Bình Thục Đại vương và Đông Pha Đại vương

Đặng Trần Tụy| 17/04/2020 18:33

(Thành hoàng làng Thiết Úng, xã Vân Hà, huyện Đông Anh, Hà Nội)

Bình Thục Đại vương và Đông Pha Đại vương
Đình Thiết Úng thờ hai vị Bình Thục Đại Vương và Đông Pha Đại vương làm Thành hoàng làng

Vào cuối thời Hùng Vương ở xã Phù Ủng, huyện Đường Hào, lộ Hồng Châu có nhà ông Triệu Quang và bà Nguyễn Thị Tín, xuất thân hào phú, bản tính phúc hậu, hay giúp đỡ mọi người, nhưng chỉ hiềm nỗi muộn con. Sau được thần báo mộng, bà có mang và sinh đôi được hai người con trai. Hai người có tướng mạo khôi kỳ, ông bà đặt cho người anh là Triệu Thục và người em là Triệu Pha. Lớn lên hai anh em được mẹ cho đi học. Anh em đều học giỏi, tinh thông cả văn lẫn võ, được thầy dạy yêu quý và khen ngợi.

Đến năm 17 tuổi, cha mẹ đều qua đời. Hai anh em lo ma chay báo hiếu với cha mẹ. Mãn tang gặp đúng lúc vua Hùng Duệ Vương thi chọn người tài giúp nước. Triệu Thục và Triệu Pha được vào bệ kiến. Vua Hùng Duệ Vương thấy hai anh em thông minh, văn võ song toàn, liền phong chức. Người anh được phong Đô úy, người em giữ chức Lang trung. Bấy giờ đất nước thanh bình, hai ông xin phép nhà vua cho đi thăm thú các nơi. Lần đó, hai ông đến đất Đông Ngàn và phường Xa Lập (nay là thôn Thiết Úng, xã Vân Hà, huyện Đông Anh, Hà Nội). Thấy đất làng nằm bên dòng Hoàng Giang, phong cảnh ở đây sơn thủy hữu tình, hai ông đã cho xây một hành cung để làm chỗ nghỉ ngơi mỗi khi qua lại. 

Hai ông còn ở lại phường Xa Lập, dạy dân ngày đêm chăm chỉ cấy lúa, chăn tằm và canh cửi, lấy điều nhân nghĩa thu phục nhân tâm, tạo cho dân cuộc sống hòa thuận và phong tục đẹp nên được dân làng tin yêu và quý mến. 

Bấy giờ, Hùng Duệ Vương đã già yếu lại chỉ có hai người con gái. Thục chúa không quy thuận có ý định cướp ngôi. Quân Thục đông mạnh uy hiếp nhà Hùng. Vua cho gọi con rể là Sơn Thánh Tản Viên và hai anh em Triệu Thục, Triệu Pha về triều bàn kế giúp nước. Hai người được phong là Đại tướng quân. Sau đó, hai ông về Xa Lập mở tiệc khao quân, lấy thêm người làm gia thần túc vệ. Hai ông dẫn quân chặn và đánh tan một cánh quân Thục. Sau đại thắng, vua Hùng mở tiệc khao thưởng quân sĩ: Hai người nhận tước phong của vua rồi về phường Xa Lập  mở tiệc vui cùng dân thôn. Trong bữa tiệc, hai ông nói với dân làng ước nguyện muốn lấy phường Xa Lập làm đất hộ nhi thờ cúng hai ông khi qua đời. Dân làng vui vẻ nhận lời. Khi tiệc vừa tan, đột nhiên Triệu Pha theo mây bay về trời làm Triệu Thục vô cùng buồn thương. Ba năm sau, trong chuyến du hành đến núi Kim Nham - Mục Tinh Sơn, Triệu Thục cũng đột nhiên hóa. Nhận biểu tấu cáo của dân, vua Hùng vô cùng thương tiếc. Nhà vua đã ban sắc chỉ cho dân lập miếu thờ ở chính hành cung của hai ông, ban duệ hiệu là Bình Thục Đại Vương và Đông Pha Đại Vương. 

Ghi nhớ công lao của hai ông, dân phường Xa Lập, nay là thôn Thiết Úng, tôn làm Thành hoàng làng, quanh năm khói hương thờ phụng. 

Hằng năm, vào ngày 11 tháng Giêng dân làng Thiết Úng lại mở hội lớn tưởng niệm Bình Thục Đại Vương và Đông Pha Đại Vương. 

Đền thờ hai ông đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia. 
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Tản văn: Những cơn mưa mùa hạ
    Hè về, không chỉ có tiếng ve râm ran hay ánh nắng chói chang nhuộm vàng lối đi mà còn có những cơn mưa. Mưa mùa hạ ồn ào, vội vã kéo đến cùng những trận giông bất chợt. Nó không buồn bã, dai dẳng như mưa phùn cuối đông mà dứt khoát, mạnh mẽ, đổ ào xuống rồi vội vã tạnh. Mưa tạt vào những ô cửa kính, len lỏi qua từng ngóc ngách ký ức, khẽ đánh thức một miền tuổi thơ xa xăm, ướt đẫm hương mưa và kỷ niệm.
  • Nâng cao nhận thức về Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới
    “Tài liệu bồi dưỡng nhận thức về Đảng” (xuất bản lần thứ 24, có sửa chữa, bổ sung theo Văn kiện Đại hội XIV) cập nhật toàn diện các quan điểm chỉ đạo mới, đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng lý luận trong kỷ nguyên phát triển của dân tộc. Nội dung tài liệu tập trung làm rõ tầm nhìn về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đồng thời khơi dậy khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ. Đây là hành trang chính trị quan trọng, góp phần hình thành bản lĩnh, tư duy để học viên lớp đối tượng kết nạp Đảng sẵn sàng đứng vào hàng ngũ của Đảng.
  • Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi): Đưa nền giáo dục và đào tạo Hà Nội vươn tầm cao mới
    Để hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm giáo dục và đào tạo hàng đầu cả nước và châu lục, Điều 16 về “Phát triển giáo dục, đào tạo” trong Dự thảo Luật Thủ đô 2024 (sửa đổi) khẳng định sự đổi mới mới tư duy, trao quyền tự chủ và tạo bệ phóng để giáo dục, đào tạo Hà Nội thực sự vươn tầm.
  • Phường Cửa Nam: Học sinh các khối THCS đạt thành tích xuất sắc tại kỳ thi Olympic khoa học tự nhiên và hóa học lần thứ III
    Mới đây, tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Lễ tổng kết và trao giải Kỳ thi Olympic Hóa học và Khoa học Tự nhiên dành cho học sinh phổ thông lần thứ III năm 2026 đã được tổ chức trong không khí trang trọng. Đặc biệt, tại buổi lễ, học sinh các trường THCS trên địa bàn phường Cửa Nam (Hà Nội) đã xuất sắc đạt nhiều thành tích nổi bật, mang lại niềm tự hào cho thầy cô, phụ huynh và bạn bè cũng như ngành giáo dục toàn phường.
  • 10 mùa giải chạy Vinschool: Mỗi bước chạy là một bài học
    Không đơn thuần là giải chạy thiện nguyện, Edurun được Vinschool định hình như một phương pháp giáo dục đặc thù - nơi mỗi bước chạy gắn với trải nghiệm học tập, và mỗi kilomet góp phần tạo nên giá trị cho cộng đồng. Bước sang mùa thứ 10, hành trình ấy tiếp tục lan tỏa những giá trị bền vững và mở ra nhiều “con đường tương lai” cho nhiều thế hệ học sinh.
Đừng bỏ lỡ
  • Ra mắt bộ sách tranh “Truyện cổ mới về gã sói”
    Crabit Kidbooks liên kết với NXB Hà Nội vừa ra mắt độc giả Việt Nam bộ sách tranh thiếu nhi “Truyện cổ mới về gã sói” của tác giả, họa sĩ người Pháp Philippe Jalbert. Bộ sách gồm ba tựa: Vụ trộm lúc nửa đêm, Theo chân cô gà mái mơ, Món mới cho kẻ sành ăn.
  • Lễ Giỗ tổ 2026: Nhiều hoạt động mang đậm giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương
    Năm 2026, UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ với các nghi thức trang nghiêm, thành kính và nhiều hoạt động văn hóa, thể thao phong phú, đặc sắc, mang đậm giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương, được kế thừa và lan tỏa trong đời sống đương đại.
  • Trình chiếu 17 bộ phim Việt Nam tiêu biểu tại DANAFF IV
    Tại Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) năm nay, 17 tác phẩm điện ảnh tiêu biểu sẽ được trình chiếu tại chương trình đặc biệt mang tên “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới”. Đây là dịp hiếm có để công chúng thưởng thức lại những thước phim mang đậm dấu ấn lịch sử trên màn ảnh rộng.
  • Đẩy mạnh truyền thông mô hình thư viện cơ sở, lan tỏa văn hóa đọc
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định số 560/QĐ-BVHTTDL ngày 18/3/2026 quyết định ban hành Kế hoạch triển khai các hoạt động truyền thông đối với mô hình thư viện cơ sở trong phát triển văn hóa đọc.
  • Khai mạc Lễ hội Di tích Quốc gia đặc biệt đền Bạch Mã năm 2026
    Là một trong “Thăng Long tứ trấn”, đền Bạch Mã giữ vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa tâm linh của kinh đô cổ, đóng vai trò điểm tựa tinh thần bền vững cho đời sống xã hội và sự phát triển của khu phố cổ Hà Nội.
  • Cơ hội trải nghiệm sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Ngôi nhà chung
    Từ ngày 1/4 đến 3/5/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra chuỗi hoạt động tháng 4 với chủ đề “Sắc màu văn hóa các dân tộc Việt Nam”. Chuỗi sự kiện được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng, góp phần giới thiệu, quảng bá và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.
  • Nghị quyết số 02-NQ/TW: Kiến tạo, phát triển không gian đô thị Hà Nội vươn tầm thế giới
    Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, đã định hình cuộc cách mạng không gian với tầm nhìn thế kỷ cho Thủ đô. Từ đó, Hà Nội vươn mình trở thành một chùm đô thị đa cực, xanh, thông minh, nơi giao thông và hệ sinh thái đóng vai trò là hai trụ cột song hành trong thời kỳ phát triển mới.
  • Vở ballet đương đại “Dó”: Kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ múa đương đại và chất liệu văn hóa truyền thống
    Tối 29/3, tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội, vở ballet đương đại “Dó” đã được trình diễn, mang đến cho khán giả một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ múa đương đại và chất liệu văn hóa truyền thống Việt Nam.
  • “Nuôi dưỡng” tình yêu văn hóa dân tộc từ những giai điệu truyền thống
    Tối 29/3, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” tiếp tục diễn ra với một đêm nghệ thuật đậm sắc màu truyền thống do Nhà hát Cải lương Hà Nội thực hiện. Không chỉ mang đến những tiết mục giàu giá trị nghệ thuật, chương trình còn cho thấy nỗ lực của thành phố trong việc đưa các loại hình nghệ thuật truyền thống hiện diện thường xuyên trong đời sống đương đại, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh giữa không gian đô thị.
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Thị Mai
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Thị Mai.
Bình Thục Đại vương và Đông Pha Đại vương
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO