Nhà giáo Ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh: Người "thuyền trưởng" tâm huyết đưa con tàu giáo dục nghề nghiệp HHT vươn xa

Khởi đầu từ vùng đất trũng – hành trình gieo mầm giữa gian khó

Năm 2010, khi khu vực phường Xuân Phương (TP Hà Nội) vẫn còn là vùng đất rộng, hẻo lánh, ít người qua lại, ý tưởng về một trường cao đẳng công lập chất lượng cao của Thủ đô ra đời. Đó là thời điểm mà đào tạo nghề chưa thực sự được xã hội coi trọng, trong khi nhu cầu nhân lực kỹ thuật chất lượng cao lại vô cùng bức thiết.

Khi ấy, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh, Trưởng khoa Điện tử Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội – người đã có uy tín và nhiều năm kinh nghiệm trong giảng dạy, nghiên cứu được Sở Lao động – Thương binh và Xã hội Hà Nội (Cũ) mời về xây dựng đề án thành lập Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội (nay là Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội).

Thầy Khánh hiểu rất rõ: Đây không phải lời mời đơn thuần, mà là một trọng trách lớn, một thách thức không nhỏ, bởi bắt đầu từ “con số 0”. Đất đã có, nhưng cơ sở vật chất còn ngổn ngang; hạ tầng giao thông chưa thuận tiện; tuyển sinh khó vì tâm lý “chuộng bằng đại học” vẫn ăn sâu trong xã hội. Thầy vẫn nhận lời, một quyết định không chỉ thể hiện bản lĩnh, mà còn là lời cam kết của một nhà giáo với Thủ đô và với sự nghiệp giáo dục nghề nghiệp nước nhà.

Từ những viên gạch đầu tiên, thầy cùng một nhóm cán bộ nòng cốt dựng lên ngôi trường giữa bãi đất trống. Vừa xây, vừa dạy, vừa tuyển sinh, họ đã thổi vào “mảnh đất trũng” ấy niềm tin và khát vọng. Và chính từ nơi còn hoang sơ đó, một “HHT rực sáng” đã dần thành hình.

Tư duy chiến lược: Bắt đầu từ đội ngũ – nền tảng của chất lượng

Trong những năm đầu đầy gian khó, thầy Khánh xác định rõ “chìa khóa của chất lượng không nằm ở công nghệ hay cơ sở vật chất, mà ở con người”. Với tầm nhìn đó, thầy đặt trọng tâm vào việc xây dựng đội ngũ giảng viên chất lượng, vừa có năng lực nghề, vừa có đạo đức, vừa có khả năng sáng tạo.

Từng giảng viên trẻ được thầy gửi đi học nâng cao, tham gia chuyển giao công nghệ, học hỏi mô hình quốc tế. Thầy Khánh chủ trương chuẩn hóa trình độ, quốc tế hóa đội ngũ, bởi theo thầy, “chỉ khi thầy cô giỏi, người học mới giỏi; chỉ khi đội ngũ mạnh, nhà trường mới mạnh”.

Dù ngân sách còn hạn hẹp, HHT vẫn là một trong những đơn vị tiên phong của Thủ đô đưa giảng viên đi bồi dưỡng tại Hàn Quốc, Đức, Nhật Bản, Singapore, mở các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng sư phạm nghề. Kết quả là đến nay, trường có hàng chục giảng viên đạt danh hiệu Giáo viên dạy giỏi cấp Bộ, cấp Thành phố, nhiều người trực tiếp tham gia huấn luyện đội tuyển tay nghề quốc gia.

“

“Muốn đào tạo nghề đạt chuẩn quốc tế, phải bắt đầu từ những người thầy đủ tâm và tầm. Đội ngũ giảng viên là ‘trái tim’ của nhà trường, là nguồn năng lượng lan tỏa để học sinh – sinh viên tin tưởng và theo nghề.”

Nhà giáo Ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh

Một trong những bước ngoặt quan trọng đưa HHT bứt phá là chuyển hướng đào tạo theo nhu cầu xã hội, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp. Thầy Khánh cho rằng: “Đào tạo mà không gắn với sản xuất, không hiểu nhu cầu doanh nghiệp, thì sản phẩm đầu ra sẽ không thể cạnh tranh.”

Với tư duy đó, trường HHT đã ký kết hợp tác với hàng chục tập đoàn, doanh nghiệp trong và ngoài nước. Điển hình là chương trình đào tạo 800 sinh viên cho Tập đoàn Hanwha (Hàn Quốc) một trong bảy tập đoàn kinh tế lớn nhất Hàn Quốc, và các chương trình đào tạo hơn 1.000 sinh viên cho Viettel, PMC, Thành Long, Hưng Thịnh, XTEC Future, AJH…

Những “đơn hàng đào tạo” ấy đã giúp sinh viên được tiếp cận sớm với môi trường làm việc thực tế, rèn luyện kỹ năng và kỷ luật nghề nghiệp. Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp luôn đạt trên 95%, nhiều em giữ vị trí kỹ sư, kỹ thuật viên, quản lý sản xuất trong các doanh nghiệp lớn.

Song song đó, nhà trường còn trở thành đơn vị đăng cai thường xuyên các kỳ thi Tay nghề Thành phố Hà Nội, thi Tay nghề Quốc gia, thi Thiết bị dạy nghề tự làm toàn quốc, được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (trước đây) đánh giá cao về tính chuyên nghiệp. Từ các hoạt động này, nhiều thí sinh của Hà Nội đã được huấn luyện, đoạt giải cao và mang vinh quang về cho đất nước.

Vươn tầm quốc tế – “Đưa kỹ năng Việt ra thế giới”

Một trong những dấu ấn rực rỡ nhất của Nhà giáo Ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh chính là đưa giáo dục nghề nghiệp Việt Nam vươn ra quốc tế. Với vai trò Chuyên gia nghề Điện tử, ông đã trực tiếp huấn luyện đội tuyển Việt Nam tham dự các kỳ thi Kỹ năng nghề ASEAN và Kỹ năng nghề Thế giới (WorldSkills Competition).

Dưới sự huấn luyện tận tâm và khoa học của ông, thí sinh Việt Nam đã giành nhiều Huy chương Vàng, Bạc, Đồng tại ASEAN Skills và 4 chứng chỉ kỹ năng nghề xuất sắc quốc tế (Medallion for Excellence) tại WorldSkills. Đó không chỉ là thành tích cá nhân, mà là niềm tự hào của giáo dục nghề nghiệp Việt Nam, là minh chứng cho việc “tay nghề Việt có thể sánh vai cùng thế giới”.

“

Thầy từng nói giản dị nhưng đầy tự hào: “Mỗi lần thấy lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong lễ trao giải, tôi hiểu rằng công sức của hàng nghìn thầy cô nghề đã được ghi nhận. Đó là hạnh phúc không gì sánh được.”

Từ một ngôi trường non trẻ, HHT đã vươn lên tầm khu vực, một địa chỉ uy tín trong hợp tác quốc tế, chuyển giao chương trình và công nghệ đào tạo nghề.

Hướng đến tương lai – Trung tâm đào tạo chất lượng cao của Thủ đô

Dưới sự dẫn dắt của NGƯT, TS Phạm Xuân Khánh, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội đang từng bước khẳng định vai trò là trung tâm quốc gia về đào tạo nghề chất lượng cao, hướng tới quy mô 10.000 – 12.000 sinh viên mỗi năm. Nhà trường hiện có 45 ngành nghề đào tạo ở ba trình độ (Cao đẳng, Trung cấp, Sơ cấp), trong đó nhiều ngành thuộc nhóm “nghề của tương lai” như: Trí tuệ nhân tạo (AI), Thiết kế chip bán dẫn, Năng lượng thông minh, ESG – Kinh tế tuần hoàn, Logistics công nghiệp, Kỹ thuật đường sắt cao tốc, Tự động hóa công nghiệp… Đây là hướng đi tiên phong, phù hợp định hướng phát triển của Thủ đô Hà Nội và cả nước trong thời kỳ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Không chỉ là người quản lý, thầy Khánh còn là nhà nghiên cứu khoa học năng động. Thầy đã chủ nhiệm nhiều dự án, đề tài khoa học cấp Bộ, cấp Thành phố, biên soạn hàng chục chương trình, giáo trình đào tạo hiện đại, đồng thời tham gia vào nhiều hội đồng tư vấn chính sách.

Thầy hiện là Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, Phó Giám đốc Viện Ứng dụng Công nghệ và Chuyển đổi số, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ TP Hà Nội, Ủy viên Ban Thường vụ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội… khẳng định uy tín và tầm ảnh hưởng của một nhà lãnh đạo luôn hướng đến đổi mới.

Trái tim người thầy – ngọn lửa thắp sáng bao thế hệ

Giữa bộn bề công việc, NGƯT, TS Phạm Xuân Khánh vẫn luôn giữ cho mình phong thái giản dị, gần gũi và một tấm lòng bao dung. Ông quan niệm: “Giáo dục nghề nghiệp không chỉ dạy nghề, mà còn dạy người – dạy cách sống, cách làm việc, cách yêu lao động”.

“

Thầy luôn quan tâm đặc biệt đến sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, phát động các chương trình hỗ trợ học phí, học bổng khuyến khích học nghề, kết nối việc làm cho sinh viên nghèo. Với nhiều học trò, thầy không chỉ là người truyền nghề, mà còn là người cha thứ hai – người thầy truyền cảm hứng sống và học tập.

Đồng nghiệp trong trường chia sẻ: “Thầy Khánh là người kết nối. Ở thầy hội tụ ba yếu tố: tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới và trái tim nhân hậu. Chính điều đó đã giúp nhà trường vượt qua mọi khó khăn, trở thành biểu tượng của sáng tạo và hội nhập trong giáo dục nghề nghiệp Việt Nam”.

Ngày nay, khi Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội đã trở thành “thương hiệu vàng” của giáo dục nghề nghiệp Việt Nam, người ta vẫn thường thấy hình ảnh quen thuộc của thầy Khánh – dáng vẻ giản dị, nụ cười hiền, và ánh mắt luôn sáng lên khi nói về học trò. Thầy vẫn đi giữa sân trường, vẫn trò chuyện cùng sinh viên, vẫn trăn trở mỗi khi một nghề mới được đưa vào giảng dạy. Đó là hình ảnh biểu tượng cho tinh thần cống hiến và trách nhiệm của người thầy thời đại mới người không ngừng đổi mới để thích ứng, không ngừng cống hiến để lan tỏa.

Nhà giáo Ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh – người đã thắp sáng niềm tin vào giáo dục nghề nghiệp, đã biến điều không thể thành có thể, đã đưa “con tàu HHT” vượt sóng ra khơi, góp phần làm rạng danh ngành giáo dục nghề nghiệp Thủ đô xứng đáng là tấm gương sáng tiêu biểu của thời kỳ đổi mới và hội nhập.

Với những thành tích đạt được, Nhà giáo ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh đã được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động Hạng Nhì, Hạng Ba; được Thủ tướng Chính phủ tặng Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn quốc” năm 2025. Ông nhiều lần được UBND thành phố Hà Nội, các bộ, ngành Trung ương tặng Bằng khen vì có nhiều thành tích trong phong trào thi đua yêu nước.