LHQ chính thức họp bà n mở rộng HĐBA

Giới ngoại giao cho hay, các cuộc đà m phán giữa 192 nước thà nh viên Liên hợp quốc có khả năng kéo dà i ít nhất đến sang năm và có thể không đưa ra được giải pháp dứt khoát nà o.

HĐBA, được Hiến chương LHQ uỷ quyửn áp đặt trừng phạt và triển khai lực lượng gìn giữ hoà bình, hiện có 5 thà nh viên thường trực có quyửn phủ quyết gồm Mử¹, Nga, Anh, Pháp và Trung Quốc. Ngoà i ra, HĐBA có 10 nước thà nh viên không có quyửn phủ quyết được bầu dựa trên căn cứ khu vực với nhiệm kử³ 2 năm một lần. Số lượng thà nh viên HĐBA như hiện nay được ấn định năm 1965 và trước đó, khi LHQ thà nh lập sau thế chiến II, con số nà y là 6.

Các quốc gia đang phát triển đã từ lâu không hà i lòng với nhóm các nước có quyửn phủ quyết, vốn có tiếng nói lớn do cán cân quyửn lực thời hậu chiến. Hiện giử, hầu hết các nước thuộc LHQ đửu nhất trí HĐBA cần phải mở rộng nhưng vẫn chưa thống nhất được sẽ tiến hà nh như thế nà o.

Các cuộc đà m phán do Đại sứ Afghanistan Zahir Tanin chủ trì, đã mở đầu khá lặng lẽ bằng một cuộc họp kín mà tại đó đại sứ những nước thà nh viên LHQ thảo luận vử vấn đử thủ tục. Thương thuyết thực sự sẽ bắt đầu và o tháng 3, các quan chức cho hay.

Một hội nghị thượng đỉnh toà n cầu năm 2005 đã ra tuyên bố nói, "việc cải tổ HĐBA sẽ khiến cơ quan nà y mang tính đại diện hơn, hoạt động hữu hiệu và minh bạch hơn. Như vậy, các quyết định của HĐBA sẽ hiệu lực, hợp pháp và nhiửu khả năng thực thi hơn".

Tuy nhiên, những ganh đua khu vực và lo ngại rằng sự vượt trội có thể bị phai nhạt của những nước lớn có thể là m các cuộc thảo luận chệch khửi những chi tiết chủ chốt vử việc là m thế nà o để đạt được mục tiêu.

Trước đây, hà ng loạt kế hoạch cải tổ HĐBA đã được đưa ra nhưng khác nhau vử số thà nh viên mới nên bổ sung, nước nà o sẽ được bầu, liệu những nước mới có nên giữ ghế thường trực, bán thường trực hay giới hạn thời gian, và liệu những nước mới có quyửn phủ quyết hay không.

Đại sứ Thomas Matussek của Đức - một trong và i nước đang tìm cách già nh một ghế thường trực tại HĐBA, bà y tử tin tưởng rằng Đức sẽ có nhiửu cơ hội hơn khi thế giới có nhu cầu vử "lãnh đạo toà n cầu" do khủng hoảng tà i chính. "Vấn đử ở đây là , liệu bạn muốn thế giới được điửu hà nh bởi các nhóm G13, G15, G20 hay chỉ bởi duy nhất một thể chế toà n cầu hợp pháp - là LHQ", quan chức nà y nói với các phóng viên.

Từ lâu nay, đã có một đử xuất được thảo luận nhiửu. Đó là trao cho Đức, Nhật, áº¤n Độ, Brazil và hai nước châu Phi ghế thường trực HĐBA nhưng không có quyửn phủ quyết. Ngoà i ra, sẽ có thêm 4 nước không thường trực được bổ sung và o HĐBA.

Ngoà i đử xuất trên, cũng có những kế hoạch khác như đưa thêm 10 ghế thà nh viên không thường trực và o HĐBA. Việc nà y được một số nước ủng hộ, trong đó có Italia và Pakistan.

Phát biểu tại cuộc họp, đại sứ Italia Giulio Terzi nhấn mạnh nguyên tắc "không có gì được thông qua cho tới khi mọi thứ được thống nhất".