Vì sao năm Mão của Việt Nam là mèo trong khi các nước châu Á lại là thỏ?

Văn hóa truyền thống về 12 con giáp đã gắn liền với dịp Tết Nguyên đán tại các quốc gia châu Á. Nguồn gốc của 12 con giáp thường được lý giải theo truyền thuyết Trung Quốc hoặc thần thoại Phật giáo, đánh dấu chu kỳ vòng lặp của 12 năm một lần. Mỗi con giáp sẽ là một linh vật đem đến những sự may mắn khác nhau.

Trong cuộc sống của người Việt, mèo còn được gọi là “tiểu hổ” và là khắc tinh của loài chuột, là lính canh số một của loài người trước sự phá phách của loài chuột, là người bạn không thể thiếu của những người nông dân.

Sự quan trọng và vị trí của mèo luôn được con người coi trọng nên mèo luôn xuất hiện trong văn hoá cũng như tình yêu của chúng ta. Trong bộ môn Lý học Đông phương thì chỉ có ở Việt Nam, địa chi hay còn gọi là 12 con giáp mới có con mèo ở vị trí thứ tư, trong khi ở các nước láng giềng lại là con thỏ. Con giáp là chu kỳ 12 năm Âm lịch, gọi từ tên của 12 địa chi, từ Tý đến Hợi, cho ra một nghĩa rộng là chu kỳ thời gian từ một năm cho đến năm cuối cùng một chi với nó sau đó 12 năm.

Trong phương ngữ Bắc Bộ, "giáp" thoạt đầu vẫn được hiểu là một chu kỳ 60 năm, về sau lại được linh động hiểu thành chi kỳ 12 năm như hiện nay.

Khác biệt của 12 con giáp trong văn hóa của Việt Nam chính là con mèo được dùng thay thế cho con thỏ.

Mặt khác, ở Việt Nam, thỏ vốn không phải là động vật phổ biến và thân thuộc, chỉ được coi là loài hiền lành, dễ thương. Trong khi mèo được mệnh danh là "tiểu hổ" và gần gũi với đời sống các gia đình. Mèo còn thường xuyên xuất hiện trong ca dao, tục ngữ, các bài hát của người Việt.

Một lý giải khác cũng được nhièu người đồng tình đó là ở Trung Quốc, thỏ được cho là con vật tượng trưng cho những gì hạnh phúc nhất. Những người sinh năm thỏ được cho là sống tốt bụng, uy tín, trung thành dù có đôi chút bí ẩn.

Trong khi đó, tại Việt Nam, thỏ thường được xem là thực phẩm (mèo cũng được xem là thực phẩm nhưng không phổ biến như thỏ). Với nhiều người Việt, mèo là "bạn đồng hành" thông minh và hòa đồng.