Dạy thêm, học thêm trà n lan: Thuốc nà o để đặc trị?

Dạy thêm học thêm (DTHT) lại bắt đầu "nóng" lên khi năm học 2011-2012 sắp kết thúc. Nhiửu phụ huynh có tâm lý là  trong những tháng hè không có điửu kiện để quản lý con nên phần lớn chọn giải pháp đưa đến với lớp học thêm. Cũng bắt nguồn từ đây mà  ngay từ bây giử không ít trường đã lên kế hoạch dạy thêm trong nhà  trường, còn giáo viên (GV) thì đang xoay xở để mở lớp ở bên ngoà i.

Với mục đích nhằm thắt chặt hơn hoạt động DTHT ở cả trong và  ngoà i nhà  trường, thời gian tới Bộ GD-АT sẽ ban hà nh quy định mới để quản lý hoạt động nà y. Trên nửn dự thảo Bộ GD-АT công bố để xin ý kiến nhà  quản lý đửu cho rằng: Lâu nay không ít địa phương có thừa các quy định vử xiết chặt DTHT. Quan trọng ở đây là  thanh tra, kiểm tra như thế nà o mà  thôi. Tuy nhiên với cách cho rằng quản lý DTHT bằng quy định trên giấy tử thì bà i toán nà y không thể giải quyết được.

Quy định chỉ là  nửn tảng để giải quyết

Theo TS Nguyễn Tùng Lâm - hiệu trưởng Trường THPT Аinh Tiên Hoà ng (Hà  Nội), DTHT là  một nhu cầu thực tế bởi cách thi cử­ hiện nay. Mấu chốt của việc giải quyết bà i toán nà y là  phải từ gốc. Việc ban hà nh các văn bản quy định mới chỉ giải quyết được phần ngọn, nói cách khác là  mang tính hình thức.

Có thể nhận thấy chương trình học hiện nay rất nặng. Bên cạnh đó cách dạy và  thi chưa hiệu quả, phần lớn học sinh (HS) vẫn có thói quen chỉ học thuộc lòng chứ chưa có ý thức tư duy là  tự học. Chính vì thế trước hết cần thay đổi nhận thức, quan niệm học tập đó là  học để chiếm lĩnh, sáng tạo tri thức, học để là m người chứ không chỉ đơn giản học để thi. Nếu giải quyết được các vấn đử nà y thì không cần có văn bản quy định quản lý thì DTHT cũng khó mà  phát triển mạnh mẽ được.

à”ng Vũ Аình Chuẩn - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ GD-АT) cho hay, nếu việc DTHT được thực hiện trên tinh thần tự nguyện của HS thì không có gì phải bà n cãi cả. Аiửu đáng phê phán trong hoạt động dạy thêm là  có một bộ phận GV xuất phát từ động cơ vụ lợi, bằng nhiửu cách khác nhau bắt ép HS học thêm gây bức xúc đối với xã hội.

Các thầy cô giáo ở các trường ở địa bà n Hà  Nội, Hải Phòng... đửu cho rằng không khó để đưa ra các thủ thuật để ép HS đến với học thêm. Quan trọng ở đây là  cái tâm của người thầy. Ngay như cả văn bản quy định trước đây cũng như dự thảo bây giử thì khái niệm tự nguyện rất khó để đánh giá. Hiện nay có lớp dạy thêm nà o mà  không có chữ ký của phụ huynh đồng ý cho con đi học. Tuy nhiên vì sao phụ huynh lại phải ký và o cho dù trong thâm tâm không muốn là  điửu mà  ngà nh giáo dục phải giải mã.

Một lớp dạy thêm ở Quảng Ngãi.

Chị H., một phụ huynh ở quận Hoà ng Mai (Hà  Nội) có con đang học Trường tiểu học C.G than thở: Thông thường thì 16h45 các con được tan học nhưng trường lại mở ra các lớp giáo dục kử¹ năng, câu lạc bộ..., qua đó phụ huynh lại phải tự nguyện đồng ý cho các em tham gia. Song trên thực tế các tiết học nà y là  dạy Toán, Tiếng Việt. Bức xúc lắm nhưng đà nh phải im lặng thôi.

Trong khi đó, các bậc phụ huynh khác tiết lộ thêm: Аể thuận tiện cho việc tổ chức dạy thêm, không ít GV thuê địa điểm ngay tại trường học. Mục đích của việc là m nà y nhằm tạo thuận lợi cho cả cô lẫn trò.

Trước những khó khăn cả vử công tác thanh tra cũng như hình thức biến tướng của DTHT, không ít lần trong các cuộc giao ban sơ kết định kử³, lãnh đạo các địa phương than rằng khó kiểm soát DTHT. Tuy nhiên theo quan điểm của Thứ trưởng Bộ GD-АT Nguyễn Vinh Hiển thì DTHT trà n lan không khó để ngăn chặn, vấn đử là  ở chỗ có quyết tâm hay không. Khi phát hiện ra sai phạm cần phải xử­ lý kiên quyết, không thể cứ vuốt ve hay chườm đᝠmãi được. Nếu vẫn còn động thái nà y thì bệnh chỉ có tăng chứ không có giảm.

Аịa phương cần quyết tâm và o cuộc

Những năm gần đây, việc HTDT ở Hải Phòng bị biến tướng.Tình trạng DTHT trà n lan ngoà i nhà  trường theo hình thức mở các lớp bồi dườ¡ng HS giửi, HS có học lực yếu kém... Dư luận nơi đây cũng cho rằng, GV ép HS phải học thêm bằng nhiửu cách như không dạy hết chương trình trên lớp, để lại một lượng kiến thức để dạy thêm ngoà i nhà  trường. Nếu HS không học thêm sẽ bị GV đối xử­ không công bằng, thậm chí trù dập, cho điểm kém...

Nhằm chấn chỉnh tình trạng nà y, và o tháng 1/2012 ngoà i việc xiết chặt bằng văn bản quy định Sở GD-АT Hải Phòng còn quy trách nhiệm đối với hiệu trưởng khi tổ chức dạy thêm trong nhà  trường sai quy định. Chưa dừng lại ở đó, Sở nà y còn yêu cầu GV phải ký cam kết thực hiện 8 điửu bắt buộc khi mở các lớp học thêm ngoà i nhà  trường. Trong cam kết đặc biệt nhấn mạnh, đối với bậc tiểu học không được dạy thêm sau 17h30; Аối với bậc trung học, không được dạy thêm sau 19h30. Không dạy thêm với HS tiểu học đã học 2 buổi/ngà y. Giáo viên dạy thêm ngoà i nhà  trường không được dạy HS mà  mình giảng dạy ở trên lớp. Không được ép HS đi học thêm. Học phí học thêm theo đúng quy định của UBND thà nh phố trên cơ sở tự nguyện đóng góp của HS. Có danh sách nộp tiửn học thêm có chữ ký của HS theo từng tháng học, ...

Cũng để hiện sự nghiêm khắc của mình Sở GD-АT cũng rà ng buộc trách nhiệm với GV đó là , nếu là m sai sẽ chịu hoà n toà n trách nhiệm trước cấp quản lý và  nhận hình thức kỷ luật theo quy định của ngà nh.

Ngoà i ra, nhằm giám sát việc nà y, Thanh tra Sở GD-АT Hải Phòng đã thiết lập đường dây nóng cho GV, các bậc phụ huynh và  HS phản ánh những việc là m sai trái, việc là m không đúng quy định để kịp thời chấn chỉnh.

à”ng Аỗ Văn Lợi - Chánh văn phòng Sở GD-АT Hải Phòng cho biết: Sau hai tháng triển khai quyết liệt, tình trạng DTHT trà n lan đã được chấm dứt và  dần đi và o nử nếp. Việc yêu cầu HS học và o các khoảng thời gian không hợp lý đã được hạn chế, việc ép HS đi học thêm đã giảm.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, khi Hải Phòng bắt đầu triển khai quy định siết chặt thì đã có nhiửu luồng dư luận khác nhau. Thậm chí ở quận Lê Chân, hầu hết các GV chưa đồng tình với bản cam kết quy định cứng của Sở GD-АT nên không đăng ký dạy thêm ngoà i nhà  trường. Tuy nhiên với việc quyết xóa bử việc DTHT trà n lan nên Hải Phòng đã cương quyết giữ nguyên các điửu khoản cam kết.

Lãnh đạo Hải Phòng cho hay, việc đưa ra những quy định cứng rắn quản lý DTHT nhằm giúp HS có thời gian vui chơi, giải trí và  có thời gian tự học, tránh học thêm trà n lan. Quan trọng hơn là  thông báo đến các bậc phụ huynh rằng khi GV đã dạy HS chính khóa và  HS đã được học thêm ở trong nhà  trường thì các kiến thức cơ bản mà  Bộ và  Sở yêu cầu đã được GV truyửn thụ đầy đủ đến mỗi HS.

Qua câu chuyện ở Hải Phòng cho thấy, việc Bộ GD-АT ban hà nh văn bản quy định chỉ mang tính chất định hướng còn tùy cách thức hoạt động DTHT ở mỗi địa phương mà  nên giao cho các Sở GD-АT chủ động đưa ra các hình thức quản lý phù hợp.

Bên cạnh đó xã hội cũng cần phải có cách nhìn nhận đúng đắn vử hiện trạng nà y và  quan trọng hơn là  luôn có ý thức sẵn sà ng phản ánh những dấu hiệu sai phạm để ngà nh giáo dục chấn chỉnh kịp thời. Quy định dù sao chỉ mang tính chất là  nửn tảng hướng dẫn quản lý chứ không phải là  chiếc đũa thần để giải quyết bà i toán DTHT