Thời kỳ mới, Hà Nội xây chắc nền tảng hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh và kết nối
Trong kỷ nguyên mới, Thủ đô Hà Nội có nhiều thời cơ, điều kiện thuận lợi để hiện thực mục tiêu “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”. Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XVIII đang đến gần, và nhiệm kỳ 2025 – 2030, Đại hội xác định phát triển hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh và kết nối là 1 trong 3 khâu đột phá để Thủ đô vươn mình trong kỷ nguyên mới.
1. Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố khóa XVII tại Đại hội đại biểu lần thứ XVIII Đảng bộ Thành phố Hà Nội nhấn mạnh khâu đột phá: phát triển hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh và kết nối. Trong đó, Hà Nội sẽ quy hoạch vùng phát triển đô thị, mở rộng không gian phát triển, tạo ra những dư địa phát triển mới nhằm bứt phá trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân.
Trong 5 năm tới, Hà Nội ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông kết hợp khai thác không gian ngầm cho dịch vụ thương mại, giao thông tĩnh; hạ tầng năng lượng; hạ tầng số hiện đại và hệ thống dữ liệu lớn dùng chung, đảm bảo an toàn, an ninh, bảo mật, đồng bộ trong toàn hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp và hệ thống chính trị của Thành phố. Đồng thời, Thành phố Hà Nội đẩy mạnh phát triển những dự án hạ tầng có tính liên kết vùng.
Phát triển hạ tầng công nghiệp trên cơ sở tiếp tục phát triển các khu công nghệ cao, khu công nghiệp. Hà Nội cũng tập trung xây dựng chính quyền số, xã hội số, công dân số và kinh tế số. Ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng hệ thống dự báo tình hình toàn bộ các lĩnh vực của Thành phố với quốc gia và quốc tế. Giai đoạn 2025 – 2030, Hà Nội tận dụng tối đa các nguồn lực tư nhân, quốc tế và mô hình hợp tác công tư (PPP) trong xây dựng các dự án hạ tầng, phát triển hạ tầng xanh, ứng phó biến đổi khí hậu, đảm bảo môi trường bền vững, khẳng định vị thế trung tâm kết nối toàn cầu trong kỷ nguyên mới.
Có thể khẳng định, khâu đột phá phát triển hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh và kết nối trong thời gian tới chính là “Tư duy Thủ đô” và “Hành động Hà Nội” nhằm triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách lớn, đặc thù của Trung ương đưa Hà Nội đến năm 2045 “là thành phố kết nối toàn cầu…; có trình độ phát triển ngang tầm Thủ đô các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới” theo Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt ra.
2. Thời gian vừa qua, Thành phố Hà Nội đã, đang cụ thể hóa hai Quy hoạch lớn được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt: Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến 2065.
Theo báo cáo của UBND Thành phố Hà Nội, đến nay Thành phố đã phê duyệt 83/83 đồ án quy hoạch đô thị, trong đó, Quy hoạch chung đô thị vệ tinh: đã phê duyệt 5/5 đồ án (Thủ tướng Chính phủ phê duyệt 1 đồ án, UBND Thành phố phê duyệt 4 đồ án); Quy hoạch chung thị trấn sinh thái: đã phê duyệt 3/3 đồ án; Quy hoạch chung thị trấn, thị tứ: đã phê duyệt 11/11 đồ án; Quy hoạch phân khu đô thị trung tâm: đã phê duyệt 38/38 đồ án (Thủ tướng Chính phủ phê duyệt 3 đồ án, UBND Thành phố phê duyệt 35 đồ án); Quy hoạch phân khu đô thị vệ tinh: đã phê duyệt 26/26 đồ án. 13/13 đồ án quy hoạch xây dựng được phê duyệt.
Chính quyền Thành phố cũng vừa ban hành Kế hoạch hành động triển khai các nhiệm vụ, giải pháp phát triển đô thị thông minh đến năm 2030. Đồng thời, dự án thành phố thông minh Bắc Hà Nội mới được khởi công dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, sẽ phát triển với 6 giải pháp thông minh gồm: Năng lượng thông minh, Quản trị thông minh, Đời sống thông minh, Sức khỏe - Học tập thông minh, Di chuyển thông minh và Kinh tế thông minh.
Điều đó chứng minh Hà Nội đã “chạy đà” và thể hiện quyết tâm để trở thành điển hình tiêu biểu của tầm nhìn quy hoạch và quản lý đô thị trong kỷ nguyên số hóa, góp phần giải quyết những vấn đề lớn về hạ tầng hiện nay, hiện thực hóa bản Quy hoạch chung của Thủ đô Hà Nội.
3. Hà Nội xác định ứng dụng công nghệ thông tin, AI để xây dựng hệ thống dự báo tình hình toàn bộ các lĩnh vực của Thành phố với quốc gia và quốc tế trong thời gian tới là một hướng đi đúng đắn, phù hợp với thực tiễn của Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Thực tế, thời gian qua, AI đang được Hà Nội thí điểm trong nhiều lĩnh vực, hỗ trợ điều hành theo thời gian thực. Trong y tế, AI được ứng dụng hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh, tư vấn từ xa. Trong lĩnh vực giáo dục, AI dùng để cá nhân hóa học tập, chấm điểm tự động. Trong nông nghiệp, AI dự báo mùa vụ, giám sát chất lượng trồng trọt...
Lộ trình phát triển đô thị thông minh đến 2030, Hà Nội đã đưa ứng dụng AI vào các trụ cột giám sát - điều hành (IOC), kho dữ liệu dùng chung, nền tảng tích hợp, chia sẻ (LGSP) và thử nghiệm “bản sao số” để tạo môi trường kiểm chứng, từ đó sẵn sàng nhân rộng trợ lý số hành chính, phân loại hồ sơ, phát hiện bất thường. Song, việc phát triển, ứng dụng AI của Thành phố Hà Nội được đánh giá ở quy mô nhỏ, phần lớn ở mức thử nghiệm, hiệu quả còn khiêm tốn.
Dự kiến từ 15 đến 17/10/2025 sẽ diễn ra Đại hội đại biểu lần thứ XVIII Đảng bộ Thành phố Hà Nội, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Đại hội xác định 3 đột phá phát triển, đó là: Đổi mới mạnh mẽ tư duy về thể chế phát triển, mô hình quản trị đô thị hiện đại và phương thức tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Phát triển hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh và kết nối.
Bởi vậy, Hà Nội cần có hướng đi, giải pháp ứng dụng, phát triển AI trong tương lai, phục vụ mục tiêu phát triển Thủ đô “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”. Đáng mừng vì Hà Nội đã nhận diện được “tảng băng chìm” này và đưa vào bước đột phá Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
4. Hà Nội thời gian qua đẩy mạnh phát triển hạ tầng số, ứng dụng số để phục vụ cho người dân, doanh nghiệp. Đến nay, Hà Nội đã đưa vào hoạt động Trung tâm Dữ liệu chính thành phố trên nền tảng công nghệ điện toán đám mây hiện đại với hơn 300 hệ thống ứng dụng của thành phố được di trú và bảo đảm an toàn thông tin; kết nối với hàng chục hệ thống thông tin/cơ sở dữ liệu của quốc gia và các bộ, ngành.
Thủ đô tiên phong và triển khai thành công mô hình Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, 100% các cơ sở khám, chữa bệnh Bảo hiểm Y tế trên địa bàn Thủ đô áp dụng thẻ căn cước để tra cứu thông tin khi khám chữa bệnh Bảo hiểm Y tế.
Việc triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và thực hiện thu thuế điện tử, ứng dụng AI trong công tác hỗ trợ người nộp thuế cũng đã được Hà Nội thực hiện hiệu quả. Đặc biệt, Hà Nội xây dựng và phát triển ứng dụng Công dân Thủ đô số (iHanoi), người dân có thể sử dụng tài khoản VNeID để đăng nhập, tương tác trực tiếp với các cấp chính quyền Thành phố trên môi trường số nhanh chóng, kịp thời theo thời gian thực.
Việc Hà Nội định hướng phát triển hạ tầng số hiện đại và hệ thống dữ liệu lớn dùng chung, đồng bộ trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo, sẽ góp phần cho mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và hệ thống chính trị của Thành phố hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của Trung ương đặt ra với Thủ đô – “trái tim” của đất nước. Và Hà Nội có đủ tiềm lực, lợi thế, thời cơ để hiện thực hóa khâu đột phá về phát triển hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh và kết nối thời gian tới./.
