Khởi sắc mô hình “làng văn hóa kiểu mẫu” ở huyện Thanh Oai

Những ngày giữa tháng 3 này, người dân và cán bộ làng văn hóa thôn Hoàng Trung (xã Hồng Dương) đang gấp rút tiếp tục hoàn thiện nốt các tiêu chí xây dựng làng văn hóa kiểu mẫu để phục vụ đời sống Nhân dân, như: Triển khai xây dựng sân bóng, hoàn thiện hàng loạt tuyến đường giao thông nội đồng, cải tạo ao sinh thái, trồng cây xanh, cây hoa ở các khu đất ven đường. Trước đó, 100% ngõ xóm, hộ gia đình đã được gắn biển đường, số nhà; 100% đường làng, ngõ xóm được bê tông hóa, xóa cống rãnh lộ thiên. Địa phương cũng đã hoàn thiện việc nâng cấp nhà văn hóa đạt chuẩn, bổ sung dụng cụ tập luyện cơ bản cho sân tập thể thao cộng đồng...

Phấn khởi nói về kết quả địa phương đã triển khai thành công những tiêu chí mô hình làng văn hóa kiểu mẫu trong năm 2021, ông Nguyễn Văn Tư, thôn Hoàng Trung chia sẻ: Người dân chúng tôi tự hào trước những chuyển động ở địa phương mình. Sau thời gian phấn đấu xây dựng làng văn hóa kiểu mẫu, ý thức của người dân được nâng lên, từ việc giữ gìn vệ sinh đường làng, ngõ xóm đến tuân thủ nội quy, quy ước của làng. Chúng tôi bước đầu làm quen với việc duy trì hoạt động văn hóa thể thao, chăm sóc cây xanh tại khu vực trung tâm thôn để tạo môi trường, không gian sáng, xanh, sạch đẹp. Cùng với đó, thay đổi ý thức tự phân loại rác thải sinh hoạt, góp phần tô đẹp cảnh quan địa phương.

Tại thôn Hoàng Trung, việc thực hiện xây dựng làng văn hóa kiểu mẫu cũng đã đạt được nhiều kết quả ấn tượng. Bí thư Chi bộ thôn Hoàng Trung Nguyễn Hồng Sơn cho biết, với phương châm Nhà nước và Nhân dân cùng làm, một số khu vực trung tâm của thôn đã được trồng cây hoa, cây xanh, xây kè ao hồ, bãi tập kết rác thải được bố trí gọn gàng, bảo đảm vệ sinh môi trường... Gần 100% đám tang ở thôn thực hiện hỏa táng, đám cưới tổ chức gọn nhẹ, ấm cúng tránh lãng phí. Việc huy động sức dân đóng góp xã hội hóa đầu tư mua sắm, lắp đặt dụng cụ luyện tập thể dục thể thao cũng đã được triển khai song hành các nội dung khác và hoàn thành trong năm 2021.

Theo Trưởng thôn Minh Kha (xã Bình Minh) Nguyễn Kim Đài, các kết quả đạt được trong việc xây dựng làng văn hóa kiểu mẫu được địa phương triển khai hoàn thành cuối năm 2018 và duy trì cho đến nay. Tại thời điểm này, từ những việc nhỏ, như hình thành thói quen đổ rác, vệ sinh đường làng, ngõ xóm hằng ngày, trồng hoa, cây xanh, tháo dỡ mái che, mái vẩy đến những việc lớn hơn là quy hoạch bãi để xe, bãi chứa vật liệu xây dựng, gắn biển đường, số nhà… đều nhờ phát huy tính dân chủ, dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.

"Chúng tôi sửa đổi, bổ sung hương ước theo tiêu chí NTM và làng văn hóa kiểu mẫu gắn với các nội dung trong quy tắc ứng xử nơi công cộng trên địa bàn TP. Hằng tháng, thôn đều họp bàn, đánh giá những việc đã làm được, góp ý việc còn tồn tại để các gia đình rút kinh nghiệm"- ông Nguyễn Kim Bài cho biết.

Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Thanh Oai Trần Văn Lợi cho biết, Hưng Giáo (xã Tam Hưng), Minh Kha (xã Bình Minh), Thị Nguyên (xã Cao Dương) và tổ dân phố Kim Bài (thị trấn Kim Bài) là 4 làng, tổ dân phố được huyện lựa chọn thí điểm mô hình làng văn hóa kiểu mẫu từ năm 2018. Những địa phương được chọn thí điểm đều là đơn vị điển hình về xây dựng đời sống văn hóa, có đời sống kinh tế ổn định và nhiều năm giữ vững danh hiệu làng văn hóa. Tham gia xây dựng mô hình làng văn hóa kiểu mẫu, mỗi nơi được huyện hỗ trợ 250 triệu đồng và có cán bộ tư vấn triển khai các tiêu chí tại cơ sở. Với cách làm sáng tạo, giai đoạn 2018 - 2020, nhiều tiêu chí của mô hình đã được các đơn vị cơ bản hoàn thiện, là cơ sở để huyện nhân rộng mô hình này trên toàn huyện trong năm 2021 và những năm tiếp theo.

Nhân rộng mô hình

Mô hình làng văn hóa kiểu mẫu trên địa bàn huyện Thanh Oai được xây dựng dựa trên 4 tiêu chuẩn: Kinh tế ổn định, tăng trưởng bền vững; văn hóa tinh thần lành mạnh, phong phú; cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp; chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước. Trong đó, có nhiều tiêu chí đã được bổ sung, nâng chỉ tiêu lên 10 - 30% so với việc xây dựng mô hình giai đoạn trước. Các tiêu chí cũng được đưa ra để thực hiện cụ thể, như: 100% đường làng được đổ bê tông hoặc thảm nhựa; 100% nhà văn hóa thôn, các điểm tập trung đông người niêm yết công khai Quy tắc ứng xử nơi công cộng; có 2 bãi đỗ xe tĩnh rộng ít nhất 300m2 trở lên, có sân thể thao và kèm theo các điểm vui chơi giải trí, có nhà văn hóa đạt chuẩn rộng 1.000m2.

Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Thanh Oai Trần Văn Lợi khẳng định: Việc lựa chọn xây dựng mô hình làng văn hóa kiểu mẫu là bước đột phá trong thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Để hỗ trợ phong trào, huyện đã có nhiều chủ trương, định hướng, như: Không đấu giá đất xen kẹt trong khu dân cư để địa phương chủ động khai thác làm sân chơi, điểm sinh hoạt văn hóa, tập luyện thể dục, thể thao; xây dựng các khu đặt tro cốt, góp phần khích lệ người dân thực hiện hình thức hỏa táng khi gia đình có việc hiếu...

Bí thư Đảng ủy xã Bình Minh Phạm Đình Phùng cho rằng, đây là mô hình rất đáng  nhân rộng, trên cơ sở đó xây dựng một mô hình tương tự, phù hợp với đặc điểm, tình hình ở từng địa phương trong huyện cũng như tiêu chí nâng cao chất lượng các mô hình văn hóa. Làng văn hóa kiểu mẫu phải thật sự mẫu mực về các phương diện kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh. Ngoài ra, cần tổ chức tuyên truyền tốt để người dân không chỉ đồng tình ủng hộ, mà còn coi việc xây dựng làng văn hóa kiểu mẫu là việc của chính mình. Có như vậy, phong trào mới được duy trì, giữ được chất lượng theo  yêu cầu đề ra.

Đánh giá về sự quyết tâm của cán bộ và Nhân dân trên toàn địa bàn huyện trong 5 năm qua khi bắt đầu triển khai xây dựng mô hình làng văn hóa kiểu mẫu, Chủ tịch UBND huyện Thanh Oai Bùi Văn Sáng cho biết: Từ mô hình mới trong xây dựng đời sống văn hóa cho thấy những chuyển động tích cực trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” ở cơ sở. Điều này mang đến những thay đổi tích cực trong quan niệm, thái độ, trách nhiệm về xây dựng đời sống văn hóa, từ đó có những cách làm tâm huyết để nâng nền văn hóa lên tầm cao mới, tiến tới lan tỏa mô hình ra các địa phương khác trong địa bàn huyện và trên toàn TP.