Sức trẻ Việt Nam lan tỏa tình yêu văn hóa Nhật Bản qua âm nhạc

Ngày 24/10/2026, tại Viện Âm nhạc Việt Nam, vòng chung kết và lễ trao giải Cuộc thi hát tiếng Nhật dành cho học sinh, sinh viên lần thứ 2 diễn ra trong không khí sôi nổi, thu hút sự quan tâm của những người yêu tiếng Nhật và âm nhạc Nhật Bản. Không đơn thuần là một sân chơi nghệ thuật, cuộc thi còn mở ra cơ hội để người trẻ Việt Nam khám phá văn hóa thông qua những giai điệu, ca từ và cách biểu đạt giàu cảm xúc.

Chương trình do Viện Nghiên cứu Phát triển Văn hóa, Ngôn ngữ và Giáo dục (CLEF) phối hợp với Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Việt Nhật tổ chức, với sự đồng hành của nhiều cơ sở giáo dục như Trường Đại học Hà Nội, Học viện Ngoại giao, Trường Đại học Hạ Long, Đại học Phenikaa cùng các đơn vị khác. Cuộc thi nhận được sự tài trợ một phần kinh phí từ Quỹ Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam.

Sự tham gia của học sinh, sinh viên đến từ nhiều cơ sở giáo dục cho thấy sức hấp dẫn của các hoạt động giao lưu văn hóa thông qua âm nhạc.

Tại đây, tiếng Nhật không chỉ xuất hiện trong những bài học trên lớp mà còn trở thành phương tiện để các thí sinh thể hiện cá tính, cảm xúc và sự tìm tòi của mình đối với nền văn hóa mà họ yêu thích.

Với người học ngoại ngữ, âm nhạc là một cách tiếp cận ngôn ngữ gần gũi và giàu trải nghiệm. Qua từng ca khúc, người học có cơ hội rèn luyện phát âm, ngữ điệu, khả năng ghi nhớ từ vựng, đồng thời tìm hiểu những sắc thái văn hóa được gửi gắm trong lời hát.

Tuy nhiên, để trình diễn thành công một ca khúc bằng tiếng nước ngoài, kiến thức ngôn ngữ thôi là chưa đủ. Người hát cần cảm nhận nhịp điệu, hiểu tinh thần tác phẩm và truyền tải được cảm xúc đến người nghe.

Với các thí sinh không hoạt động âm nhạc chuyên nghiệp, quá trình chuẩn bị còn là hành trình vượt qua sự rụt rè, rèn luyện bản lĩnh sân khấu và học cách thể hiện bản thân trước công chúng.

Chính điều đó tạo nên nét riêng của cuộc thi. Mỗi phần trình diễn không chỉ cho thấy khả năng ca hát mà còn phản ánh sự đầu tư, niềm yêu thích và tinh thần chủ động khám phá văn hóa Nhật Bản của người trẻ Việt Nam.

Đáng chú ý, các ca khúc được lựa chọn không chỉ giới hạn trong những tác phẩm quen thuộc. Sự đa dạng trong lựa chọn âm nhạc góp phần tạo nên màu sắc riêng cho chương trình, đồng thời cho thấy người trẻ đang tiếp cận văn hóa Nhật Bản theo nhiều cách khác nhau, từ những giai điệu phổ biến đến các dòng nhạc mang dấu ấn riêng.

Phát biểu tại sự kiện, ông Ogasawara Manabu, Bí thư thứ ba, phụ trách Vụ Văn hóa, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, bày tỏ ấn tượng với cuộc thi, đặc biệt bởi những người biểu diễn là học sinh, sinh viên chứ không phải ca sĩ chuyên nghiệp.

Theo ông, thông qua các tiết mục, người xem có thể hiểu thêm về mối quan tâm và suy nghĩ của giới trẻ Việt Nam đối với văn hóa Nhật Bản.

Ông cũng bất ngờ khi được thưởng thức những ca khúc Nhật Bản mà ngay cả người Nhật có thể chưa biết đến, trong đó có City Pop – dòng nhạc được yêu thích tại Nhật Bản.

Việc City Pop xuất hiện trên sân khấu Việt Nam là một minh chứng thú vị cho sức lan tỏa của âm nhạc vượt ra ngoài biên giới quốc gia. Những giai điệu được sáng tạo trong một bối cảnh văn hóa nhất định vẫn có thể tìm thấy người nghe ở một đất nước khác, được tiếp nhận bằng sự tò mò, yêu thích và cách cảm nhận riêng.

Đánh giá chất lượng cuộc thi ngày càng được nâng lên, ông Ogasawara Manabu bày tỏ mong muốn học sinh, sinh viên Việt Nam sẽ có thêm cơ hội khám phá nhiều ca khúc Nhật Bản.

Chia sẻ này cũng cho thấy ý nghĩa của những sân chơi như vậy: không chỉ giới thiệu văn hóa Nhật Bản đến người Việt Nam, mà còn tạo cơ hội để những người trẻ trở thành cầu nối đưa các giá trị văn hóa đến gần hơn với cộng đồng.

Khép lại vòng chung kết, Ban tổ chức đã trao giải Nhất cho thí sinh Trần Gia Hưng, đến từ Trường Trung học phổ thông Việt Đức.

Hai giải Nhì thuộc về Đỗ Ngọc Hà Chi, Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội, và Lê Thị Quỳnh Chi, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội.

Ba giải Ba được trao cho Nguyễn Hoàng Quân, Trường Trung học cơ sở Tây Sơn, Đà Nẵng; Phạm Bảo Nam, Trường Trung học cơ sở Chu Văn An, Hải Phòng; cùng cặp song ca Vũ Đoàn Bảo Hân và Vũ Khánh Linh, Học viện Ngoại giao.

Bên cạnh các giải thưởng chính, Ban tổ chức còn trao 13 giải Tư cho những thí sinh, tập thể có phần thể hiện ấn tượng và một giải Tiết mục được yêu thích do khán giả bình chọn. Các giải thưởng ghi nhận sự nỗ lực của thí sinh, đồng thời khích lệ tinh thần học tập, sáng tạo và niềm đam mê âm nhạc của học sinh, sinh viên.

Vượt ra ngoài khuôn khổ một cuộc thi, những trải nghiệm trên sân khấu có thể trở thành động lực để người học tiếp tục trau dồi tiếng Nhật, tìm hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử và đời sống xã hội Nhật Bản.

Từ việc lựa chọn một ca khúc đến quá trình luyện tập và biểu diễn, mỗi thí sinh đều có cơ hội biến kiến thức đã học thành trải nghiệm thực tế. Trong bối cảnh hợp tác Việt Nam – Nhật Bản ngày càng phát triển trên nhiều lĩnh vực, việc bồi đắp hiểu biết văn hóa cho thế hệ trẻ có ý nghĩa lâu dài.

Những kết nối được hình thành từ giáo dục và nghệ thuật góp phần tạo dựng nền tảng giao lưu bền vững, bởi sự hợp tác giữa các quốc gia không chỉ cần những cơ chế và chương trình chung mà còn cần sự thấu hiểu giữa con người với con người.

Âm nhạc có khả năng làm nên điều đó theo cách tự nhiên. Một ca khúc được cất lên bằng tiếng Nhật có thể khơi gợi sự quan tâm đến một nền văn hóa; một phần trình diễn được đón nhận bằng những tràng pháo tay có thể tạo nên sự đồng cảm giữa những người chưa từng gặp gỡ. Từ những trải nghiệm ấy, ngôn ngữ không còn chỉ là phương tiện giao tiếp mà trở thành cánh cửa dẫn đến sự khám phá và tôn trọng khác biệt.

Cuộc thi hát tiếng Nhật dành cho học sinh, sinh viên lần thứ 2 vì thế không chỉ ghi dấu bằng những tiết mục và kết quả giải thưởng, mà còn bằng tinh thần chủ động hội nhập của người trẻ Việt Nam. Khi các em lựa chọn học một ngôn ngữ, tìm hiểu một nền văn hóa và tự tin thể hiện tình yêu ấy trên sân khấu, những nhịp cầu giao lưu Việt Nam – Nhật Bản cũng được nối dài từ chính những điều gần gũi nhất.

Từ âm nhạc, hành trình khám phá văn hóa có thể bắt đầu bằng một giai điệu, nhưng giá trị mà nó để lại nằm ở sự hiểu biết, niềm hứng thú học hỏi và mong muốn tiếp tục kết nối. Đó cũng là ý nghĩa bền vững của những sân chơi nghệ thuật dành cho thế hệ trẻ trong hành trình vun đắp tình hữu nghị giữa hai quốc gia.