19 năm, một câu ca dao "đi vào dĩ vãng" và một biểu tượng thế giới ra đời

Một câu ca dao và hành trình “đánh thức” đỉnh núi bị lãng quên

Hơn một thế kỷ trước, vào tháng 11/1901, đoàn thám hiểm của đại úy Debay – theo lệnh của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer – tìm ra đỉnh núi Chúa, cao 1.487m so với mực nước biển, khí hậu mát mẻ chẳng khác Đà Lạt. Người Pháp dựng lên cả một thị trấn nghỉ dưỡng lơ lửng giữa mây: con đường nối Bà Nà với quốc lộ hoàn thành năm 1919, gần 240 biệt thự, nhà nghỉ lần lượt mọc lên, biến nơi này thành chốn lui tới quen thuộc của giới quý tộc và sĩ quan Pháp khắp Đông Dương.

Nhưng chiến tranh đã xóa gần hết những gì người Pháp để lại. Đỉnh núi từng được xem là thiên đường nghỉ dưỡng chìm dần vào hoang phế suốt nhiều thập kỷ. Đầu năm 1997, chính quyền Đà Nẵng cố gắng hồi sinh Bà Nà thành khu du lịch sinh thái, nhưng mỗi năm cũng chỉ lác đác vài chục nghìn khách tìm tới. Lý do không khó hiểu: con đường độc đạo dài 15km với hàng loạt khúc cua tay áo là nỗi ám ảnh của bất kỳ ai muốn lên núi, còn trên đỉnh, ngoài bầu không khí mát lạnh hiếm có, hầu như không có thêm trải nghiệm nào khác ngoài vài lều quán, nhà nghỉ cũ kỹ, xập xệ.

Đến tận trước năm 2009, Bà Nà mỗi năm chỉ đón khoảng 30.000-40.000 lượt khách. Và cũng chính từ sự thất vọng ấy, câu ca dao “chưa đi chưa biết Bà Nà, đi rồi mới biết ở nhà sướng hơn” ra đời - một cách người Đà Nẵng tự trào về “viên ngọc quý” bị bỏ quên ngay trên chính quê hương mình.

Trước khi Sun Group xuất hiện, Bà Nà không thiếu nhà đầu tư “để mắt” tới. Nhìn lại chặng đường này, Chủ tịch HĐQT Sun Group Đặng Minh Trường từng thẳng thắn nhìn nhận rằng trước Sun Group, nhiều tập đoàn đã đến với đỉnh Bà Nà hay Fansipan rồi lắc đầu rời đi, bởi ai nhìn vào cũng thấy dự án này “ngốn” vốn quá lớn, thi công quá khó, phải mất rất nhiều năm mới mong thu hồi vốn chứ chưa nói đến có lãi.

Tháng 10/2007, khi lãnh đạo Sun Group cùng ban lãnh đạo thành phố lên thăm Bà Nà, khung cảnh hoang sơ dọc đường khiến chính những người đứng đầu Tập đoàn cũng chùn bước, không còn ý định đầu tư cáp treo nơi đây. Nhưng lãnh đạo Đà Nẵng khi ấy đã ví Bà Nà như “con gái út” của thành phố và ngỏ ý “gả” cho Sun Group - doanh nghiệp vừa từ Ukraine trở về nước, đáp lại lời mời gọi thực hiện một cuộc “cách mạng” du lịch của chính quyền thành phố. Ngày 14/9/2007, Công ty Cổ phần Dịch vụ Cáp treo Bà Nà chính thức được thành lập. Bài toán đặt ra khắc nghiệt ngay từ đầu: hoàn thành một tuyến cáp treo lên đỉnh núi trong vòng một năm, và không được phép chặt một cây rừng nào.

Ngày 25/3/2009, vượt qua quá trình thi công gian khổ và đầy khắc nghiệt, tuyến cáp treo Bà Nà - Suối Mơ chính thức vận hành, xác lập cùng lúc 4 kỷ lục Guinness thế giới. Đó là ngày đỉnh núi Chúa được đánh thức sau thời gian dài bị “ngủ quên”, và cũng là ngày câu ca dao cũ bắt đầu đếm ngược những năm tháng cuối cùng của nó.

Hành trình khiến thế giới phải thán phục

Từ tuyến cáp treo đầu tiên ấy, mỗi năm Bà Nà lại có thêm một lý do mới để du khách quay lại. Slogan “Ba Na Hills - đường lên tiên cảnh” ra đời và bám rễ trong ký ức người Đà Nẵng suốt 16-17 năm qua, thay thế hoàn toàn cho câu ca dao mang tính “tự trào” của một thời.

Năm 2018, cây Cầu Vàng dài gần 150m, được nâng đỡ bởi đôi bàn tay đá khổng lồ chính thức ra mắt và gây rúng động truyền thông quốc tế. Hàng nghìn tờ báo, kênh truyền hình, trang du lịch uy tín thế giới như CNN, BBC hay The New York Times, Time, FoxNews, The Guardian… đồng loạt đưa tin, hình ảnh về Cầu Vàng với những mỹ từ không thể xuất sắc hơn.

Cầu Vàng chỉ là khởi đầu cho một chuỗi công trình liên tục ra đời sau đó: Thác Thần Mặt Trời với bộ sưu tập điêu khắc của gia tộc Frilli lừng danh thế giới, Cổng Thời Gian, Lâu đài Mặt Trăng (2022) kể câu chuyện về hai vương quốc Mặt Trời và Mặt Trăng, Quảng trường Nhật Thực, và gần đây nhất là xưởng bia thủ công Ba Na Brew House cùng cửa hàng Pop Mart. Mỗi công trình mới lại là một lời mời để những du khách chưa từng đi phải xách vali lên đường, còn người đã từng đi lại tiếp tục tìm đường quay lại.

Giải thưởng du lịch thế giới cũng liên tục xướng tên Bà Nà với các danh hiệu danh giá “Công viên chủ đề hàng đầu châu Á”, “Điểm du lịch biểu tượng hàng đầu thế giới”; riêng Cầu Vàng bốn năm liền được vinh danh “Cây cầu du lịch biểu tượng hàng đầu thế giới” và được tạp chí Daily Mail xướng tên trong danh sách “kỳ quan mới của thế giới” năm 2021.

Từ đỉnh núi hoang phế thành trụ cột tăng trưởng

Nhìn lại đường đi của du lịch Đà Nẵng suốt gần hai thập kỷ qua, Sun World Ba Na Hills không chỉ đơn thuần là một khu du lịch, mà đóng vai trò là "đòn bẩy" chiến lược, tạo ra sự bứt phá mạnh mẽ cho toàn ngành du lịch địa phương.

Giai đoạn 2009-2018, lượng khách đến Bà Nà tăng hơn 160 lần, thúc đẩy mạnh mẽ dòng khách đổ về Đà Nẵng (tăng đến 463%). Cũng thời gian đó, sân bay Đà Nẵng cũng chứng kiến một lượng khách tăng trưởng vượt bậc, từ 2.079.758 khách năm 2009 lên 13.300.000 khách năm 2018.

Ở giai đoạn phục hồi hậu đại dịch Covid-19 (2021-2024), Bà Nà tiếp tục giữ vững vị thế trụ cột tăng trưởng khi bứt tốc gần 22 lần, trở thành lực đẩy quan trọng giúp tổng lượng khách đến Đà Nẵng do các cơ sở lưu trú phục vụ tăng trưởng hơn 9 lần sau 03 năm. Mới đây, dữ liệu đặt phòng trên Agoda trong nửa đầu năm 2026 ghi nhận Đà Nẵng đã vươn lên vị trí thứ 6 trong danh sách các thành phố Châu Á thu hút nhiều du khách quay trở lại nhất, có lẽ nguyên nhân một phần cũng nhờ sức hấp dẫn của những điểm đến trọng điểm như Sun World Ba Na Hills và Cầu Vàng. Những con số biết nói này chính là minh chứng rõ ràng nhất cho vai trò tiên phong, định hình và tạo đòn bẩy của Sun World Ba Na Hills đối với du lịch Đà Nẵng trên hành trình thăng hạng.

Không chỉ ghi dấu ấn tăng trưởng ấn tượng, Bà Nà còn giữ vai trò một “trụ cột” hút khách bền bỉ: ba năm liên tiếp (2022-2024) tăng trưởng khách đến Bà Nà vẫn neo ở mức trên 20%/năm, bất chấp kinh tế có nhiều biến động. Đằng sau những con số tăng trưởng là một cỗ máy vận hành quy mô lớn, tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động trực tiếp và gián tiếp trong chuỗi cung ứng.

Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị đã định hướng Đà Nẵng trở thành một trong ba cực tăng trưởng du lịch lớn của cả nước (cùng với Hà Nội và TP.HCM). Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược đó, việc sở hữu những công trình trọng điểm, mang tầm vóc quốc tế như Sun World Ba Na Hills, biểu tượng Cầu Vàng cùng sự đồng hành tâm huyết của những nhà đầu tư chiến lược như Sun Group chính là "chìa khóa" cốt lõi, giúp thành phố tự tin gánh vác sứ mệnh là “hạt nhân” du lịch của miền Trung và cả nước.

19 năm qua, đỉnh Núi Chúa không chỉ được đánh thức, mà đang ngày càng tỏa sáng rực rỡ trên bản đồ du lịch quốc tế. Và hành trình chinh phục những đỉnh cao mới của Sun World Ba Na Hills vẫn đang tiếp diễn, khẳng định vị thế của một biểu tượng du lịch Việt Nam vươn tầm thế giới.