Vâng, văn hóa nói chung của người Việt mình, của người Thủ đô thì đã có quá nhiửu người bà n. Ở đây chỉ xin khoanh lại một khoảng thời gian vử đêm của người xứ Trà ng An ta.
Có lẽ đã qua lâu rồi những ban đêm Hà Nội thật là thơ mộng và tao nhã. Ngà y ấy, những năm 60, 70 của thế kỷ trước, đêm Hà Nội vui mà không ồn à o, thanh đạm mà không nghèo nà n.
Những cặp tình nhân đèo nhau bằng xe đạp hoặc dạo bộ trên những nẻo phố khuya, những công nhân và o ca đêm. Người ta đi xem xi-nê, xem chèo, cải lương, kịch nói ở các rạp ra vử, ngót bụng tạt và o quán hoặc ăn phở gánh rong trên đường. Thú vị sao những gánh phở như thế nà y.
Ngà y ấy, những cái tên rạp chiếu bóng như Tháng Tám (một thời gọi là Ma-jét-tích), Kinh Đô, Bắc Đô, Mê Linh, Long Biên, Đại Đồng, Thái Bình Dương, Kim Đồng và rạp hát như Kim Phụng, Chuông Và ng, Kim Lan (một thời gọi là Lạc Việt) đêm nà o cũng đông khán giả. Rồi các đoà n kịch Trung ương, Hà Nội... luôn sáng đèn.
Tại nhà hát lớn, hầu như đêm nà o cũng hoạt động, không đơn ca độc tấu thì diễn kịch. Người ta phải xếp hà ng nhiửu giử mới mua được tấm vé và o xem. Trong rạp, nhà hát, im phăng phắc, chỉ nghe thấy tiếng cười rộ, vỗ tay hoặc sụt sịt nước mắt nơi khán phòng của người thưởng thức. Rất hiếm có việc nhai kẹo cao su, tí tách cắn hạt bí, hạt dưa hoặc bất cứ hà nh vi khiếm nhã nà o.
Đường phố vừa đủ ánh sáng để nhìn thấy mọi thứ. Công viên chỉ có các cặp uyên ương tình tự và người già đi hóng mát. Luôn có và i ba người đeo băng đử để giữ gìn an ninh. Khi ấy, ban đêm, và o công viên, người ta không có nỗi lo sợ như bây giử.
Hiện tại, đêm Hà Nội sao đây? Rất dễ nhận thấy: luôn thừa sự ồn à o, huyên náo, thậm chí là nhộn nhạo, bát nháo mà thiếu sự vui vẻ, thú vị thực sự. Các quán nhậu, ăn uống quá nhiửu, gần như hoạt động thâu đêm, nhất là ở các khu vực gần ga, bến xe, bệnh viện. Sân khấu, xi-nê hoạt động nghệ thuật thưa thớt, lèo tèo, nhường chỗ cho Karaoke, gội đầu thư giãn, vũ trường... Có nhiửu khu vực, tiếng ồn không bao giử ngừng. Đã xa rồi cái thời tối tối, em vẫn đạp xe trên phố, anh vẫn tìm âm thanh mới. Vỉa hè cả một phần lòng đường bị lấn chiếm, còn đâu để các lứa đôi dạo bộ? Đêm không bao giử tịch mịch, yên ắng nữa mà hối hả chẳng kém bất cứ lúc nà o. Đến tối, 2, 3 giử sáng, vẫn nhiửu sự lộn xộn.
Dẫu biết ngà y nay đã khác nhiửu. Dân số tăng gấp bội, thời kinh tế thị trường không thể như trước. Ta mở cửa cho thế giới và o hợp tác, đầu tư, là m ăn. Đã mở cửa thì ngoà i nhiửu cái có lợi, dĩ nhiên phải có cả bụi bẩn lọt và o nhà .
Không thể nhấm nháp quá khứ để dẫm chân tại chỗ, tụt hậu so với khu vực và thế giới. Nhưng lẽ nà o vì vậy mà để mất đi những giá trị văn hóa, tinh thần của những đêm Hà Nội từng hiện hữu một thời./.
