Аạo diễn Nguyễn Quế Lâm: Hà  Nội luôn trong ký ức

Tuổi thơ dữ dội Sinh năm 1965 tại Hà  Nội, là  giai đoạn đầu Mử¹ tiến hà nh các cuộc ném bom Thủ đô, Quế Lâm may mắn được gử­i gắm tại nhà  một người bác ruột ở khu tập thể Kim Liên. Cha anh xung phong vượt Trường Sơn và o Nam chiến đấu; còn mẹ, cô y tá đang phấn đấu học bác sử¹ theo trường đi khắp nơi, cũng thường xuyên vắng nhà .  

Аạo diễn Nguyễn Quế Lâm.

Anh kể, ở khu tập thể Kim Liên ngà y xưa khác giử nhiửu lắm. "Lúc trước có những khoảng trống rất rộng trước khu tập thể, giống như những bao diêm xếp lại. Và o buổi sáng, 7h đã vắng tanh. Chỉ chiửu đến mới đông vui bởi là  lúc tụi trẻ con xuống chơi đá bóng, nhảy dây, còn những ông bà  già  thì tận dụng những góc quanh sân để là m chuồng gà  tăng gia". Аang kể, Quế Lâm chợt dừng lại và  hửi chúng tôi: "Các bạn biết tại sao hồi đó hầu như các gia đình đửu khuyến khích trẻ con xuống sân chơi không?".

Chưa kịp nhận câu trả lời, anh đã lý giải: "Nguyên do là  các căn hộ ở khu tập thể Kim Liên lúc đó xây khu vệ sinh và  bếp chung với nhau cho bốn, năm gia đình, khu vệ sinh chỉ nhử tí teo. Аể trẻ con trong nhà  mà  đi vệ sinh hoà i cũng không tiện, thế là  người lớn cho ra ngoà i chơi hết". Аang đoạn vui, người đạo diễn như lặng đi: "Và o mùa đông, bọn trẻ ở khu tập thể đứa nà o cũng nhom nhem. Trời lạnh, chả có đủ áo bông như bây giử, cứ đứng lơ ngơ ngoà i đường chơi, rồi chán lại chạy hết khu nhà  nà y đến khu nhà  khác kiếm bạn, cứ lông ba lông bông như vậy". Quế Lâm bảo, buồn nhất là  những lúc đang chơi dưới sân, đến bữa lại nghe tiếng í ới của bố, mẹ các bạn gọi con vử ăn cơm, còn anh thì không có ai gọi cả.

Thèm một tiếng gọi tha thiết như thế, nhưng bố mẹ đửu vắng nhà , thậm chí cha anh còn chưa biết mặt (lúc sinh ra, cha đã và o Nam chiến đấu). Khi lớn hơn một chút, cũng là  lúc các cuộc ném bom dải thảm Hà  Nội cà ng dữ dội hơn, anh phải theo mẹ đi sơ tán. "Một lần, giặc ném bom, mẹ mình thân gầy đèo vội một bao gạo, một túi quần áo nhử ở phía trước, nồi niêu xoong chảo và  mình ở sau xe gác-ba-ga mà  đi. Mẹ nặng chưa tới 40kg thôi nhưng mà  chở cả cuộc sống của gia đình".

Một lần cầu Long Biên bị bom Mử¹ đánh sập, mẹ dắt anh đi qua khúc sông Hồng mùa nước cạn. Khi sang đến bử bên kia bỗng một chùm bom trút xuống gần đó, mẹ đã dang hai tay mà  nằm đè lên anh. Аất cát bị cà y lên rồi rơi xuống, hai mẹ con không chỗ nà o trên người là  không có cát.

Hãnh diện là  người Hà  Nội

Sau giải phóng, tháng 10-1975, cha ra miửn Bắc để đón hai mẹ con và o TP Hồ Chí Minh và  anh được và o học tại Trường Kử³ Аồng (quận 3). Quế Lâm kể, trong sự học của mình chịu nhiửu ảnh hưởng từ bà  nội và  cha. Cả gia đình đửu nói một thứ giọng dân ca ba miửn (bà  nội và  cha nói giọng miửn Nam, mẹ âm miửn Trung khá nặng còn con thì giọng Hà  Nội).

Tuy nhiên, dù học ở miửn Nam từ năm 10 tuổi, nhưng đến nay Quế Lâm vẫn nhất định giữ một giọng nói Hà  Nội, không chịu pha tạp tiếng vùng khác. Dù cấp II học rất giửi toán nhưng đến cấp III Quế Lâm lại đột nhiên thích môn xã hội.

Chính cái sở thích nà y đã dẫn anh đến quyết định thi và o khoa Sử­ của Trường Аại học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh năm 1984. Thế nhưng, sau khi tốt nghiệp ngà nh sử­, anh lại theo học lớp bồi dườ¡ng nghiệp vụ báo chí và  học lớp đạo diễn khóa tạo nguồn đầu tiên cho các tỉnh phía Nam. Sau nà y, đạo diễn Quế Lâm đã dần ngả sang mảng phim tà i liệu và  từng già nh giải thưởng.

Аó là  phim "Nguyễn An Ninh niên biểu" được giải thưởng Ban Giám khảo tại Liên hoan phim quốc gia lần thứ 10 được tổ chức tại Hải Phòng và  phim "Phan Châu Trinh, 14 năm ở Pháp" (Quế Lâm là m biên tập) được giải B của Hội Аiện ảnh Việt Nam. Hiện anh dà nh nhiửu thời gian và o công tác quản lý, là m Phó Giám đốc tại Hãng phim Nguyễn Аình Chiểu (TP Hồ Chí Minh).