Đại hội XIV của Đảng định hình tư duy phát triển mới và mở ra kỷ nguyên bứt phá

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng diễn ra sáng 7/2, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết đã trình bày Chuyên đề “Một số vấn đề mới, cốt lõi và kinh nghiệm 40 năm đổi mới trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”.

Đại hội của bước ngoặt phát triển và tầm nhìn chiến lược

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, Đại hội XIV không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, mà còn là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử, định hình tư duy phát triển và mở ra kỷ nguyên bứt phá mới của đất nước.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng được xác định là đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm vóc lịch sử đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, đây không chỉ là một kỳ Đại hội tổng kết nhiệm kỳ hay xác định mục tiêu 5 năm, mà là Đại hội định hình tư duy phát triển, xác lập mô hình tăng trưởng mới và kiến tạo nền tảng thể chế cho cả một chặng đường dài của dân tộc đến giữa thế kỷ XXI. Đại hội XIV thực sự là Đại hội của bước ngoặt phát triển, của tầm nhìn chiến lược và của khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Một trong những điểm nổi bật của Đại hội XIV là tầm nhìn chiến lược dài hạn, vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ. Đại hội xác lập rõ các mục tiêu chiến lược là đến năm 2030, Việt Nam là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 là nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Những mục tiêu ấy không chỉ là những chỉ tiêu kinh tế thuần túy, mà là sự kết tinh của khát vọng phát triển dân tộc, là lời cam kết chính trị của Đảng trước Nhân dân và trước lịch sử

Điều quan trọng hơn là: để hiện thực hóa các mục tiêu ấy, Đại hội không dừng ở mong muốn hay khẩu hiệu, mà đồng thời thiết kế hệ giải pháp đồng bộ: Tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển; đột phá khoa học - công nghệ; phát triển kinh tế tư nhân; nâng tầm giáo dục và nguồn nhân lực; khơi dậy sức mạnh văn hóa - con người; mở rộng không gian đối ngoại và tự chủ chiến lược.

Chính sự gắn kết giữa tầm nhìn - mục tiêu - giải pháp - tổ chức thực hiện đã tạo nên chiều sâu chiến lược và tính khả thi cho đường lối phát triển.

Đại hội XIV của Đảng thể hiện sự đổi mới, sáng tạo trong phương thức tư duy và phương pháp lãnh đạo, cầm quyền của Đảng được phản ánh ngay từ cách xây dựng văn kiện. Bởi lẽ, trong điều kiện Đảng cầm quyền, văn kiện Đại hội không chỉ là tài liệu chính trị, mà chính là “bản thiết kế chiến lược”, công cụ lãnh đạo tối cao của Đảng đối với toàn xã hội. Đổi mới văn kiện thực chất là đổi mới phương thức lãnh đạo và cầm quyền của Đảng.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cho biết, đổi mới cách tiếp cận: từ tổng kết nhiệm kỳ sang thiết kế chiến lược phát triển. Cụ thể, ở các giai đoạn trước, văn kiện Đại hội thường thiên về: Tổng kết thành tựu, rút kinh nghiệm, đề ra mục tiêu và nhiệm vụ. Đại hội XIV đã vượt lên cách tiếp cận đó, chuyển mạnh sang tư duy thiết kế chiến lược phát triển dài hạn.

"Văn kiện không còn là “báo cáo tổng hợp” mà trở thành “bản đồ chiến lược” định hướng cho cả hệ thống chính trị vận hành trong một thời gian dài" đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh.

Về tư duy hệ thống, toàn diện: tích hợp các lĩnh vực trong một chỉnh thể thống nhất. Sự đổi mới này phản ánh nhận thức mới: Trong điều kiện phát triển hiện đại chính trị không thể tách rời kinh tế; kinh tế không thể tách rời văn hóa - xã hội; sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước không thể tách rời xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.

Chuyển từ “nghị quyết định hướng” sang “nghị quyết hành động”. Theo đó, lần đầu tiên, ngay trước và trong quá trình chuẩn bị Đại hội, Đảng ta đã đề ra một loạt quyết sách chiến lược về những lĩnh vực quan trọng có ý nghĩa to lớn đối với đất nước như: Hoàn thiện hệ thống luật pháp; hội nhập quốc tế trong tình hình mới; phát triển khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo; phát triển kinh tế tư nhân; phát triển nền văn hóa; chăm sóc y tế, sức khỏe cho Nhân dân…

Xác lập tư duy “tự chủ chiến lược”

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, nếu Đại hội XIV là dấu mốc mở ra kỷ nguyên phát triển mới, thì Văn kiện Đại hội chính là sự kết tinh cao nhất của trí tuệ, bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược của Đảng, phản ánh bước phát triển mới trong nhận thức lý luận và tư duy chỉ đạo thực tiễn. Những nội dung cốt lõi của Văn kiện không chỉ nằm ở các mục tiêu cụ thể, mà sâu xa hơn là những chuyển biến căn bản về tư duy phát triển, mô hình tăng trưởng và phương thức tổ chức đất nước trong giai đoạn mới.

Một trong những điểm mới có ý nghĩa lịch sử là việc bổ sung và phát triển “lý luận về đường lối đổi mới” như một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng. Đây là kết quả của quá trình tổng kết sâu sắc thực tiễn 40 năm đổi mới, khẳng định bản lĩnh không giáo điều, không rập khuôn, luôn biết phát triển lý luận từ thực tiễn sinh động của Đảng ta. Việc nâng những thành tựu và kinh nghiệm đổi mới lên tầm lý luận không chỉ củng cố nền tảng tư tưởng, mà còn tạo cơ sở khoa học vững chắc cho việc hoạch định chính sách trong giai đoạn phát triển mới.

Một nội dung rất mới khác là việc lần đầu tiên Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh tư duy “tự chủ chiến lược”. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó lường, “tự chủ chiến lược” được hiểu không chỉ là không lệ thuộc, mà là chủ động lựa chọn con đường phát triển, chủ động thiết kế quan hệ đối ngoại, chủ động làm chủ công nghệ và nguồn lực, chủ động ứng phó với các cú sốc bên ngoài.

Theo Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, đây là sự chuyển biến quan trọng từ tư thế “thích ứng” sang tư thế “kiến tạo”, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn cho đất nước.

Văn kiện Đại hội XIV cũng xác định rõ hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển là khâu đột phá chiến lược mang tính quyết định. Thể chế được nhìn nhận không chỉ là hệ thống pháp luật, mà là một hệ sinh thái tổng thể bao gồm cơ chế, chính sách, bộ máy, con người và văn hóa quản trị. Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh: Thể chế tốt sẽ khơi thông nguồn lực, kích thích sáng tạo, giảm chi phí xã hội, tăng niềm tin của thị trường và của nhân dân, qua đó tạo nền móng vững chắc cho phát triển bền vững.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cho biết, Đại hội XIV xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực chủ yếu của tăng trưởng trong giai đoạn tới. Phát triển toàn diện con người, phát huy vai trò của văn hóa, giáo dục đào tạo và kinh tế tư nhân tiếp tục được khẳng định là những trụ cột quan trọng của sức mạnh nội sinh quốc gia.

Về triển khai thực hiện Nghị quyết, Văn kiện Đại hội XIV đặt ra yêu cầu rất cao về hành động: Thống nhất nhận thức, nhanh chóng thể chế hóa đầy đủ và đồng bộ các quyết sách chiến lược, đổi mới phương thức tổ chức thực hiện theo tư duy quản trị hiện đại, lấy kết quả và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo đánh giá.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, theo tinh thần chỉ đạo xuyên suốt được nhấn mạnh trong Văn kiện, nghị quyết chỉ thực sự có ý nghĩa khi được biến thành hành động cụ thể, mang lại những chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và con đường phát triển đã lựa chọn.