Triển lãm “Những người ta gặp”: Lưu giữ ký ức qua những khuôn hình

Không dàn dựng cầu kỳ, mỗi chân dung, mỗi khoảnh khắc được NSNA Vũ Anh Tuấn ghi lại đều như những lát cắt tự nhiên của đời sống. Nhân vật hiện diện trong tác phẩm của ông đều giản dị, chất phác, mộc mạc, từ những cụ già, các em nhỏ, cô thiếu nữ, những người thợ trên công trường, trong giờ tan ca, đến những chiến sĩ cảnh sát cơ động…

Điểm dễ nhận thấy trong mỗi bức ảnh của NSNA Vũ Anh Tuấn là cách tác giả lựa chọn tiếp cận nhân vật trong những khoảnh khắc đời sống tự nhiên. Các nhân vật hiện lên qua gương mặt, dáng nét, trong nhiều không gian khác nhau: từ lễ hội làng, miền núi, vùng biển đến nhà máy, công trường, bếp nuôi quân. Những chi tiết rất nhỏ như giọt mồ hôi, lọn tóc bạc, ánh mắt trẻ thơ hay dáng vẻ mệt nhoài sau giờ lao động đã trở thành điểm nhấn, tạo nên chiều sâu cảm xúc cho từng khuôn hình. Ở đó, người xem dễ dàng nhận ra vẻ đẹp dung dị của đời sống thường ngày, của lao động, của sự nỗ lực vượt lên hoàn cảnh và cả những khoảnh khắc chân thành, tin cậy giữa con người với nhau.

Chuỗi tác phẩm được giới thiệu trong triển lãm cũng phản ánh hành trình nghề nghiệp bền bỉ của tác giả. Từ bức ảnh “Tan ca” chụp người thợ mỏ Vàng Danh (Quảng Ninh) năm 1997, thực hiện trong chuyến công tác đầu tiên khi tác giả về Báo Nhân Dân cho tới những khuôn hình gần đây như “Lan tỏa tự hào A80” ghi lại khoảnh khắc một chiến sĩ cảnh sát đặc nhiệm “bắn tim” với người dân trong dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 tại Quảng trường Ba Đình. Giữa hai dấu mốc đó là bước chân nghệ sĩ, nhà báo Vũ Anh Tuấn theo dọc dài đất nước: Từ Lũng Cú trên Đồng Văn - Hà Giang (nay là Tuyên Quang), qua Mai Châu - Hòa Bình (nay là Phú Thọ), đến Thổ Hà - Bắc Giang (nay là Bắc Ninh), theo Phát Diệm - Ninh Bình, vào Nam Đàn - Nghệ An, ra Trường Sa - Khánh Hòa, lên Gia Lai, xuống ruộng muối Long Điền (Bà Rịa - Vũng Tàu, nay là TP Hồ Chí Minh), rồi vào rừng đước Đất Mũi - Cà Mau… Mỗi địa danh là một cuộc gặp gỡ, mỗi cuộc gặp gỡ là một ký ức được lưu giữ.

Phát biểu tại lễ khai mạc triển lãm, NSNA Trần Thị Thu Đông - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam bày tỏ sự trân trọng trước lao động nghệ thuật của nhà báo, NSNA Vũ Anh Tuấn. Bà nhận xét, bộ ảnh mang đến những khoảnh khắc hết sức gần gũi, phản ánh chân thực đời sống. Đằng sau mỗi khuôn hình là sự tâm huyết, bền bỉ và tinh tế của tác giả trong việc phát hiện và ghi lại những lát cắt giàu cảm xúc.

NSNA Vũ Anh Tuấn chia sẻ, tên gọi “Những người ta gặp” như một gợi nhắc: trong đời, mỗi người đều đi qua vô vàn cuộc gặp gỡ, có những ký ức tưởng đã lãng quên bỗng trở lại bất ngờ. Với ông, điều may mắn là nhiều ký ức ấy được lưu giữ bằng hình ảnh, qua hàng chục năm đi và chụp trên khắp mọi miền đất nước. “Có những sự kiện đã lâu không còn nhớ, có những người tôi chụp chưa kịp hỏi tên. Nhưng khi nhìn lại ảnh, ký ức lại ùa về, nhắc tôi về một khoảnh khắc đã trải qua”, ông bộc bạch.

61 bức ảnh tại triển lãm được trình bày thống nhất theo khổ vuông, cùng kích thước như một chủ ý nghệ thuật nhằm dành cho mỗi nhân vật sự trân trọng ngang nhau. Tác giả cho hay, ông không đặt nặng việc phân loại đây là ảnh chân dung nghệ thuật theo cách gọi quen thuộc. Với ông, đó đơn giản là những khoảnh khắc tự nhiên, được kể lại như những câu chuyện rời, không theo trình tự thời gian hay sắp xếp chặt chẽ. Điều còn lại là cảm xúc, là ký ức về “những người ta gặp”.

NSNA Vũ Anh Tuấn cho biết, sau triển lãm, ông sẽ trao tặng toàn bộ tác phẩm cho Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam./.

Dưới đây là một số tác phẩm của NSNA Vũ Anh Tuấn được giới thiệu trong triển lãm: