Bố Cái Đại Vương (Phùng Hưng)

Giang Nguyên Hoàng| 09/04/2020 19:01

(Thành hoàng làng Triều Khúc, huyện Thanh Trì, Hà Nội) Vào những năm nửa cuối thế kỷ VIII, nước ta trong thời kỳ Bắc thuộc do nhà đường thống trị. Bấy giờ quan An Nam đô hộ phủ là Cao Chính Bình vì có công đánh đuổi được giặc Con Lôn, Chà Và nên ỷ thế ra sức tàn sát, cướp bóc, vơ vét, của cải của dân khiến người người đều oán hận. Nhân cơ hội ấy Phùng Hưng cùng hai em đã dấy cờ khởi nghĩa.

Bố Cái Đại Vương (Phùng Hưng)
Ngày hội làng Triều Khúc - nơi Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng được dân làng suy tôn ngài thành Thánh.

Vào những năm nửa cuối thế kỷ VIII, nước ta trong thời kỳ Bắc thuộc do nhà đường thống trị. Bấy giờ quan An Nam đô hộ phủ là Cao Chính Bình vì có công đánh đuổi được giặc Con Lôn, Chà Và nên ỷ thế ra sức tàn sát, cướp bóc, vơ vét, của cải của dân khiến người người đều oán hận. Nhân cơ hội ấy Phùng Hưng cùng hai em đã dấy cờ khởi nghĩa. 

Anh em Phùng Hưng vốn dòng dõi quan lại bản Châu là Thổ Tù đất Đường Lâm, tục gọi là Quan Lang.

Cha của Phùng Hưng là Phùng Hạp Khanh từng tham gia cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan (Mai Hắc Đế). Sau khi khởi nghĩa thất bại, Hạp Khanh bị phát giác nên bị cách chức. Hạp Khanh có người vợ họ Sử, thấy chồng phiền muộn về thế cuộc nên đã hết lòng khuyên nhủ ông đừng nản chí hãy dốc lòng chăm lo công việc nhà nông, chỉ trong vòng mấy năm đã trở nên rất giàu có, trong nhà có hàng ngàn gia nhân. Ngày 25 tháng 11 năm Canh Tý (720), bà vợ họ Sủ đẻ sinh ba cho ông ba người con trai khôi ngô, tuấn tú. Ông đặt tên con lớn là Hưng tự Công Phấn, con thứ là Hải tự Tử Hào, con út là Dĩnh tự Danh Đạt.

Đến năm 18 tuổi, cha mẹ qua đời, ba anh em đều thuận hòa, hiếu kính, giúp đỡ mọi người, làm nhiều điều ơn nghĩa được nhân dân trong vùng yêu mến. 

Trong ba anh em, Phùng Hưng có sức khỏe và tư chất hơn người, lại có tài đánh trâu, diệt hổ. Có lần hai con trâu mộng đang húc nhau bất phân thắng bại, thấy vậy Phùng Hưng xắn tay áo lên xông vào gạt hai con trâu ra không cho đánh nhau nữa! Lần khác ông đã dùng mưu trí rồi dùng cây đoản côn đập vỡ đầu một con mãnh hổ trừ họa cho dân. 

Vì được dân mến phục, nên khi ba anh em Phùng Hưng dựng cờ dấy nghĩa, dân chúng kéo về rất đông, chỉ trong thời gian ngắn, nghĩa quân có tới vài vạn người. Quân Đường không địch nổi nghĩa quân nên đã phải tháo chạy. Phùng Hưng tự xưng là Đô Quân, Phùng Hải là Đô Bảo, Phùng Dĩnh là Đô Tông cùng các chiến sĩ chia nhau đi chiếm giữ các nơi hiểm yếu, tích lũy lương thảo, chiêu mộ anh tài, thế lực ngày càng hùng mạnh. Cao Chính Bình đem quân dánh dẹp không thắng nổi, hai bên giằng co hơn 20 năm trời. 

Năm Tân Mùi (791) theo lời của Sa bà tướng quân và tướng cùng làng là Đỗ Anh Hàn, Phùng Hưng bèn họp chư tướng bàn kế phá giặc. Phùng Hưng rất mừng khi thấy ai ai cũng một lòng xin cất quân tiến đánh thành Tống Bình (tức Hà Nội) để giải phóng đất nước. 

Ông phong chức cho chư tướng chia thành bốn mũi tướng quân lớn tiến thẳng về vùng Khúc Giang phía nam thành để cắt đứt những đường tiếp lương của giặc.

Cao Chính Bình thấy vậy cũng đem trên bốn vạn tướng sĩ chống lại. Hai bên mở trận đánh lớn. Suốt bảy ngày đêm, quân Đường chết không kể xiết, máu đỏ ngầu sông Nhị khiến Cao Chính Bình phải rút quân vào thành cố thủ. Phùng Hưng liền cho vây chặt thành quyết tâm công phá. Chính Bình lo sợ phát bệnh ốm chết. Tướng sĩ nhà Đường phải mở cổng thành ra hàng. Phùng Hưng vào thành bắt hết gia tộc Cao Chính Bình đem giết hết, rồi phủ dụ dân chúng, sửa sang lại thành trì và làm lễ Tức vị. Nhà vua khen thưởng ba quân, định Quốc luật…

Có vua hiền, từ nơi thâm sơn cùng cốc đến các phố thị đâu đâu cũng được hưởng cảnh thái bình, muôn dân chăm lo làm ăn. Tiếc thay vận nước lại ngả nghiêng, đến năm Nhâm Ngọ (802) ngày 13 tháng 8, nhà vua băng hà. Quần thần đưa vương tử Phùng An lên ngôi. Phùng An còn ít tuổi lại nghe lời xiểm nịnh của bọn gian thần đem quân đi đánh Phùng Hải, Phùng Dĩnh. Hai ông này không muốn cảnh cốt nhục tương tàn bèn vứt bỏ vũ khí, thay họ, đổi tên giấu mình vào động Chu Nham, người trong nước cho họ là bậc hiền giả. 

Phùng An lên nối ngôi suy tôn cha là Hưng, hiệu Bố Cái Đại Vương (cha mẹ của dân). Làm vua được hai năm thì nhà Đường lại cho Triệu Xương sang đô hộ. Quân Triệu Xương rất mạnh, đi đến đâu chúng đều phá sạch. Cuối cùng Phùng An phải khuất phục làm chức Tư Mã cho giặc.

Phùng Hưng tuy mất nhưng rất hiển linh, dân gian kể rằng: ông thường hiện hình giúp đỡ dân lúc hoạn nạn. Ông còn hiển linh giúp Ngô Quyền đánh tan giặc ở sông Bạch Đằng. Sau đó Ngô Quyền đã cho lập đền thờ Phùng Hưng rất lớn. Người trong nước không nguôi nhớ tiếc ông và đã có 37 địa phương thờ phụng ông.
Tương truyền khi Phùng An làm vua đã cử tướng tâm phúc về nơi vua cha đóng quân năm trước để lập miếu thờ. Đó là gò (núi) Lĩnh Hán ở Khúc Giang (Khúc Giang là tên cổ của làng Triều Khúc ngày nay).

Ngôi miếu thờ ngày nay vẫn gọi là đại Miếu hay đình làng. Hiện đình làng Triều Khúc còn lưu giữ được 11 đạo sắc phong cho Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng từ đời Lê Cảnh Hưng (năm thứ 44) đến đời vua Khải Định. Trải qua hơn ngàn năm, giờ đây ngôi đình vẫn to đẹp, tôn nghiêm ẩn mình dưới những tán cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Năm 1982, đình Triều Khúc được Thành phố Hà Nội xếp hạng Di tích lịch sử, đến 1993 được Bộ văn hóa Thông tin công nhận xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa.

Từ xa xưa đến nay làng vẫn giữ được các ngày lễ hội truyền thống của làng:

- Ngày 10 tháng Giêng, ngày tức vị của ngài;
- Ngày 13 tháng 8, ngày hóa;
- Ngày 25 tháng 11, ngày sinh.

Trong ba ngày lễ đó thì ngày sinh, ngày hóa làng chỉ tổ chức một vài tuần tế tại Đại đình. Chỉ có ngày 10 tháng Giêng là to hơn cả. Dịp đó làng mở hội bốn ngày: từ ngày 9 đến ngày 12 tháng Giêng rất hoành tráng, linh đình, song vẫn giữ được quy củ và truyền thống của ông cha để lại từ ngàn đời. 
(0) Bình luận
  • Xiaomi 17T và công thức cận flagship dành cho người thích camera Leica
    Xiaomi 17T là một trong những mẫu máy đáng chú ý của Xiaomi T Series khi tập trung vào camera Leica, màn hình đẹp, pin lớn và hiệu năng mạnh trong tầm giá cận flagship. Với người dùng muốn một chiếc điện thoại phục vụ tốt chụp ảnh, giải trí, học tập và làm việc, Xiaomi 17T mang đến nhiều điểm đáng cân nhắc.
  • Chụp ảnh cưới ‘All In One' tại Mimosa Wedding
    Trong bối cảnh ngành dịch vụ cưới ngày càng phát triển, vô hình trung nỗi lo của khách hàng về chất lượng sản phẩm và dịch vụ nhiều hơn. Thực tế này đang thúc đẩy một làn sóng dịch chuyển mạnh mẽ của các cặp đôi sang mô hình dịch vụ trọn gói (All in one). Bên cạnh yếu tố tiện lợi, thế hệ trẻ hiện nay cũng khắt khe hơn về mặt thẩm mỹ, họ hướng tới sự cá nhân hóa, cảm xúc chân thực và từ chối các khuôn mẫu rập khuôn có sẵn khi tìm kiếm dịch vụ chụp ảnh cưới đẹp ở Hà Nội.
  • Triển lãm "Sĩ tử 3 – Chuyện sĩ tử": Không gian nghệ thuật tôn vinh đạo học Việt Nam
    Hướng tới kỷ niệm 950 năm ra đời Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076 - 2026), chiều 27/5, triển lãm nghệ thuật “Sĩ tử 3 – Chuyện sĩ tử” đã khai mạc tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội.
  • "Trời, Non, Nước - Allusive Panorama" giới thiệu 20 tác phẩm hội hoạ của vua Hàm Nghi tại Hà Nội
    Từ 24/4 đến 10/5, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội, Triển lãm "Trời, Non, Nước - Allusive Panorama" – do Art Nation giới thiệu, quy tụ các tác phẩm hội họa tiêu biểu của vua Hàm Nghi.
  • Triển lãm ảnh “Hà Nội trong tôi” 2025: Hà Nội trong Kỷ nguyên vươn mình
    Sáng 8/10, Báo Kinh tế & Đô thị phối hợp với Câu lạc bộ Nhiếp ảnh người cao tuổi Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc Triển lãm ảnh “Hà Nội trong tôi” lần thứ 20 - năm 2025 với chủ đề “Hà Nội trong Kỷ nguyên vươn mình”.
  • Khai mạc Triển lãm mỹ thuật của các thế hệ giảng viên Khoa Đồ hoạ - Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam
    Sáng ngày 1/10/2025, tại Nhà Bảo tàng số 42 phố Yết Kiêu, Hà Nội, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam tổ chức Lễ khai mạc Triển lãm mỹ thuật (Triển lãm tháng 10) của các thế hệ giảng viên Khoa Đồ hoạ - Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam. Triển lãm nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 100 năm thành lập Trường Mỹ thuật Đông Dương - Đại học Mỹ thuật Việt Nam.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Tản văn: Phượng tím vắt ngang trời thương nhớ
    Đến Đà Lạt vào ngày nắng chói, đôi mắt chị dõi tìm loài hoa gieo thương nhớ, phượng tím. Đà Lạt mùa nào sắc đó, đều là những loài đặc trưng của xứ sở ngàn hoa. Mùa dã quỳ vàng hoang hoải, mùa cỏ hồng bềnh bồng như mây, mùa hoa ban trắng tinh khôi, mùa anh đào ngọt ngào trong trẻo. Với chị, lưu luyến nhất vẫn là mùa phượng tím. Mùa này phượng rải sắc tím ngăn ngắt khắp đất cùng trời, gợi lên trong lòng xiết bao lưu luyến.
  • Mưa mùa hạ
    Khác với mưa phùn gió bấc hay những ngày “mưa thối đất thối cát” lê thê, mưa mùa hè luôn đem đến cảm giác hứng khởi. Nó đến bất ngờ, ào ạt rồi đi rất nhanh, trả lại bầu không khí dịu mát và bầu trời trong veo. Tôi vẫn nghĩ mưa mùa hè là cơn mưa đẹp nhất, trẻ trung và hào phóng như tuổi thanh xuân. Đang nắng như úp chảo lửa, bỗng mây đen ùn ùn kéo đến.
  • Khám phá vẻ đẹp Văn Miếu-Quốc Tử Giám qua 120 tác phẩm nghệ thuật
    Chiều 8/8, tại Nhà Thái Học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu- Quốc Tử Giám, triển lãm tranh “Ngàn năm di sản” chính thức khai mạc. Đây là hoạt động văn hóa nghệ thuật do Câu lạc bộ Tôi Vẽ phối hợp cùng Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức, chào mừng 950 năm Quốc Tử Giám (1076-2026) và hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
  • Phường Cầu Giấy ra mắt mô hình “trạm y tế thông minh”
    Ngày 12/8, Phường Cầu Giấy tổ chức Lễ ra mắt mô hình “Trạm Y tế thông minh”, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình chuyển đổi số, hiện đại hóa y tế cơ sở và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Đây cũng là một trong chuỗi hoạt động cao điểm hưởng ứng 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số trên địa bàn phường Cầu Giấy.
  • Phường Hai Bà Trưng đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong các cơ sở giáo dục
    Nhằm tiếp tục phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và nhân dân trong công tác giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, ngày 12/8, phường Hai Bà Trưng đã tổ chức Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2026. Đây là dịp quan trọng để đánh giá những kết quả đạt được, đồng thời đề ra phương hướng nâng cao chất lượng phong trào, đặc biệt là tạo sự lan tỏa sâu rộng trong khối các cơ sở giáo dục trên địa bàn.
Đừng bỏ lỡ
  • Chùm thơ của tác giả Đặng Minh Kính
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Đặng Minh Kính.
  • Chè lam Thạch Xá - thức quà quê dân dã của xứ Đoài
    Nhắc đến ẩm thực xứ Đoài, nhiều người nhớ ngay đến chè lam, đặc sản thơm dẻo của làng Thạch Xá, huyện Thạch Thất (nay thuộc xã Tây Phương, TP Hà Nội). Trải qua thời gian, chè lam Thạch Xá vẫn giữ nguyên hương vị truyền thống, trở thành thức quà quen thuộc với người dân và du khách gần xa.
  • Từ cơ chế đặc thù Luật Thủ đô 2026, Hà Nội gia hạn thực hiện 6 dự án đầu tư trọng điểm
    Tại kỳ họp thứ 6 diễn ra ngày 10/8, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 – 2031 đã chính thức thông qua Nghị quyết về việc gia hạn thực hiện 6 dự án đầu tư trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
  • “Bến sông Trăng” giành giải Nhất thiết kế cầu Cồn Hến, kiến trúc mang đậm bản sắc Huế
    “Bến sông Trăng” với ý tưởng khai thác hình ảnh thơ mộng của sông Hương, ánh trăng, thuyền và hoa đăng tạo nên chuỗi biểu tượng kiến trúc mang đậm bản sắc Huế đạt giải Nhất thiết kế kiến trúc cầu qua Cồn Hến.
  • Làng nghề hơn 600 năm tuổi, lưu giữ sản phẩm mây tre đan truyền thống ở Cố đô Huế thu hút du khách
    Không chỉ đa dạng các sản phẩm thủ công mỹ nghệ mà làng nghề mây tre đan Bao La (TP Huế) đã tìm ra hướng mới là hình thành địa chỉ tham quan trải nghiệm sản phẩm truyền thống.
  • Để âm nhạc trở thành một phần của nhịp sống đô thị
    Dựa trên chất liệu ả đào và âm thanh phóng khoáng của jazz, “Vũ điệu Thăng Long” mang trong mình một cuộc gặp gỡ giữa truyền thống và hiện đại. Lần đầu vang lên tại Nhà Bát Giác trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần”, tác phẩm của NSƯT Quyền Văn Minh không chỉ gợi nhắc về một Hà Nội giàu trầm tích văn hóa, mà còn cho thấy những giá trị truyền thống ấy đang được tiếp thêm sức sống mới trong nhịp sống hôm nay.
  • Hà Nội phê duyệt Đề án Bộ chỉ tiêu thống kê về các ngành công nghiệp văn hóa
    Đề án thực hiện nhận diện chi tiết 11 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm của Hà Nội bao gồm Điện ảnh, Mỹ thuật - nhiếp ảnh - triển lãm, Nghệ thuật biểu diễn, Phần mềm và trò chơi giải trí, Quảng cáo, Thủ công mỹ nghệ, Du lịch văn hóa, Thiết kế sáng tạo, Truyền hình và phát thanh, Xuất bản, cùng lĩnh vực Ẩm thực mang nét đặc thù của Thủ đô.
  • Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
    Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong những định hướng trọng tâm được Thành ủy Hà Nội xác định khi triển khai các chương trình hành động thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị về giáo dục - đào tạo, y tế và văn hóa. Theo kết luận của đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy, nhiều nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ đã được đặt ra nhằm phát huy nguồn lực con người, khơi dậy sức mạnh văn hóa và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của Thủ đô.
  • Khi âm nhạc chạm vào trái tim “đánh thức” những miền ký ức
    Có những giai điệu chỉ cần cất lên đã gợi về một miền ký ức. Đó có thể là một con phố sau cơn mưa, là hàng cây lặng gió hay một khoảng trời mang theo nỗi nhớ của nhiều thế hệ. Chiều 9/8, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” sẽ mở ra một không gian như thế, nơi mỗi tác phẩm trở thành một lát cắt tinh tế về vẻ đẹp của con người và đời sống.
  • Dự án 7 cây cầu bắc qua sông Hồng: Định hình tương lai Hà Nội phát triển nhanh, bền vững
    Thành phố Hà Nội đã, đang triển khai cùng nhiều dự án hạ tầng giao thông, trong đó có 7 cây cầu mới bắc qua sông Hồng, gồm cầu: Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Ngọc Hồi, Hồng Hà, Mễ Sở và Vân Phúc. 7 cây cầu này vừa giải bài toán hạ tầng giao thông Thủ đô, vừa thể hiện tầm nhìn chiến lược và cuộc cách mạng không gian để định hình tương lai phát triển bền vững Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
Bố Cái Đại Vương (Phùng Hưng)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO