Аược và  mất của Mử¹ trong cuộc chiến chống khủng bố

Tiêu diệt Osama Bin Laden, một trong những thà nh công lớn nhất trong cuộc chiến chống khủng bố của Mử¹.

Có thể nhận thấy thời kử³ chống khủng bố có những ảnh hưởng hết sức sâu sắc tới vận mệnh của bá quyửn Mử¹. Vì vậy, sớm kết thúc cuộc chiến nà y đang trở thà nh nhận thức chung của phần đông người Mử¹. Tuy nhiên, do cuộc chiến chống khủng bố đã gắn liửn với cuộc chiến tranh Iraq, kế hoạch Аại Trung Аông và  cuộc chiến chống Taliban ở Afghanistan nên không phải cứ muốn chấm dứt là  có thể dễ dà ng thực hiện ngay được.

11 năm một chặng đường

Kử³ thực, và o cuối những năm cầm quyửn của mình, cựu Tổng thống Mử¹ George Bush đã có ý thức sớm kết thúc cuộc chiến chống khủng bố với việc tuyên bố kế hoạch rút quân khửi Iraq và  tử ra thận trọng hơn trong việc sử­ dụng thuật ngữ cuộc chiến chống khủng bố.

Nhưng những thay đổi của ông G.Bush đã không đem lại mấy kết quả khi không chỉ các thế lực khủng bố mà  ngay cả chính các đồng minh của Mử¹, cũng như người dân xứ sở cử hoa tử ra hoà i nghi vử động cơ của vị chủ nhân Nhà  Trắng vốn được mệnh danh là  Tổng thống của chiến tranh, đặc biệt sau khi họ phát hiện ra rằng những bằng chứng để ông phát động cuộc tấn công Iraq trên thực tế hoà n toà n không có thật.

Chính trong bối cảnh ấy, ông Barack Obama - một người luôn chủ trương sớm kết thúc cuộc chiến chống khủng bố - đã nhanh chóng chớp được thời cơ thay đổi để bước chân và o Nhà  Trắng. Và  đương nhiên, kết thúc cuộc chiến chống khủng bố đã trở thà nh trọng điểm cầm quyửn và  ưu tiên chiến lược của Tổng thống thứ 44 của nước Mử¹.

Ngay sau khi chuyến đến Nhà  Trắng, ông Obama đã đồng thời xúc tiến hà nh động trên cả 3 mặt.

Thứ nhất là  đẩy nhanh tiến trình rút quân khửi Iraq để mong tháo gỡ mối quan hệ phức tạp giữa chống khủng bố và  Đại Trung Аông, cắt đứt những phiửn phức của chiến tuyến Trung Аông.

Thứ hai, ông Obama khởi động chiến lược chống khủng bố ở Afghanistan và  Pakistan nhằm xóa bử tận gốc mảnh đất thật sự của chủ nghĩa khủng bố.

Thứ ba, thực thi chính sách tổng hợp, kết hợp giữa các biện pháp cứng và  mửm, lợi dụng toà n diện nguồn lực quân sự, tình báo, chính trị, ngoại giao để sớm mang lại hiệu quả triệt thoái khủng bố trong thời gian ngắn nhất có thể.

Nếu không kể đến những hy sinh và  chi phí tất yếu phải bử ra khi phát động hay duy trì bất kử³ cuộc chiến tranh nà o, thì phải thừa nhận rằng sách lược chống khủng bố của chính quyửn Obama đã có những hiệu quả thực chất. Sách lược đó đã dẫn đến việc cải thiện phần nà o mối quan hệ thù địch lâu nay giữa Mử¹ với thế giới Hồi giáo, đã đưa đến việc tiêu diệt được trùm khủng bố quốc tế Osama Bin Laden sau gần 9 năm truy bắt, rút quân hoà n toà n khửi Iraq và  đang từng bước hiện thực hóa kế hoạch rút quân khửi Afghanistan đúng theo lộ trình cam kết.

Chính xét từ ý nghĩa nà y, thời kử³ chống khủng bố kéo dà i hơn 10 năm qua của Mử¹ vử đại thể đã đi được một chặng đường dà i.    

Những cái được - mất

Trong 11 năm ấy, nước Mử¹ đã thực hiện hai chiến lược chống khủng bố, lần lượt ở Trung Аông và  Nam à, dù rằng xét cho cùng mảnh đất hay gốc rễ sinh sôi chủ nghĩa khủng bố vẫn chưa được xóa bử.

Theo đánh giá của giới phân tích, tình hình tại Afghanistan và  Iraq thời kử³ hậu rút quân xem ra cũng khó có thể ổn định trong sớm chiửu vì nhiửu lý do khác nhau. Trong đó quan trọng nhất là  việc cả hai tổ chức al-Qaeda và  Taliban - các lực lượng nòng cốt của chủ nghĩa khủng bố - đửu không hử bị sụp đổ do cái chết của Bin Laden. Ngược lại, cái chết của tên trùm khủng bố khét tiếng khi y đã bước sang tuổi 67 và  trong tay không một tấc sắt phòng vệ khi bị biệt kích Mử¹ tấn công tại nhà  riêng ở Abbottabad (Pakistan) hồi thnsg 5/2011 vẫn đang tiếp tục gây rắc rối, là m cho quân Mử¹, quân đội NATO thường xuyên bị thương vong.

Cục diện Afghanistan, Iraq và  Pakistan rồi sẽ ra sao, quan hệ Mử¹-Pakistan sẽ có những thay đổi đặc biệt như thế nà o sẽ là  những nhân tố phủ bóng lên chặng đường chống khủng bố thời gian tới. Sẽ không quá khi nói rằng, thời kử³ chống khủng bố tuy đã đi được một chặng đường nhưng cuộc chiến nà y vẫn còn nhiửu gian nan.

Tuy nhiên, xét ở khía cạnh lựa chọn chiến lược lớn, dù gian nan đến mấy Mử¹ cũng không thể không tìm cách nhanh chóng kết thúc thời kử³ chống khủng bố. Bởi,

Thứ nhất, cuộc khủng hoảng tà i chính bùng phát và  kinh tế đi xuống đang đẩy Mử¹ và o thế khó có thể tiếp tục đảm đương cuộc chiến chống khủng bố mà  không biết hồi kết. Mức trần nợ công của Mử¹ đã gần trạm mức trần 26.300 tỷ USD mà  khó khăn lắm Quốc hội Mử¹ mới thông qua được hồi năm ngoái. Mức nợ công nà y có liên quan chặt chẽ tới việc vay mượn quá nhiửu dưới thời kử³ George Bush để thực hiện cuộc chiến chống khủng bố lan trà n.

Thứ hai, cuộc chiến tranh tại Afghanistan và  Iraq chẳng những không có tác dụng thúc đẩy nửn kinh tế, tăng thêm việc là m mà  ngược lại, còn là m ảnh hưởng đến kinh tế, khiến thâm hụt gia tăng và  quan trọng hơn là  là m mất uy tín của nước Mử¹. Việc sớm kết thúc hai cuộc chiến nà y, vì thế, cũng đã trở thà nh nhận thức chung của đảng cầm quyửn và  đảng đối lập trong nhiửu năm trở lại đây.

Mặc dù hiểu rõ việc rút quân khửi hai chiến trường Trung Аông và  Nam à và o thời điểm hiện nay là  có phần hơi vội vã, nhưng chính quyửn Obama đà nh phải đưa ra sự lựa chọn như vậy.

Nguyên nhân phần lớn là  vì hệ thống quốc tế thay đổi theo chiửu sâu; toà n bộ thế giới phương Tây đang lún sâu và o khủng hoảng tà i chính “ kinh tế; nhóm các nước mới nổi trỗi dậy mạnh mẽ; khối châu à, châu Phi và  Mử¹ Latinh đửu bắt đầu thức tỉnh; trong khi khu vực châu à-Thái Bình Dương đang chuyển mình trở thà nh trung tâm kinh tế năng động nhất toà n cầu.

Cân nhắc từ các góc độ chiến lược lớn ấy, Mử¹ phải nhanh chóng thoát khửi khu vực Trung Аông, Nam à, cũng như thoát khửi cuộc chiến chống khủng bố để đối phó với những thách thức có ý nghĩa chiến lược lâu dà i hơn.   

Nói tóm lại, trong hơn 10 năm qua, việc Mử¹ tập trung chống khủng bố là  chiến lược cần thiết, thì cùng với sự thay đổi hoà n toà n mới của tình hình trong nước và  quốc tế, kết thúc thời kử³ chống khủng bố cũng đang nổi lên là  hoạt động có ý nghĩa chiến lược hết sức cấp bách. Nếu như chính quyửn George Bush mượn cuộc chiến chống khủng bố để mưu cầu bá quyửn, thì chính quyửn Obama hiện nay lại mượn việc kết thúc cuộc chiến chống khủng bố để bố trí lại chiến lược toà n cầu của Mử¹ thời kử³ hậu chống khủng bố.  

Phác họa thời kử³ hậu cuộc chiến chống khủng bố

Xét tổng thể, có thể vạch ra đôi nét vử đường hướng chính trong chiến lược toà n cầu của Mử¹ thời kử³ hậu chống khủng bố như sau:

Thứ nhất, Mử¹ nhận thức được rằng chủ nghĩa khủng bố quốc tế đã chuyển từ mối đe dọa hà ng đầu thà nh một trong nhiửu mối đe dọa hoặc thách thức mà  nước Mử¹ đang phải đối mặt. Thách thức từ những vấn đử mang tính toà n cầu như sự thay đổi bức tranh địa-chính trị thế giới, tình trạng biến đổi khí hậu toà n cầu hay những mối đe dọa an ninh phi truyửn thống khác đang là  những vấn đử Mử¹ cần phải quan tâm nhiửu hơn.

Thứ hai, xuất phát từ tình hình thực tế vử thực lực và  cục diện quốc tế, Mử¹ cần phải từng bước nhận thức được những hạn chế vử mặt thực lực; phải chú trọng hơn đến việc vvận dụng tổng hợp, cân bằng, khéo léo sức mạnh cứng và  mửm; phải thừa nhận xu thế đa cực hóa của các lực lượng trên thế giới và  theo đuổi hợp tác quốc tế nhằm tìm kiếm vai trò chủ đạo trong khuôn khổ nhiửu đối tác thay vì chiếm giữ vị trí bá chủ như trước đây. Nói cách khác, Mử¹ phải chấp nhận thực tế không còn ở vị trí số 1, mà  là  một nước đứng đầu trong những nước ngang hà ng nhau.

Thứ ba, Mử¹ phải chú ý nhiửu hơn đến mối quan hệ gắn kết giữa chiến lược an ninh và  địa chiến lược. Mử¹ phải cùng lúc đối phó với cả cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố và  sự vươn lên của các nước mới nổi không hoà n toà n đi theo quử¹ đạo của Mử¹. Muốn vậy, Mử¹ phải vừa quan tâm tới Trung Аông, Nam à và  Đông à, vừa đẩy mạnh trọng tâm chiến lược dịch chuyển từ Tây sang Аông, coi châu à-Thái Bình Dương là  trọng điểm địa chiến lược trong tương lai. Bên cạnh đó, Mử¹ cũng phải đẩy mạnh khả năng giám sát đối với những tà i sản chung toà n cầu ở trên biển, trên không và  trong không gian vũ trụ.

Thứ tư, Mử¹ phải vận dụng tổng hợp và  khéo léo cùng lúc các biện pháp quân sự, ngoại giao, kinh tế, viện trợ đối ngoại, tình báo và  tuyên truyửn ra bên ngoà i.   

Tất cả những điửu nà y đang truyửn đi một thông điệp quan trọng: Chiến lược toà n cầu của Mử¹ có xu thế thu hẹp vử tổng thể. Аây vừa là  sự sử­a sai do hà nh động bà nh trướng quá mức trong thời kử³ chống khủng bố, vừa có liên quan tới quan niệm chiến lược toà n cầu mới của chính quyửn Obama. Nhưng nguyên nhân sâu xa nhất vẫn xuất phát từ chính bên trong nội bộ nước Mử¹: Khi đang phải đứng trước một cuộc khủng hoảng mang tính kết cấu, chú Sam cần phải thay đổi phương hướng phát triển bên trong và  can dự bên ngoà i để có thể bảo toà n tốt nhất những lợi ích chiến lược của mình.