Bà ng hoà ng với cuộc hôn nhân cận huyết

Аi tìm nỗi đau

Cuốc bộ cùng cô Nục Thị Khằn “ Phó Chủ tịch xã Yên Sơn, huyện Thông Nông, Cao Bằng - và  anh Dương Trọng Khôi “ cán bộ 30A - và o nhà  Vi Văn Аôn “ Nông Thị Nhung vốn được nhiửu người Cao Bằng biết đến trên truyửn hình tỉnh; tôi luôn cố hình dung ra cặp vợ chồng nhẽ ra là  chị em con bác “ con chú với nhau và  những đứa con bất hạnh kia, quả là  không dễ.

Tiếp chúng tôi trên căn nhà  sà n đặc trưng của người dân tộc Nùng - Cao Bằng, trên là  người ở, dưới là  lợn, gà , trâu. Với gò má cao, là n da sáng, Nông Thị Nhung nở nụ cười gượng, nhăn nhó, đau khổ.

Căn nhà  tối om, ẩm mùi hôi, tôi giật mình nghe tiếng ai thở mạnh hay tiếng khịt... khịt. Các cháu thấy người lạ đó - cô Khằn bảo. Tiến lại gần bếp lử­a, những cái đầu bé nhử, mặt mũi nhem nhúa, đôi mắt lồi to, miệng rộng, dáng lù khù, 2 tay luôn quặp trước ngực, đôi chân trần giấu trong tro bếp. Cô Khằn khích lệ: Không sao đâu, người quen nó thích nó mới leo lên cổ ngồi. Nó cũng biết chọn người đấy!.

Cà ng lại gần, những đứa trẻ cà ng tử ra sợ hãi, mắt dáo dác nhìn mẹ, nhìn cô ruột đang bế đứa thứ năm trên tay. Chúng cứ xích dần và o bếp rồi ú ớ không thà nh tiếng.

Nông Thị Nhung và  những đứa con bất hạnh.

Cô Khằn cho biết: Vi Văn Аôn và  Nông Thị Nhung là  chị em đời thứ hai. Bà  Nông Thị Hạ (mẹ Аôn) và  ông Nông Văn Dậu (bố Nhung) là  chị em ruột cùng mẹ, cùng cha. Ngà y ấy, gia đình họ Nông có nhiửu ruộng đất lắm. Vì không muốn rơi và o tay người ngoà i nên gia đình đã tác hợp cho Vi Văn Аôn và  Nông Thị Nhà n vốn là  chị em họ lấy nhau. Khi ấy Аôn mới 15 tuổi và  Nhung 16 tuổi. Thế là  từ anh em cùng họ thà nh thông gia với nhau; chị em bỗng nên nghĩa vợ chồng; bác gái (Nông Thị Hạ) gọi là  mẹ chồng; cậu ruột Nông Văn Dậu gọi là  bố vợ.

Năm 2000, vợ chồng Аôn “ Nhung sinh hạ đứa con đầu lòng là  Vi Văn Аông. Аứa thứ hai (đã mất), đứa thứ ba là  Vi Văn Tiến sinh năm 2005, tiếp là  Vi Thị Huế (2007), Vi Thị Hiửn (2010). Chỉ riêng Vi Thị Huế là  phát triển bình thường như bao đứa trẻ khác, hiện bé đang học mẫu giáo. Còn 3 đứa trẻ kia sinh ra chỉ nặng từ 1 “ 2kg, đầu bé tí, dáng khù khoằm. Các bé phát triển chậm, không nói được nhưng hiểu được. Аông thì nói được một chữ duy nhất, dễ nói nhất là  thay - tiếng Nùng nghĩa là  chết, do được một người hà ng xóm dạy nói.

Tôi hửi xem ngoà i hình dạng, ba bé có biểu hiện gì đặc biệt không, Nông Thị Nhung cho biết: Các cháu vẫn ăn ngủ bình thường, được cái không ốm đau gì. Dù trời lạnh thế nà y nhưng vẫn không mặc nhiửu áo ấm. Rồi chị kể, tay bế đứa bé khóc ngặt nghẹo: Chúng nó nghịch lắm. Bố mẹ mà  là m gì không hợp ý nó là  nó đập phá ngay. Nhóm bếp thì nó lấy củi ra dụi tắt đi....

Vi Văn Аông nhìn tôi không chớp rồi bỗng dưng đứng dậy ôm cổ cô ruột định leo lên cổ ngồi. Cô Khằn bảo: Аông còn đi được, Tiến thì không, 2 chân cứ quặp lại không đứng được chỉ ngồi lết và  đòi bế thôi. Аông thích ai thì leo ngay lên cổ người đó và  ôm đầu họ. Nó leo cây hái quả thì nhanh lắm!.

Vi Văn Аôn đưa bà n tay trái Tiến cho tôi xem: Nó có 6 ngón đấy. Tay Tiến cứ giữ khư khư trước ngực nên tôi không để ý. Ngón cái bên tay phải chẻ đôi là m hai. Cố nịnh bằng gói sữa Fami duy nhất trong balô của mình, tôi mới chụp được bà n tay ấy. Khi bé chỉ máy ảnh đòi xem lại, tôi cho xem, bé nhìn rồi lấy tay gạt đi và  ôm mẹ khóc. Từ đó, Tiến sợ cái máy ảnh của tôi khi hướng vử phía cậu.

Vi Văn Tiến với bà n tay phải 6 ngón.

Và  nỗi đau kiếp người

Chiếc bóng điện 25W như không đủ toả sáng cho căn nhà  sà n rộng, không đủ soi rọi để tôi nhìn kử¹ 7 mặt con người sống trong căn nhà  ấy. Cái bếp củi cũng lò dò, đốm sáng đốm tối. Tôi chỉ mong nó bùng sáng để xua tan cái lạnh len và o khe cử­a, cái ảm đạm trong căn nhà  đồng hệ và  3 đứa trẻ khốn khổ kia.

Người đà n ông dáng thấp, lò dò xuất hiện từ phía nà o đó của căn nhà  mà  tôi chưa đi hết. à”ng cười cười, bước chậm, tay quử quạng lối đi. Аó là  Vi Văn Khằm - sinh năm 1951, là  bố chồng Nông Thị Nhung (nhẽ ra là  bác rể). Vợ mất, ông sống cùng vợ chồng Аôn. Giử mắt ông không nhìn thấy gì nữa. Nó cứ mử dần rồi tối hẳn. Hai lần mổ rồi đấy, nhưng không thấy khửi đâu cán bộ ࠝ.

Khi tôi hửi tại sao lại tác hợp cho chị em lấy nhau, đôi mắt đử đẫn, ông Khằn bảo ngà y ấy không biết gì đâu, mà  người Nùng vẫn có nhà  như thế, khi sinh con có sao đâu. Với Nhung và  Đôn thì bảo: Ngà y ấy còn bé, ba mẹ đặt đâu thì ngồi đấy. Vử sống với nhau và  sinh con. Sinh con rồi mới đi đăng ký theo nghị định Chính phủ. Theo cô Khằm, ngà y ấy chủ tịch xã ở thị trấn, không biết là  anh em nên vẫn đăng ký được.

Khi đứa thứ hai mất đi, gia đình bắt đầu đi cúng. Cúng nhiửu tiửn lắm đấy. Cúng nhà  ông Bụt, ông Tà o. Аó là  tập tục tín ngườ¡ng của bà  con nơi đây. à”ng Bụt thì con ma nó nhập và o bảo là  do nhặt được nụ hoa xấu (con được gọi là  nụ hoa - PV), phải cúng xin nụ hoa tốt. Sinh đứa thứ ba là  Vi Thị Huế phát triển bình thường. Cứ tưởng chỉ cúng một lần thôi thì lần sau sẽ không việc gì. Nhưng khi sinh Tiến và  Hiửn thì vẫn vậy. Hai vợ chồng giử không dám đẻ nữa. Аược cái Аôn thương vợ con. Vợ sinh con như thế, nhưng vẫn chăm sóc và  là m lụng chăm chỉ.

Bên cạnh nhà  Đôn là  Vi Văn Xuân (em trai Аôn). Vẫn là  cái nghèo khổ sau nếp nhà  gỗ bệt hở toác. Căn nhà  bừa bộn đủ thứ quần áo, giẻ rách, xoong nồi. Xuân tính hâm hâm, nói cười cả ngà y mà  nghe chừng câu nà o cũng có lý lắm. Nhà  ta đẹp lắm đó. Cán bộ chụp đi, ta đi bộ đội vử, là  bộ đội Cụ Hồ đấy (rồi Xuân đưa tay lên trán chà o cử)... à€, mà  gọi cán bộ là  em cho trẻ nhé. Ta cũng trẻ, sinh năm 1985 đấy. Vợ ta còn trẻ hơn.

Аúng là  vợ Xuân trẻ thật, sinh năm 1993, học hết lớp 3 đủ chữ rồi. Cô gái bế đứa trẻ trên tay mà  tôi ngỡ chỉ là  chị em, dù khuôn mặt cũng có phần già  hơn tuổi.

Những con người giấu mình lụi hụi trong căn nhà  sà n ọp ẹp, sau vách núi ngà n trùng, quần áo mong manh thách thức cái rét vùng cao. Tôi khẽ rùng mình ớn lạnh, chẳng biết vì gió hay vì nỗi đau kiếp người dà i thế.