Công tác quy hoạch cán bộ: Phải dân chủ và  có tranh cử­

à”ng Vũ Mão, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

Tranh cử­ sẽ chọn được cán bộ tốt

à”ng Vũ Mão nói: Sự thà nh công của cách mạng nước ta qua các thời kử³ có nguyên nhân quan trọng là  công tác cán bộ tốt. Cán bộ cách mạng là  những người trong sáng, thực sự là  những chiến sử¹ tiên phong, công bộc của dân.

Người lãnh đạo đất nước, đặc biệt là  Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khơi dậy, phát huy để tìm ra những cán bộ chủ chốt. Bác đặt niửm tin và o lớp trẻ, sử­ dụng những cán bộ rất trẻ tham gia cách mạng.

Tôi bắt đầu tham gia Trung ương từ năm 1982 (khóa V) và  nhận thấy, từ khi đất nước thống nhất và  đổi mới, thì bà i học đổi mới từ khóa V, khóa VI hết sức sâu sắc. Với một tấm lòng trong sáng, các đồng chí lãnh đạo đã dám nhìn thẳng và o sự thật, và o những tồn tại để chúng ta xử­ lý vấn đử.

Аó là  những con người đổi mới thực sự. Từ cơ chế cũ, bảo thủ, trói buộc ghê gớm mà  chúng ta đã mở ra, giải phóng chính mình. Аó là  tư duy rất mới. Nếu so sánh với hiện nay, rõ rà ng, tư duy đổi mới của chúng ta không bằng thời kử³ Аại hội VI.

Tuy nhiên, trong các nhiệm kử³ trước chúng ta chưa có quy hoạch cán bộ cấp chiến lược, thưa ông?

Аúng là  trước đây chúng ta chưa có quy hoạch cán bộ cấp chiến lược một cách bà i bản, chính thức. Còn những dự kiến, dự định nằm trong suy nghĩ của các đồng chí lãnh đạo vử công tác cán bộ là  có. Từ đó, dẫn đến tình trạng như Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã nói là  là m công tác cán bộ như soi đuốc đi bắt ếch. Lâu nay công tác cán bộ vẫn có phần áp đặt, phụ thuộc và o những người có trách nhiệm đứng đầu. Không có cọ xát, tranh cử­, phản biện. Cơ chế nhân sự vẫn xuôi chiửu, người trước chọn người sau.

Lần nà y Trung ương xây dựng quy hoạch cán bộ cấp chiến lược, ông nhận định ra sao vử công tác nà y?

Quy hoạch là  định hướng mà  định hướng thì không thể hẹp được. Quy hoạch phải mở và  chuẩn bị từ cơ sở, chứ không nên chỉ quy hoạch theo 3 độ tuổi. Cơ sở ở đây không phải chỉ là  ở nông thôn, địa phương mà  là  các trường đại học, doanh nghiệp.

Quan điểm của tôi vử công tác cán bộ là  phải dân chủ. Nếu chỉ giới thiệu một người, không có tranh cử­, cọ xát thì khó tìm cán bộ tốt. Аây là  điểm yếu của chúng ta. Nói quy hoạch, định hướng hay gì đi nữa thì cái chốt nhất là  phải dân chủ. Аó là  dân chủ và  tranh cử­ trong công tác quy hoạch, lựa chọn cán bộ cấp chiến lược. Nếu thiếu dân chủ thì quy hoạch sẽ không đạt hiệu quả cao.

Vậy chúng ta đã có lần nà o thực hiện việc tranh cử­ trong công tác cán bộ chưa, thưa ông?

Có chứ! Аó là  lần tranh cử­ giữa đồng chí Аỗ Mười và  đồng chí Võ Văn Kiệt để Quốc hội khoá VIII và o kử³ họp giữa năm 1988 bầu Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là  Thủ tướng). Аó là  điửu tuyệt vời, nhưng cũng có hạn chế là  không có sự chuẩn bị trước mà  chỉ là  giải quyết tình huống đặt ra. Nếu muốn thực hiện tranh cử­ một cách bà i bản thì phải chuẩn bị trước. Ở các nước tranh cử­ là  rất bình thường, các ứng viên có thể đối thoại trực tiếp trên truyửn hình để nhân dân, cử­ tri theo dõi, có cơ sở bử phiếu bầu.

Hiệu quả phải là  thước đo

Phải tạo điửu kiện cọ xát, tin tưởng và o thế hệ trẻ trong công tác cán bộ, ông có thể nói cụ thể hơn vử yêu cầu nà y?

Chúng ta phải thay đổi cách là m. Hiện nay, trong quy hoạch vẫn còn nặng vử tiêu chuẩn, dẫn đến bó hẹp. Không nên quá coi nặng bằng cấp mà  phải kết hợp hà i hòa giữa bằng cấp và  thực tiễn. Thực tiễn và  hiệu quả phải là  thước đo quan trọng nhất.

Hiện nay có những cán bộ thiếu thực tiễn, thiếu hẳn cái tâm cái hồn, họ còn vô cảm. Ta chủ trương luân chuyển, có lúc như khoá IX còn coi là  mũi đột phá. Tuy nhiên, cách là m chưa chu đáo, đôi khi luân chuyển theo kiểu chuồn chuồn đạp nước.

Аặc biệt là  động cơ luân chuyển nhiửu ý kiến cho là  không ổn. Vì sao? Thực tế cán bộ đó không dà nh hết tâm sức, gắn bó và  chịu trách nhiệm trước công việc của mình tại địa phương, cơ sở.

Cán bộ luân chuyển thường được giao một việc nhẹ nhà ng, hợp lý không ảnh hưởng đến việc điửu hà nh ở địa phương. Không ít cán bộ luân chuyển mong ngà y mong tháng để hoà n thà nh nhiệm vụ với tâm thế chuẩn bị vử Trung ương.

Thời của chúng tôi chưa gọi là  luân chuyển, việc đi vử công tác ở địa phương hồn nhiên lắm. Không phải cấp trên nói là  ông đi luân chuyển rồi 2- 3 năm vử, mà  đi là  xác định gắn bó với cơ sở lâu dà i.

Từ một cán bộ giảng dạy ở trường Аại học Thủy lợi tôi vử công tác tại Quảng Ninh 10 năm và  dự định sẽ gắn bó cả cuộc đời ở đây. Sau đó tôi vử công tác ở Trung ương Аoà n cũng rất vô tình và  còn hồn nhiên nữa. Bản thân tôi không chuẩn bị gì cho mình để vử Trung ương.

Một số ý kiến cũng cho rằng, không nên cứ là  Ủy viên Trung ương thì việc gì cũng là m được trong bố trí cán bộ?

Tôi quan niệm Ủy viên Trung ương Аảng là  chính khách. Аã là  chính khách thì không nên quá khắt khe trong việc bố trí. Quan trọng là  người đó thích hợp, đủ tầm chính trị. Do vậy, phải gắn chuyên môn với tư duy chính trị vĩ mô. Chứ không thể không hiểu gì lĩnh vực đó, cứ và o Trung ương rồi vử là m bộ trưởng. Tôi nhấn mạnh lại là  phải phát huy cơ chế dân chủ trong công tác cán bộ.

Tôi tin tưởng rằng, ở Hội nghị Trung ương lần nà y, chủ trương quy hoạch cán bộ cấp chiến lược sẽ mở ra một cách là m mới, đồng thời với việc tổ chức thực hiện tốt, chúng ta sẽ có một lực lượng đông đảo cán bộ trẻ và  nhiửu đồng chí trong số đó sẽ được tham gia và o những vị trí cán bộ cấp 
chiến lược.

Cám ơn ông!