4 làng nghề Hà Nội được đưa vào Mạng lưới Thành phố Thủ công mỹ nghệ sáng tạo toàn cầu

Hà Nội có hệ thống làng nghề phong phú, nhiều làng nghề nổi tiếng, không chỉ có giá trị kinh tế mà còn mang đậm bản sắc văn hóa, truyền thống đặc sắc, được các tổ chức quốc tế đánh giá cao.

Trong các năm 2024 và 2025, Thành phố có 04 làng nghề được Hội đồng Thủ công mỹ nghệ Thế giới công nhận gia nhập Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới, góp phần khẳng định vị thế của làng nghề Thủ đô trên trường quốc tế đó là: Làng nghề gốm sứ Bát Tràng; Làng lụa Vạn Phúc; Làng nghề khảm trai - sơn mài Chuyên Mỹ; Làng nghề mỹ nghệ Sơn Đồng.

Việc công nhận làng nghề gốm sứ Bát Tràng và làng nghề dệt lụa Vạn Phúc thuộc mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo toàn cầu sau cuộc làm việc của Hội đồng Thủ công thế giới vào cuối năm 2024.

Các thành viên Hội đồng Thủ công thế giới đã gặp gỡ, làm việc, trao đổi, chứng kiến các nghệ nhân, thợ lành nghề làng gốm Bát Tràng và làng lụa Vạn Phúc thực hành nghề để thấy rõ các giá trị độc đáo, từ văn hóa, lịch sử đến kinh tế cũng như tác động xã hội.

Hội đồng đã đánh giá làng gốm Bát Tràng và làng lụa Vạn Phúc hội tụ đầy đủ các tiêu chí của một làng nghề truyền thống, xứng đáng trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo toàn cầu. Đây cũng là hai làng nghề truyền thống đầu tiên của Việt Nam được Hội đồng Thủ công thế giới công nhận.

Lụa Vạn Phúc từng được mang sang Pháp trưng bày tại Hội chợ Marseille năm 1931. Những tấm lụa mỏng, nhẹ và có độ óng đặc trưng đã gây ấn tượng với khách châu Âu thời đó. Lụa Vạn Phúc nổi tiếng nhờ độ mềm và ánh óng đặc trưng. Điểm độc đáo của lụa Vạn Phúc nằm ở kỹ thuật dệt hoa ngay trong sợi vải. Hoa văn không được in lên bề mặt mà hình thành ngay khi dệt, tạo ra các họa tiết nổi nhẹ dưới ánh sáng. Điều này khiến họa tiết có chiều sâu và không bị phai theo thời gian...

Làng gốm Bát Tràng, thuộc xã Bát Tràng, Hà Nội, là một trong những làng nghề gốm lâu đời và nổi tiếng Việt Nam, hình thành từ thế kỷ XIV-XV. Với bề dày lịch sử gắn với bao thăng trầm của đất nước, làng gốm Bát Tràng không chỉ là niềm tự hào của người dân Hà Nội mà còn là biểu tượng của văn hóa Việt Nam.

Năm 2025, Làng nghề khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ và Làng nghề mỹ nghệ Sơn Đồng chính thức vào Mạng lưới Thành phố Thủ công mỹ nghệ sáng tạo toàn cầu. Danh hiệu này đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình đưa các làng nghề Hà Nội vươn ra thị trường quốc tế.

Làng nghề mỹ nghệ Sơn Đồng, nằm ở Hoài Đức lại nổi tiếng với nghề tạc tượng và đồ thờ. Làng nghề này có lịch sử hơn 800 năm. Phần lớn tượng Phật, tượng Thánh và đồ thờ trong các ngôi chùa miền Bắc đều được chế tác tại đây.

Làng nghề có 26 nghệ nhân cấp Nhà nước, 40 thợ giỏi, thu hút hơn 4.000 lao động tại chỗ với gần 700 hộ gia đình, 10 công ty chuyên sản xuất, giúp thu nhập người dân ngày càng được nâng cao. Hiện nay, các sản phẩm của Sơn Đồng đã vượt ra ngoài phạm vi của làng nghề truyền thống, có mặt tại nhiều công trình đền, chùa trên khắp cả nước.

Làng nghề khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ (xã Phú Xuyên) là “thủ phủ” của nghề sơn mài, khảm trai với lịch sử hơn 1.000 năm. Trước đây, làng nghề chủ yếu sản xuất đồ nội thất truyền thống, đồ thờ cúng, nhưng hiện nay nhiều nghệ nhân còn sáng tạo khảm xà cừ trên tranh nghệ thuật, đồ gia dụng hiện đại, quà tặng... Nghề làm khảm trai nơi đây được duy trì qua nhiều thế kỷ như vậy là nhờ hình thức cha truyền, con nối. Dưới những đôi bàn tay khéo léo, cần mẫn của người thợ, những tác phẩm tinh xảo đã ra đời. Chuyên Mỹ hiện có 20 nghệ nhân được Nhà nước công nhận cùng hàng nghìn thợ lành nghề.

Kết quả này đã giúp Hà Nội khẳng định vị thế trên bản đồ văn hóa thế giới; đồng thời, là cơ hội để các làng nghề nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo tồn giá trị truyền thống, mở rộng thị trường, đẩy mạnh giao lưu văn hóa quốc tế và thúc đẩy phát triển bền vững.

Hội đồng Thủ công Thế giới hoạt động theo tôn chỉ trao quyền cho các nghệ nhân, tôn vinh sự đa dạng văn hóa, góp phần phát triển bền vững và bảo tồn các nghề thủ công truyền thống. Hội đồng Thủ công Thế giới có hơn 100 quốc gia thành viên. Sau 60 năm thành lập, Hội đồng Thủ công Thế giới đã công nhận 68 làng nghề thủ công thế giới của 28 quốc gia; trong đó 2 làng nghề gốm Bát Tràng và lụa Vạn Phúc của Thành phố Hà Nội là làng nghề thứ 67 và 68 được công nhận. Việt Nam là quốc gia thứ 28 có làng nghề được công nhận là làng nghề thủ công thế giới./.