GS Phan Huy Lê - Trái tim lớn vì Thăng Long, Hà Nội

Huy Thông/TTVH| 23/06/2018 18:22

Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Phan Huy Lê, một trong bốn "cây đại thụ" của nền sử học nước nhà, vừa mới qua đời trưa nay, 23/6, ở tuổi 84. Trong cuộc đời hoạt động khoa học của mình, ông luôn dành tình yêu lớn và có những đóng góp vô cùng quan trọng cho Hà Nội, điển hình như việc chủ biên xây dựng hồ sơ đăng ký Di sản thế giới cho Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long, đồng thời đóng góp công sức vào các hồ sơ danh hiệu Di sản Thế giới cho Hội Gióng Phù Đổng, bia Tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám...

Giáo sư sử học Phan Huy Lê qua đời ở tuổi 84

Chia sẻ với phóng viên sau khi nhận Giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội của Giải thưởng Bùi Xuân Phái, vì những đóng góp suốt đời của ông đối với lịch sử, văn hóa Thăng Long - Hà Nội, GS Phan Huy Lê từng nói: "Tôi vừa bất ngờ, vừa vui và lấy làm vinh hạnh khi được nhận giải thưởng Lớn, nhất lại là giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội. Một là vì danh họa Bùi Xuân Phái là người tôi rất ngưỡng mộ.

Thứ hai, giải thưởng này mang một chủ đề rất hay là “Vì tình yêu Hà Nội”. Tôi rất yêu Hà Nội, dù Hà Nội không phải là nơi tôi sinh ra. Được trao giải thưởng này như là một động lực giúp tôi suy nghĩ và làm nhiều việc tốt hơn nữa cho Hà Nội, vì Hà Nội. Cho Hà Nội và vì Hà Nội cũng là cho và vì cả nước".

Theo GS Phan Huy Lê, Bùi Xuân Phái là một người không giống bất cứ một ai cả. Ông đã để lại cho di sản văn hóa hiện đại của Hà Nội một dòng tranh rất đặc trưng mang tên “Phố Phái”, nổi tiếng khắp trong nước và thế giới. Những người yêu Hà Nội bây giờ và mai sau nữa, sẽ còn săn lùng tranh của ông như săn lùng những báu vật văn hóa đặc trưng của Hà Nội dù công việc đó hết sức khó khăn.

Tình yêu Hà Nội, theo ông, không phải chỉ xuất phát từ tình cảm đơn thuần mà nó phải xuất phát từ đam mê trên một nền tảng sâu sắc về Hà Nội, và phải hiểu được các giá trị có sức hấp dẫn của Hà Nội với tất cả mọi người. Vì tình yêu thì nó có ý nghĩa hơn nhiều bởi nó được xuất phát từ trái tim đó, cộng với khối óc, trí tuệ, tâm hồn và nghị lực.

GS Phan Huy Lê - Trái tim lớn vì Thăng Long, Hà Nội
Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Chủ tịch UBND TP HN trao Giải thưởng Lớn cho NGND-GS Phan Huy Lê. Ảnh: Nguyễn Đình Toán

GS Phan Huy Lê nhấn mạnh rằng Hà Nội có những nét hết sức đặc thù, đến mức hiếm có trên thế giới. Đó là vì Hà Nội là vùng đất giữ vai trò trung tâm quyền lực, trung tâm văn hóa... trên một bề dày lịch sử rất lớn. Nếu mở rộng ra bao gồm Cổ Loa thì từ thế kỷ thứ 3, thứ 2 trước Công nguyên, vùng đất này là kinh đô của nhà nước Văn Lang - Âu Lạc, rồi sau đó là kinh đô của chính quyền Trưng Vương...

Đặc biệt là từ thế kỷ 11 (1010), vùng đất này trở thành kinh đô Thăng Long của nước Đại Việt. Và từ đó cho đến tận hôm nay, phải nói một cách chuẩn xác rằng vai trò đó (trừ một số giai đoạn rất ngắn như thời Tây Sơn (1788 - 1802), giai đoạn nhà Nguyễn (1802 - 1945) kéo dài liên tục làm cho cái độ ngưng kết, quy tụ các giá trị văn hóa dân tộc đạt đến một trình độ rất cao. Nó sàng lọc và lắng đọng lại các giá trị tiêu biểu nhất cho cả nền văn hóa dân tộc. Chính vì thế mà di sản văn hóa Hà Nội là một kho tàng hết sức đồ sộ, không có bất cứ một tỉnh, thành phố nào có thể sánh được. Và trên thế giới, vai trò liên tục lấy làm kinh đô và để lại khối lượng di sản như Hà Nội cũng là rất hiếm hoi.

GS khẳng định, trong suốt quá trình gắn bó với sử học, ông luôn dành một phần trái tim và khối óc của mình cho Hà Nội, dù ông nhận "những việc làm được cho Hà Nội cũng khiêm tốn...". Ông luôn trăn trở hai việc cho Hà Nội là làm sao để bảo tồn thật tốt khu Trung tâm Hoàng Thành Thăng Long và thành Cổ Loa.

Đây chính là hai di tích cổ xưa nhất của Thăng Long - Hà Nội. Cổ Loa nếu nghiên cứu, bảo tồn thật tốt có khả năng nó sẽ là si sản văn hóa lớn thứ 2 của Hà Nội sau Hoàng Thành...
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thúc đẩy phát huy tiềm năng không gian đô thị thông qua các ý tưởng sáng tạo
    Sáng ngày 15/11/2026, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi “Thiết kế Không gian Sáng tạo Hà Nội 2026” với chủ đề “Hà Nội – Đánh thức không gian đô thị” do Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Hạ tầng sáng tạo thuộc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.
  • “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”: Bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy sức mạnh đoàn kết
    Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), tối ngày 14/11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật đặc biệt mang tên “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”.
  • Chuyện "Nghề và Nghệ" kể bên hồ Hoàn Kiếm
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Hội chợ Sáng tạo “Nghề và Nghệ” trên tuyến phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) đã đưa những giá trị thủ công lâu đời bước ra khỏi không gian làng nghề, trực tiếp "đối thoại" với đông đảo du khách trong và ngoài nước.
  • Giải thưởng Loa Thành 2026: Tôn vinh tài năng kiến trúc, xây dựng trẻ
    Sáng 15/11, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 đã diễn ra tại Hà Nội. Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện hưởng ứng Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, mở ra cơ hội để đồ án của các kiến trúc sư, kỹ sư trẻ bước ra hòa vào dòng chảy của một Thủ đô đang chọn thiết kế sáng tạo làm một trong những động lực phát triển.
  • Người cao tuổi Thủ đô với phong trào mỗi người chọn ít nhất một môn thể thao để tập luyện
    Ngày 14/11, tại phố đi bộ phường Sơn Tây, Hội Người cao tuổi thành phố Hà Nội phối hợp UBND phường Sơn Tây tổ chức Lễ phát động hưởng ứng phong trào “Mỗi người dân lựa chọn ít nhất một môn thể thao phù hợp để tập luyện thường xuyên”.
Đừng bỏ lỡ
  • Tour "Chạm Đồng Xuân": Trải nghiệm đa chiều về một Hà Nội luôn vận động và sáng tạo
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, tour nghệ thuật "Chạm Đồng Xuân" đang thổi luồng sinh khí mới vào ngôi chợ trăm tuổi. Bằng việc lồng ghép khéo léo tác phẩm của 25 nghệ sĩ vào nhịp giao thương huyên náo, dự án đã biến Đồng Xuân thành một không gian nghệ thuật đa giác quan sống động mà không làm gián đoạn việc mưu sinh của hàng ngàn tiểu thương.
  • Quy hoạch, trưng bày 29 tác phẩm “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương
    Ban Tổ chức Festival Huế quy hoạch và trưng bày 29 tác phẩm tiêu biểu của “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương từ di tích Nghinh Lương Đình đến cầu Dã Viên.
  • Ký ức phố nghề qua những ngôi đình cổ
    “Chuyện Đình trong Phố” mở cửa đón công chúng từ ngày 14 đến 28/11/2026 tại mạng lưới 12 điểm đình, hội quán ở Hà Nội, đồng thời kết nối với Văn Miếu – Quốc Tử Giám và chợ Đồng Xuân trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Mở cánh cửa mới cho di sản Tháp nước Hàng Đậu với “Tháp Ẩn Ca”
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì đã khai trương tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn Ca” (The Tower of Hidden Songs) tại Tháp nước Hàng Đậu, phường Ba Đình. Đây là lần thứ hai Tháp nước Hàng Đậu mở cửa đón du khách, kể từ Lễ hội thiết kế Sáng tạo 2023.
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
GS Phan Huy Lê - Trái tim lớn vì Thăng Long, Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO