Hà Nội và khát vọng xây dựng, phát triển Thành phố toàn cầu

Trên thế giới, hiếm có Thủ đô nào có lịch sử, truyền thống văn hóa hơn 1.000 năm tuổi (tính từ kinh đô của nhà nước Âu lạc vào đầu thế kỷ III TCN) như Thủ đô Hà Nội. Không chỉ vậy, Hà Nội được biết đến là “Thành phố di sản”, với quỹ di sản văn hóa vô cùng phong phú, đa dạng gồm 5.922 di tích lịch sử, văn hóa, trong đó có 1 di sản văn hóa thế giới (Hoàng thành Thăng Long), 21 di tích và cụm di tích quốc gia đặc biệt; 1.793 di sản văn hóa phi vật thể. Hà Nội có những di sản văn hóa vật thể vô giá, đó là những dấu tích của thành quách, công trình kiến trúc tâm linh (đình, chùa, đền miếu, phủ…), tượng đài, công viên, vườn hoa, sông Hồng.

Hà Nội còn là “đất trăm nghề”, có số lượng làng nghề nhiều nhất cả nước với trên 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó có hơn 300 làng nghề thủ công truyền thống tiêu biểu, có khoảng 70 không gian sáng tạo và 1.095 lễ hội và sinh hoạt văn hóa cộng đồng mang bản sắc văn hóa vùng đồng bằng sông Hồng, gắn liền với những câu chuyện lịch sử trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc.

Được biết đến là “Thủ đô Anh hùng”, “Thành phố vì hòa bình”, “Thủ đô của lương tri và phẩm giá con người”..., Hà Nội là thành phố đầu tiên của Việt Nam tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO. Đây chính là những tài sản vô giá để Thủ đô Hà Nội tiếp thêm sức sáng tạo, khẳng định giá trị lịch sử, được bạn bè quốc tế biết đến, phục vụ đắc lực cho tiến trình hội nhập văn hóa của cả nước, góp phần xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”.

Mặc dù đối mặt với không ít khó khăn và thách thức, Hà Nội vẫn nỗ lực thực hiện các cam kết với UNESCO kể từ khi gia nhập Mạng lưới Thành phố Sáng tạo năm 2019. Thành phố đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách, kế hoạch để thúc đẩy xây dựng Thành phố Sáng tạo, nổi bật là Nghị quyết số 09-NQ/TU của Thành ủy “về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”; Kế hoạch số 102/KH-UBND, ngày 1/4/2022, của UBND thành phố Hà Nội, “Về thực hiện các sáng kiến gia nhập mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO đến năm 2025”.

Những năm qua, Hà Nội đã tổ chức nhiều cuộc thi gắn với thiết kế sáng tạo như “Thiết kế Không gian sáng tạo Hà Nội”, “Thiết kế Km số 0”, “Hà Nội sáng tạo”, “Thiết kế Nghệ thuật công cộng Hà Nội”, cũng như đưa vào hoạt động nhiều tuyến phố đi bộ - những không gian văn hóa sáng tạo, tổ chức lễ hội văn hóa dân gian trong đời sống đương đại, Liên hoan sáng tạo và thiết kế Việt Nam…

Thời gian tới, Hà Nội tăng cường nhiều hoạt động kết nối, xây dựng Thành phố Sáng tạo; triển khai thực hiện Đề án trung tâm thiết kế sáng tạo Hà Nội, Trung tâm công nghiệp văn hóa Hà Nội; tổ chức Diễn đàn mạng lưới các thành phố sáng tạo khu vực Đông Nam Á; tham gia các hội nghị, diễn đàn thành phố sáng tạo toàn cầu và khu vực; đẩy mạnh công tác truyền thông; củng cố các không gian sáng tạo trên địa bàn…

Theo Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân - Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, để các hoạt động này được triển khai thuận lợi, Hà Nội cần ưu tiên huy động nguồn lực văn hóa trong phát triển thương hiệu “Thành phố sáng tạo”. Nhiệm vụ này cần được thực hiện theo lộ trình chuyên nghiệp, có trọng tâm, trọng điểm, phát huy lợi thế của Thủ đô - trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội hàng đầu của cả nước và đặt trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội. Đồng thời, huy động nguồn lực gắn liền với việc quảng bá hình ảnh “Thành phố vì hòa bình”, nhằm bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong quá trình giao lưu, hội nhập quốc tế.

Cùng đó, Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, xúc tiến đầu tư phát triển các ngành công nghiệp văn hóa mà Thủ đô đang có sẵn lợi thế như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ, phần mềm, truyền hình và phát thanh, thời trang, du lịch văn hóa... Đặc biệt, kêu gọi, khuyến khích các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài đầu tư vào các hoạt động sáng tạo văn hóa, sản xuất sản phẩm và dịch vụ văn hóa trên nhiều lĩnh vực như truyền thông, điện ảnh, phát thanh và truyền hình, phần mềm và các trò chơi trực tuyến, góp phần hình thành các tập đoàn công nghiệp văn hóa.

Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân cũng cho rằng, Hà Nội cần tiếp tục nâng cao chất lượng truyền thông trên mạng xã hội, tập trung vào thông điệp Hà Nội - Thành phố sáng tạo, được cộng đồng ghi nhận để tương tác với thanh niên - kết nối với nhịp đập văn hóa và sáng tạo của Hà Nội. Chính quyền Thành phố hoàn thiện cơ chế, chính sách, nhất là chính sách ưu tiên, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, sáng tạo; khuyến khích khai thác, phát huy các tiềm năng, giá trị đặc sắc của văn hóa Việt Nam, văn hóa Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội...

Các ban, sở, ngành liên quan và UBND các quận, huyện, thị xã trên địa bàn Thành phố cần bám sát các nội dung trong hồ sơ ứng cử của thành phố Hà Nội gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO, các cam kết và quy định của UNESCO, các nội dung hợp tác, thông tin đối ngoại của Bộ Ngoại giao, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch và thực tế tại thành phố Hà Nội cùng các tỉnh, thành phố lớn trong cả nước, xác định rõ nội dung, nhiệm vụ và các giải pháp trọng tâm phù hợp để triển khai thực hiện. Phối hợp chặt chẽ, thường xuyên, thống nhất giữa các sở, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan trong quá trình tổ chức thực hiện. Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị liên quan, phân công cụ thể nội dung, trách nhiệm; quy định rõ chế độ thông tin báo cáo tiến độ trong quá trình thực hiện các nội dung nêu trên, bảo đảm chất lượng, hiệu quả.

Những thành tựu và kinh nghiệm tích lũy trong thời gian qua đã trở thành hành trang quý báu của Đảng bộ, Nhân dân Thủ đô trên con đường đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. “Lịch sử không lặp lại, nhưng những tinh hoa được đúc kết từ máu, mồ hôi tranh đấu, sáng tạo của các thế hệ cán bộ, đảng viên, nhân dân Hà Nội gần một thế kỷ qua đã và đang thẩm thấu, lan tỏa để trở thành động lực phát triển Thủ đô” - Thiếu tướng Nguyễn Khắc Nhân, nhấn mạnh.

Tiếp nối truyền thống văn hiến, anh hùng, hòa bình, hữu nghị; phát huy mạnh mẽ tiềm năng, nguồn lực sáng tạo được hun đúc từ hơn nghìn năm Thăng Long - Hà Nội đã khơi dậy ý chí, khát vọng vươn lên, Hà Nội từng bước hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược, xứng đáng là Thủ đô, trái tim của cả nước, vai trò đầu tàu, vị trí trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế./.