Đường Lê Duẩn, thuộc quận Hoàn Kiếm, quận Đống Đa và quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

06/09/2017 09:37

Đường Lê Duẩn dài 2.194m, rộng 12 -15m. Từ đường Điện Biên Phủ đến ngã tư Kim Liên, cắt ngang qua phố Nguyễn Thái Học, ngã năm Cửa Nam, ngã tư Khâm Thiên. Ga Hà Nội và Công viên Thống Nhất đều nằm trên đường này.


Đường Lê Duẩn dài 2.194m, rộng 12 -15m.


Đường Lê Duẩn, thuộc quận Hoàn Kiếm, quận Đống Đa và quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Từ đường Điện Biên Phủ đến ngã tư Kim Liên, cắt ngang qua phố Nguyễn Thái Học, ngã năm Cửa Nam, ngã tư Khâm Thiên. Ga Hà Nội và Công viên Thống Nhất đều nằm trên đường này.

Đất các thôn Vĩnh Xương, Nam Môn Thị Hoa Ngư, Tứ Mỹ, Cung Tiên (tổng Tiền Nghiêm). Tới giữa thế kỷ XIX tổng này đổi ra tổng Vĩnh Xương, thôn Nam Môn Thị Hoa Ngư đổi gọi là thôn Nam Ngư và hai thôn Tứ Mỹ, Cung Tiên gộp lại thành thôn Tiên Mỹ.

Vào khoảng cuối Lê đầu Nguyễn, ở đoạn đầu phố (phía gần chợ Cửa Nam) có nhiều cửa hàng làm tàn làm lọng bán cho quan lại và các đền chùa. Do vậy mà thời đó phố này có tên là Hàng Tàn, lại có tên là Hàng Lọng.

Thời Pháp thuộc: Phố Hàng Lọng (đến ga Hà Nội) là đường quan lộ - gồm cả đoạn trước ga quen gọi là phố Hàng Cỏ (route Mandarine).

Sau cách mạng: phố Hàng Lọng và đường Cách mạng tháng Tám (đến cổng Vọng).

Thời tạm chiếm: phố Đờlát đờ tatxinhi (rue De Lattre de Tassigny) và phố Kim Liên (từ ngã tư Khâm Thiên).

Sau hòa bình: đường Nam Bộ và phố Kim Liên.

Từ 1978 nhập lại thành tên mới: đường Lê Duẩn.

Nay thuộc các phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm; Văn Miếu, Trung Phụng, Phương Liên, quận Đống Đa; Nguyễn Du, quận Hai Bà Trưng.

Tên đường đặt năm 1978.

Về di tích cũ, đường phố này có một ngôi chùa cổ. Đó là chùa Tiên Tích nay là số nhà 110. Nơi đây là đất thôn Nam Ngư cũ. Diện mạo hiện nay của chùa có từ lần trùng tu năm 1906. Nhưng thực ra chùa có từ thế kỷ XVIII. Tương truyền rằng vào đầu đời Lê Cảnh Hưng (những năm 40 của thế kỷ XVIII) nhân vua này đi chơi ở hồ Kiêm Âu, thấy có nàng tiên hiện ra ở gần hồ, ông bèn cho xây một ngôi chùa ở nơi tiên hiện gọi là chùa Tiên Tích (vết tích người tiên). Vài chục năm sau, Nguyễn Án (1770 – 1815) có ghi chép tỉ mỉ về ngôi chùa này trong Tang thương ngẫu lục: “Chùa Tiên Tích ở phía nam, Chúa Trịnh có sửa lại… mấy năm mới xong. Chùa rộng lớn, nóc chồng, cửa kép. Sân bày 8 miếng đá vuông, cao chừng 2 thước, trên bày những chậu lan… Chùa đằng sau dựa vào đường cái, đằng trước trông xuống con ngòi, cây tháp ở bên phải, chín tầng cao, bốn góc đeo chuông. ĐƯờng vào cùa quanh co lát đá. Con cừ chảy vằn vèo vào một cái hồ. Chỗ con cư thông ra hồ có bắc cầu. Trên càu dựng thành nhà. Bên cầu có ly cung làm chỗ vua chúa ngự chơi, trồng sáu bảy cây muỗm, cây thông, cành lá chi chít che cả ánh mặt trời… Cách hồ là nhà Kiều Nhạc hầu Nguyễn Khản”. Nguyễn Án còn kể tiếp rằng vào năm Ất Tỵ (1785), chùa này bị cháy. Sau dân làng Nam Ngư mới làm lại chùa. Hiện nay trong chùa còn một cái chuông do dân làng này cung tiến, có ghi niên hiệu Minh Mạng thứ 14 (1835).

Cách chùa Tiên Tích chỉ mươi mét là sang địa phận ga Hàng Cỏ, có tên gọi như vậy vì chỗ đó ngày xưa thường là nơi mà những người cắt cỏ đem cỏ tới bán cho lính trong thành ra mua. Nhà ga này xây dựng từ năm 1895.

Vào ngày 20/12/1946, chỉ một đêm sau khi bùng nổ tiếng súng Toàn quốc kháng chiến, tại nhà ga này đã diễn ra cuộc chiến đấu ác liệt giữa tự vệ ta và giặc Pháp. Sáng hôm đó một cánh quân địch từ trong thành kéo ra, qua Cửa Nam định tiến đánh ga Hàng Cỏ. Nhưng chúng đã bị những toa xe lửa lật đổ làm chướng ngại vật cản đường. Đội tự vệ ga và tự vệ phố Hàng Lọng xuất kích đánh tạt sườn địch, tiêu diệt 15 tên Pháp, phá hỏng 1 xe tăng, 2 ô tô vận tải.

Trong thời gian chống Mỹ, trưa ngày 21/12/1972, máy bay của giặc đã đánh nhà ga, bom phá sập hoàn toàn gian đại sảnh. Sauk hi giải phóng miền Nam, ta xây dựng lại và đã hoàn thành vào cuối năm 1976. Ngày 4/12/1976, vào hồi 10 giờ 55 phút, tại ga này đã tổ chức trọng thể lễ khánh thành đường xe lửa Thống Nhất, nối Hà Nội với Thành phố Hồ Chí Minh sau đúng 30 năm bị gián đoạn.

Phố Kim Liên là một đoạn nối đường Nam Bộ từ ngã ba Trần Nhân Tông đến ngã tư Đại Cồ Việt, so vào bản đồ Hà Nội 1831 đã là con đường tuy nhỏ bé nhưng thẳng tắp, hai bên đều là hồ (một bên nay là hồ Ba Mẫu, một bên là hồ Bảy Mẫu).

Tên phố là mượn tên của một làng ở bên phía tây của đường: làng Kim Liên. Hai bên hồ Ba Mẫu và Bảy Mẫu đều thuộc làng này (xem mục Kim Hoa).

Đường Nam Bộ và phố Kim Liên đã hợp nhất thành đường Lê Duẩn. Như vậy đây là một đường qua nhiều làng thôn cổ, di tích xưa còn lại là chùa Tiên Tích số nhà 110, di tích mới hiện còn là nhà ga Hà Nội (xây từ năm 1895) và công viên Lê-nin. Công viên có diện tích 60 héc ta, bao bọc hồ Bảy Mẫu với khoảng 25 héc ta, được khởi coogn từ 1957, đến 1962 thì hoàn thành. Lực lượng lao động chính là bộ đội, thanh niên, dưới hình thức lao động xã hội chủ nghĩa và nhân dân theo hình thức lao động nghĩa vụ.

Ban đầu gọi là công viên Bảy Mẫu, sau tết Mậu Thân (1968) gọi là công viên Thống Nhất, năm 1981 đổi là công viên Lê-nin nhân sự việc ký hiệp định hợp tác với Liên Xô trên nhiều lĩnh vực, năm 2003 gọi trở lại là công viên Thống Nhất.

Lê Duẩn (1907 – 1986), người huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, tham gia cách mạng từ sớm, một trong những đảng viên lớp đầu. Năm 1931 là ủy viên Ban Tuyên huấn Xứ ủy Bắc Kỳ, bị bắt ở Hải Phòng, giam ở Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo đến 1936, 1937 Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ, rồi vào Ban Thường vụ Trung ương Đảng. Năm 1940 bị bắt đày đi Côn Đảo, sau Cách mạng tháng Tám trở về tham gia kháng chiến ở Nam Bộ. Năm 1951 được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng và Bộ Chính trị. Năm 1954 là Bí thư Trung ương Cục miền Nam. Năm 1956 Bí thư thứ nhất Trung ương Đảng. Từ Đại hội III (1960) đến Đại hội V (1982) liên tục được bầu làm Bí thư thứ nhất, rồi Tổng Bí thư của Đảng trong 26 năm liền. Ông đã đề xuất được nhiều vấn đề cơ bản về đường lối cách mạng chống Mỹ cứu nước.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Triển lãm “Cuộc chơi với lá”: Dấu ấn 60 năm sáng tạo của nghệ sĩ Tạ Hải
    Từ ngày 15/4 đến 19/4/2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Đống Đa, Hà Nội) sẽ diễn ra triển lãm “Cuộc chơi với lá” của nghệ sĩ, nhà báo Tạ Hải. Triển lãm giới thiệu hơn 80 tác phẩm mới nhất được sáng tạo từ chất liệu lá và hoa khô.
  • Phát triển Thủ đô từ việc kiến tạo các không gian văn hoá
    Chiều 12/4, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, trong khuôn khổ chương trình “Âm nhạc cuối tuần”, những giai điệu của ca khúc “Em ơi Hà Nội phố” của nhạc sĩ Phú Quang được phổ từ thơ Phan Vũ đã vang lên giữa không gian hồ Gươm lịch sử. Từ một ca khúc, một buổi biểu diễn, có thể thấy rõ hơn cách Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa chiến lược phát triển văn hóa bằng những trải nghiệm cụ thể, gần gũi, nơi văn hóa hiện diện trong đời sống hằng ngày của người dân.
  • “Người thổi bong bóng làng Kashi”: Ngụ ngôn hiện đại về sự sống, cái chết và tự do
    Tri Thức Trẻ Books liên kết với NXB Thế Giới vừa ra mắt bạn đọc cuốn sách “Người thổi bong bóng làng Kashi” của tác giả Nguyễn Quang Vũ. Tác phẩm được viết theo hình thức ngụ ngôn hiện đại xoay quanh hành trình nhận thức về sự sống, cái chết và tự do.
  • Lan tỏa tri thức khoa học xã hội qua trưng bày chuyên đề
    Từ ngày 11/4 đến 15/5/2026, tại tòa Trống đồng, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (đường Nguyễn Văn Huyên, phường Nghĩa Đô, Hà Nội) diễn ra trưng bày “Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội”. Với hệ thống tư liệu, hình ảnh và hiện vật phong phú, trưng bày mang đến cái nhìn toàn diện về những đóng góp của khoa học xã hội đối với đời sống đương đại, qua đó góp phần khơi dậy tinh thần nghiên cứu, sáng tạo và ý thức bảo tồn các giá trị văn hóa trong cộng đồng”
  • Ẩm thực và nghệ thuật hòa quyện trong chương trình “Dạ yến Hoàng cung”
    Du khách có thể thưởng thức các món ăn cung đình và những tiết mục nghệ thuật đặc sắc trong chương trình “Dạ yến Hoàng cung” tại Nhà hát Duyệt Thị Đường (Đại nội Huế) vào đêm 29/4, 1/5.
  • Tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa tại không gian âm nhạc mở chiều 12/4
    Trở lại sân khấu mở “Nhà Bát Giác” vào lúc 15h30 ngày 12/4, “Âm nhạc cuối tuần” hứa hẹn đem đến nhiều tiết mục đặc sắc, giai điệu sôi động, những trải nghiệm nghệ thuật gần gũi, hấp dẫn đối với nhiều người dân và du khách khi đến với Hà Nội. Đây không chỉ là sân khấu biểu diễn đơn thuần, mà còn là bước đi chiến lược của thành phố nhằm đưa nghệ thuật chất lượng cao vào đời sống, góp phần định vị thương hiệu thành phố sáng tạo.
  • Liên hoan tiếng hát Dân ca Người cao tuổi Hà Nội các khu vực năm 2026
    Liên hoan tiếng hát Dân ca Người cao tuổi Hà Nội các khu vực năm 2026 nhằm tôn vinh, giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân gian, đặc biệt là dân ca, nhạc cụ truyền thống của vùng, miền, địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội; Tạo điều kiện để NCT tham gia hoạt động văn hóa, văn nghệ, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, hỗ trợ NCT sống vui, sống khỏe...
  • Bài 1: Hành trình gieo mầm hy vọng cho “lồng ngực trái”
    Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô, nơi dòng người ngược xuôi qua những con phố cổ kính, có một nơi mà thời gian dường như được đo bằng từng nhịp đập, nơi ranh giới giữa hơi thở và hư vô đôi khi chỉ cách nhau một ánh nhìn lướt qua trên màn hình điện tâm đồ. Đó là Bệnh viện Tim Hà Nội. Suốt một phần tư thế kỷ trôi qua, nơi đây không chỉ là một địa chỉ y tế, mà đã trở thành một “địa chỉ đỏ” của sự hồi sinh, nơi người thầy thuốc lặng lẽ viết nên bản trường ca về lòng nhân ái, về hành trình bền bỉ gieo mầm hy vọ
  • Hà Nội có hai làng nghề trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới
    “Lễ đón nhận làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ, xã Chuyên Mỹ và làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng, xã Sơn Đồng là thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới gắn với trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề” dự kiến tổ chức từ ngày 08/5/2026 - 10/5/2026 tại Hoàng Thành Thăng Long Hà Nội.
  • [Infographic] Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Chuỗi hoạt động văn hóa đặc sắc tháng 4/2026
    Chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (tháng 11/2026) - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám (TP. Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc trong tháng 4/2026. Qua đó góp phần quảng bá giá trị Di sản quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nơi lưu giữ 82 bia tiến sĩ đã được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới tới người dân và du khách quốc tế.
Đường Lê Duẩn, thuộc quận Hoàn Kiếm, quận Đống Đa và quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO