội Bình Đà: Lưu giữ ký ức thiêng liêng về Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân
    Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, có những vùng đất không chỉ lưu giữ dấu tích của thời gian mà còn cất giữ trong mình ký ức thiêng liêng về cội nguồn dân tộc. Với tôi, đình Nội Bình Đà không chỉ là ngôi đình cổ của quê hương, mà còn gắn với tuổi thơ, với những mùa lễ hội tháng ba âm lịch và với niềm tự hào về vùng đất thờ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân, vị thủy tổ của dân tộc Việt Nam.
  • Thưởng thức những giai điệu jazz giữa không gian di sản Nhà Bát Giác
    Vào 17h00 ngày 2/8, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục chào đón công chúng đến với chương trình "Âm nhạc cuối tuần", nơi những thanh âm của jazz trở thành chiếc cầu nối đưa nhiều nền văn hóa gặp gỡ trong không gian di sản giữa lòng Thủ đô. Từ những tác phẩm kinh điển của thế giới đến những giai điệu Việt Nam đậm chất tự sự, chương trình mở ra một hành trình thưởng thức âm nhạc đa tầng cảm xúc, góp phần bồi đắp diện mạo văn hóa của Hà Nội - Thành phố sáng tạo.
Đừng bỏ lỡ
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Thanh Kim
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Thanh Kim.
  • Âm nhạc cuối tuần: “Chất men” văn hóa giữa lòng Hà Nội
    Chiều cuối tuần tại Nhà Bát Giác, những thanh âm đầu tiên của "Hà Nội - Niềm tin và hy vọng" vang lên như một lời chào quen thuộc dành cho người dân và du khách. Tiếp sau đó, những giai điệu jazz kinh điển của thế giới lần lượt cất lên qua phần biểu diễn của NSƯT Quyền Văn Minh và các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club, mở ra một không gian âm nhạc giàu cảm xúc ngay giữa trung tâm Thủ đô.
  • Đưa nghệ thuật truyền thống đến gần công chúng, bồi đắp tình yêu lịch sử qua “Âm nhạc cộng đồng”
    Tối 2/8, tại Nhà Bát Giác, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện đã mang đến cho đông đảo người dân và du khách một không gian nghệ thuật đa sắc, nơi những làn điệu cải lương, ca cổ, tân cổ và các tiết mục múa hòa quyện trong không gian của phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Đặc biệt, chương trình có sự giao lưu của các nghệ sĩ đến từ phương Nam, góp phần tạo nên cuộc gặp gỡ nghệ thuật giàu cảm xúc.
  • “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội”: Kích cầu du lịch văn hóa, kinh tế đêm Thủ đô
    “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội” - chương trình nghệ thuật do Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long thực hiện, đã ra mắt công chúng vào tối 30/7 tại Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long (số 31 - 33 phố Lương Văn Can, phường Hoàn Kiếm).
  • [Podcast] Tản văn: Một ly tỉnh và nhớ
    Người ta có muôn vàn cách để quên một điều gì đó nhưng để nhớ về kỷ niệm thì lại chẳng có nhiều. Tôi hay chọn buổi sáng thứ Bảy trong tuần để được thư thả về phố núi quê hương, ngồi đợi giọt đắng của đất đai, mưa nắng điểm từng nhịp xuống chiếc ly sứ như đợi thời gian mở cánh cửa diệu kì của mình.
  • Phường Bồ Đề ra mắt mô hình "Không gian văn hoá công đoàn": Kết nối tri thức, lan toả văn hoá đọc
    Chào mừng kỷ niệm 97 năm Ngày thành lập Công đoàn Việt Nam (28/7/1929 – 28/7/2026), vừa qua, Công đoàn phường Bồ Đề phối hợp với Công đoàn Trường THCS Ngọc Thụy và Công đoàn Trường Tiểu học Ái Mộ B tổ chức Lễ ra mắt Mô hình “Không gian văn hóa công đoàn”.
  • Triển khai xây dựng, quảng bá thương hiệu Quốc gia “Thành phố Nhiếp ảnh Việt Nam”
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND TP Huế triển khai Đề án xây dựng, quảng bá thương hiệu Quốc gia "Thành phố Nhiếp ảnh Việt Nam".
  • [Podcast] Canh dải khoai - Đặc sản trứ danh xứ Đoài
    Trải qua thăng trầm thời gian, người Hà Nội vẫn luôn biết gìn giữ những món ăn truyền thống từ công thức gia truyền, đồng thời họ còn nâng niu những giá trị văn hóa được gửi gắm trong từng món ăn, từ cách chọn nguyên liệu, chế biến đến cách thưởng thức. Và canh dải khoai là một món ăn như thế.
  • Kiệt tác opera “La Traviata” của Ý chuẩn bị công chiếu tại Hà Nội
    Trong hai đêm 30 và 31/7/2026, Nhà hát Hồ Gươm, khán giả yêu nghệ thuật hàn lâm tại Hà Nội sẽ được hòa mình vào không gian âm nhạc đỉnh cao với sự xuất hiện của vở opera kinh điển “La Traviata”.
  • Kiêng kỵ thờ thần ở Viên Nội
    Làng Viên Nội thuộc tổng Tuân Lệ, huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên trước năm 1945. Sau đó thuộc xã Liên Hiệp, huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên (từ năm 1950 thuộc tỉnh Vĩnh Phúc). Năm 1961, làng được sáp nhập vào Hà Nội. Năm 1965, Viên Nội thuộc xã Vân Nội; từ ngày 1/7/2025 thuộc xã Phúc Thịnh, Hà Nội. Viên Nội thờ hai vị thần là Đống Băng và Uông Tá (thời Hùng Vương thứ 18) cùng Diệu La công chúa, nữ tướng thời Hai Bà Trưng.
Nơi gặp gỡ của những người yêu ca trù Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO