Tình trạng quá tải tại các bến xe: Luẩn quẩn bà i toán quy hoạch

Sự lộn xộn, quá tải tại BX nà y thời gian qua có những nguyên nhân như: Аô thị hóa quá nhanh, dịch chuyển dân số tới khu vực mới phát triển; bất cập vử cơ chế quản lý; sự chậm trễ trong việc lập quy hoạch và  triển khai xây dựng các BX mới. Аây chính là  bà i học kinh nghiệm để Hà  Nội quản lý mạng lưới BX và  hoạt động vận tải khách liên tỉnh được tốt hơn...

Bình quân mỗi ngà y Bến xe Mử¹ Аình có gần 1.000 lượt xe xuất bến, gây nên sự quá tải trầm trọng. Ảnh: Như à

Bất cập vử cơ chế quản lý

Việc BX Mử¹ Аình lộn xộn và  quá tải đã diễn ra từ lâu, trở thà nh một trong những điểm nóng gây bức xúc trong dư luận. Mọi chuyện cà ng trở nên "nóng" hơn khi Sở GTVT Hà  Nội rục rịch triển khai kế hoạch điửu chỉnh, sắp xếp lại hoạt động của hơn 300 lượt xe khách liên tỉnh vử các BX khác trên địa bà n thà nh phố (TP). Kế hoạch nà y vấp phải sự phản đối của nhiửu đơn vị vận tải.

Giải thích vử nguyên nhân quá tải, ông Nguyễn Hoà ng Linh, Phó Giám đốc Sở GTVT Hà  Nội cho rằng: BX Mử¹ Аình đi và o hoạt động từ năm 2004 với diện tích khoảng 1,98ha, công suất thiết kế đáp ứng khoảng 300 lượt xe/ngà y. Những năm gần đây, do tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiửu khu đô thị, chung cư cao tầng mọc lên tại khu vực Từ Liêm, Thanh Xuân, Cầu Giấy... với tốc độ tăng dân số cơ học quá nhanh khiến cho nhu cầu đi lại tăng cao. Sau gần 10 năm đưa và o khai thác, bến bị quá tải trầm trọng, bình quân mỗi ngà y có từ 920 đến 950 lượt xe xuất bến. Ngà y cao điểm dịp lễ, tết là  1.233 lượt xe/ngà y, gấp 4 lần công suất thiết kế.

Trong văn bản số 110A/BC-UBND báo cáo Thủ tướng Chính phủ, UBND TP cho biết: Theo quy hoạch mạng lưới điểm đỗ xe và  bãi đỗ xe công cộng trên địa bà n đến năm 2020, BX Mử¹ Аình quy mô 3,5ha được triển khai xây dựng nhằm di chuyển BX Kim Mã và  một phần hỗ trợ cho BX Gia Lâm, Giáp Bát. Tuy nhiên, hiện nay bến chỉ đạt 1,98ha nên không đáp ứng được nhu cầu đi lại tăng nhanh của hà nh khách dẫn đến tình trạng quá tải. Tình trạng quá tải còn có nguyên nhân từ việc cấp phép cho các tuyến xe hoạt động. Theo Quyết định 16/2007/QА-BGTVT của Bộ GTVT, Sở GTVT các tỉnh, TP khác được chấp thuận khai thác tuyến cố định, bổ sung xe và o tuyến cho doanh nghiệp (DN) trên địa bà n mà  không cần hiệp thương của Sở GTVT Hà  Nội. Từ văn bản nà y, nhiửu DN vận tải đã và o bến Mử¹ Аình, đưa số lượng xe hoạt động tại đây lên hơn 1.000 xe/ngà y. Trước tình thế nà y, tháng 10-2009 (khi BX Yên Nghĩa-Hà  Đông được đưa và o khai thác), Sở GTVT Hà  Nội đã có văn bản gử­i Bộ GTVT, Tổng cục Аường bộ Việt Nam và  các Sở GTVT địa phương vử việc tạm thời không bổ sung mới, đăng ký mới phương tiện và o BX Mử¹ Аình. Song đến tháng 9-2010, Bộ GTVT mới quy định việc chấp thuận mở tuyến, công bố tuyến, ngừng hoạt động tuyến và  phương tiện vận tải hà nh khách bằng xe ô tô theo tuyến cố định và o BX Mử¹ Аình thuộc thẩm quyửn của Sở GTVT Hà  Nội.

Sự lộn xộn, quá tải ở Bến xe Mử¹ Аình đã trở thà nh điểm nóng, gây bức xúc trong dư luận. Ảnh: Lê Tuấn

Khẩn trương điửu chỉnh luồng, đầu tư xây dựng bến mới

Theo UBND TP Hà  Nội, với BX Mử¹ Аình, Sở GTVT Hà  Nội chưa thường xuyên rà  soát biểu đồ, tần suất chạy xe của các đơn vị để điửu chỉnh cho phù hợp với hoạt động của bến. Việc thanh tra, kiểm tra hoạt động của bến chưa quyết liệt, thường xuyên. Công ty Quản lý BX Hà  Nội, đơn vị trực tiếp khai thác bến buông lửng quản lý trong thời gian dà i, dẫn đến tình trạng bến hoạt động lộn xộn, nhếch nhác.

Nhiửu chuyên gia giao thông nhấn mạnh, không chỉ BX Mử¹ Аình mà  nhiửu bến khác như Giáp Bát, Gia Lâm cũng đang bị quá tải. Аiửu nà y có nguyên nhân chủ yếu từ nhu cầu đi lại của người dân tăng cao trong khi quá chậm trễ đầu tư mở rộng, xây dựng mới các BX và  bến Mử¹ Аình là  một ví dụ điển hình. 

Theo Quy hoạch mạng lưới điểm đỗ xe và  bãi đỗ xe công cộng trên địa bà n đến năm 2020 (ban hà nh năm 2003), đến năm 2020, tổng diện tích các BX của Hà  Nội và o khoảng 28ha nhưng hiện mới đạt 15,9ha trong khi tổng dân số đã vượt cao so với dự báo của năm 2003. Аể bảo đảm trật tự an toà n giao thông, mử¹ quan đô thị, phục vụ tốt nhất nhu cầu đi lại của người dân, cấp thiết phải triển khai sớm việc đầu tư xây dựng các BX mới; cải tạo, mở rộng các bến hiện có nếu phù hợp với quy hoạch. Trước mắt, chấn chỉnh công tác quản lý hoạt động của các BX cũng như vận tải hà nh khách liên tỉnh; sắp xếp, điửu chỉnh luồng tuyến một cách phù hợp, bảo đảm quyửn lợi của DN cũng như thuận lợi cho việc đi lại của hà nh khách.

Từ đầu tháng 6-2013, TP đã chỉ đạo Sở GTVT kiểm tra công tác quản lý tại BX Mử¹ Аình; phối hợp công an giải tửa dứt điểm BX "dù" phía sau bến nà y, tập trung xử­ lý xe khách chạy vòng vo, chạy sai lộ trình... Tổng Công ty Vận tải Hà  Nội kiểm tra chặt chẽ xe ra và o bến, giải tửa hà ng quán; phối hợp công an và  chính quyửn địa phương giữ gìn an ninh trật tự tại bến. Một tháng qua, BX Mử¹ Аình đã cơ bản hết lộn xộn. Vử việc điửu chỉnh luồng tuyến, Sở GTVT Hà  Nội đang tổ chức điửu chuyển hơn 300 lượt xe từ Mử¹ àình vử các bến khác, đồng thời, tiếp nhận 77 lượt xe đi các tỉnh phía Bắc từ các bến khác vử Mử¹ àình để tránh chồng chéo. 

Chủ tịch UBND TP Hà  Nội Nguyễn Thế Thảo đã chỉ đạo Tổng Công ty Vận tải Hà  Nội đẩy nhanh tiến độ mở rộng BX Mử¹ àình theo đúng quy hoạch. Sở GTVT phối hợp Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà  Nội rà  soát quử¹ đất các dự án bất động sản chưa đầu tư, vận động, khuyến khích chủ đầu tư xây dựng bến xe tạm để giải quyết nhu cầu BX. Rà  soát quy hoạch, bổ sung thêm BX mới ở khu vực ngoà i và nh đai 3, và nh đai 4, bảo đảm phù hợp quy hoạch, thuận tiện việc đi lại của người dân...