Ngà nh xuất bản Việt Nam trước vấn nạn mới: Ebook lậu!

Theo một báo cáo tổng kết, nhiửu nhà xuất bản đã thua lỗ, hoặc lãi mỗi năm chỉ có 5-7 triệu đồng. Khó khăn như vậy, nhưng vì tình yêu sách, họ vẫn cố gắng ra sách hay, sách đẹp, mua bản quyửn nước ngoà i háº³n hoi. Vậy nhưng trước xu thế toà n cầu hóa và xu thế đọc khác đi, những đơn vị xuất bản Việt Nam đang đứng trước một đại nạn mới: sách điện tử (ebook) lậu.

Kẻ cướp bịt mặt

Khác với việc truy bắt sách giả, sách in lậu tuy khó khăn và mất nhiửu thời gian nhưng vẫn bắt được thủ phạm cụ thể cùng các tang chứng, vật chứng rà nh rà nh là hà ng đống sách giấy ngồn ngộn trong các xưởng in và nhà sách tư nhân, thủ phạm của các trang web ebook lậu lại luôn giấu mặt và thường là một tập thể ảo đang tung hoà nh trên mạng. Nói tới ebook lậu, không ít đơn vị xuất bản trong nước hiện nay như Trẻ, Kim Đồng, Nhã Nam, Bách Việt, Chibooks, Đông A... đửu phải lắc đầu ngao ngán vì phần lớn sách của họ đửu bị luộc công khai và được tung lên mạng là m thà nh ebook, phát tán rộng rãi trên hà ng chục trang web và diễn đà n như www.e-thuvien.com/forums, www.360-books.com, www.vnthuquan.net, http://www.ebook4u.vn/, http://www.ebook.edu.vn/, www.download.com.vn/ebook, www.vietnamwebsite.net/ebook, share-book.com/chia-se-ebook, http://www.viet-ebook.co.cc/, www.loidich.com/library, www.vn-zoom.com/f371, http://www.wattpad.com/... Trong đó mỗi trang web hoặc diễn đà n nà y thường thu hút trung bình 500.000 ngà n thà nh viên, được phép load miễn phí hoặc có bán phí mỗi lượt load cho tất cả ebook được đưa lên. Điửu đó đồng nghĩa với việc ngần đó người đã sử dụng trái phép sản phẩm sách của các đơn vị xuất bản trên mà không phải trả tiửn hoặc chỉ trả một số tiửn rất ít so với giá trị thực của cuốn sách, nhưng đối tượng thu lời lại chính là chủ những trang web nà y “ những tên cướp bịt mặt.

Chỉ cần lướt qua trang e-thuvien.com cũng đủ thấy với 671.508 thà nh viên (tính tới 14h30 ngà y 2.8) và 180.120 lượt bà i được các thà nh viên nà y tích cực phân công nhau đánh máy lại từ sách thật và post lên trang web một cách hồn nhiên, rồi là m thà nh ebook trái phép, số lượng hà ng trăm ngà n đầu sách đủ các thể loại từ trong nước, ngoà i nước, sách văn học, sách ngoại ngữ, kinh tế, dạy trẻ, tâm lý... Điửu nà y gây thiệt hại kinh tế rất lớn đối với các đơn vị là m sách, vì chi phí sản xuất một đầu sách trọn gói hiện nay trung bình từ 80.000-100.000 triệu VND (tiửn mua bản quyửn, tiửn dịch, tiửn xin giấy phép, biên tập, in ấn, PR truyửn thông...) và công đoạn sản xuất 1 cuốn sách mất trung bình 6 tháng (1 tháng tìm kiếm sách, tìm mua bản quyửn, là m hợp đồng bản quyửn, 3 tháng dịch, 1 tháng biên tập, dà n trang, thiết kế, xin giấy phép, hơn 15 ngà y in ấn, quảng bá sách)... nhưng sau khi có sách giấy, việc là m ebook tung lên mạng chỉ mất vẻn vẹn và i ngà y. Với việc phát tán rộng rãi các các ebook trên, đơn vị là m sách bị thất thu nặng với số lượng độc giả mua sách giấy bị co hẹp. Chưa kể nguồn thu từ các khoản ebook trên các công cụ đọc sách điện tử hiện đại hiện nay như Ipad, Kindle, đọc trên điện thoại... cũng bị mất trắng.

Tư nhân lẫn nhà nước đửu bị chơi

Chị Đinh Hương- đại diện truyửn thông cho Công ty sách Bách Việt cho biết, từ hơn 2 năm trước, 80% sách Bách Việt (chủ yếu là sách văn học Trung Quốc dà nh cho giới trẻ) đã bị là m ebook trái phép và phát tán trên mạng, chủ yếu trên www.360-books.com, www.vnthuquan.net, http://www.ebook4u.vn/... Bách Việt đã gửi công văn, email đến các đơn vị chủ quản, các diễn đà n để can thiệp và ngăn chặn nhưng không có kết quả. Đặc biệt Bách Việt từng gửi công văn đử nghị trang http://www.aulac.vn/ (trực thuộc công ty Smart Media) đử nghị giải thích vử việc sử dụng trái phép cuốn truyện Liệt hửa như ca ở dạng ebook với mỗi lần thu phí là 2000 đồng. Nhưng Smart Media vẫn là m lơ không phản hồi và vẫn tiếp tục kinh doanh tác phẩm nà y như cũ.

Chị Nguyễn Thị Thanh Hà “ PGĐ Công ty Phương Đông cũng đau xót cho biết hầu hết các sách do Phương Đông xuất bản đửu bị là m ebook không xin phép và ngang nhiên đưa lên nhiửu trang web, đặc biệt nhiửu nhất ở www.e-thuvien.com/forums.

Công khai kêu gọi các thà nh viên cùng là m ebook lậu

ẢNH: ẢNH CHử¤P Láº I TRàŠN E-THUVIEN.COM

Còn Nguyễn Quử³nh Trang, đại diện truyửn thông cho Công ty sách Nhã Nam cũng thừa nhận mặc dầu biết được rất nhiửu sách của họ bị là m ebook lậu và phát tán nhưng công ty nà y cũng đà nh chịu bó tay bởi tính chất khó kiểm soát của các trang web và diễn đà n trên.

Công ty sách Chibooks tuy mới thà nh lập nhưng đã trở nên thân quen với độc giả ham thích văn học nước ngoà i (có bản quyửn), với Tủ sách Mử¹ quy tụ nhiửu tác phẩm ăn khách. Tuy nhiên, nhiửu cuốn sách vừa in ra đã nhanh chóng có bản ebook lậu và được đưa lên nhiửu trang web. Đại diện sách Chibooks cũng cho biết hầu hết sách Chibooks đửu bị là m ebook lậu, đặc biệt là sách thuộc bộ Percy Jackson và sách của tác giả Rachel Gibson. Hiện tại họ cũng chỉ biết viết mail đử nghị các admin từ các trang sách trên tháo gỡ ebook, nhưng không mấy hiệu quả. Không chỉ có sách của các đơn vị tư nhân chịu trận, mà rất nhiửu sách của các NXB nhà nước cũng chịu chung số phận. Lần lượt nhiửu nhà NXB như Kim Đồng, Trẻ... công nhận không ít sách của họ bị là m ebook lậu nhưng họ cũng bất lực không giải quyết được.

Nhiửu đơn vị xuất bản bị xâm phạm bản quyửn trên đang rất tha thiết mong các cơ quan chức năng, công an văn hóa giúp đỡ điửu tra và ngăn chặn tất cả các trang web là m ebook lậu, để bảo vệ các sản phẩm văn hóa mà họ mất rất nhiửu công sức và tiửn bạc mới là m ra được.

Bắt kẻ tội phạm ảo

Việc bắt những kẻ tội phạm ảo nà y thực chất cũng không khó như nhiửu người nghĩ. Chỉ cần các cơ quan chức năng nhà nước, công an văn hóa và đặc biệt là công an an ninh mạng và o trận sẽ lần tìm ra được những kẻ chủ mưu đăng ký mua những tên miửn trên, thậm chí qua số IP, sẽ lần được ra nơi đặt host, địa chỉ cụ thể của từng đại bản doanh của chúng, từ đó sẽ hốt được mẻ lưới cụ thể. Nhân danh việc chia sẻ văn hóa đọc từ việc xâm phạm bản quyửn và kinh doanh trái phép sản phẩm văn hóa của các đơn vị xuất bản của các trang web là m ebook lậu nà y là điửu không thể tha thứ được với hậu quả rất lớn, gây thiệt hại kinh tế khó thể đong đếm.

Trước mắt rất nhiửu đơn vị xuất bản chỉ biết cách tự bảo vệ mình bằng cách: tự email đử nghị các admin gỡ bử ebook lậu (dù cách nà y không mấy hiệu quả), tố cáo lên các cơ quan chức năng, chuẩn bị các dự án tự là m ebook và tự kinh doanh trên website của mình để giảm bớt thiệt hại kinh tế. Phía Chibooks cho biết họ đang soạn thảo công văn tố cáo những trang web đăng tải ebook lậu của họ lên tất cả các cơ quan chức năng, đử nghị công an văn hóa và an ninh mạng can thiệp, cũng như thuê luật sư giải quyết việc đấu tố các web trên.

Việc là m và phát tán ebook lậu chỉ đem lại cái lợi trước mắt nhưng sẽ mất đi cái lợi lâu dà i cho cả một dân tộc khi tất cả các đơn vị xuất bản Việt Nam ngưng đầu tư xuất bản những sách hay và mới nhất trên thế giới do họ chán nản vì bị thất thu, hoặc bất lực từ việc không ngăn chặn nổi việc ăn cướp trên mạng, hoặc họ bị phá sản từ những hà nh động phá hoại lợi ích kinh tế trên, hoặc không được các NXB nước ngoà i bán bản quyửn khi thấy chính họ không bảo vệ được bản quyửn.

(Đại diện Công ty sách Chibooks)