Sắc màu mới trong âm nhạc của Nguyễn Thành Trung

Trong tâm thức người Việt, tháng Ba âm lịch với Tiết Thanh minh là khoảng thời gian linh thiêng để hướng về nguồn cội. Bắt đầu từ đầu tháng Ba âm lịch, con cháu tảo mộ, sửa sang phần mộ tổ tiên, thực hành đạo hiếu và gắn kết tình thân qua những nén hương và lời cầu nguyện bình an. Đồng điệu với tinh thần ấy, “Ám ảnh tháng Tư” xuất hiện như một sự gặp gỡ đầy duyên nợ giữa âm nhạc và ký ức văn hóa.

Dưới hình thức một bản tình ca mùa hạ với hình ảnh hoa loa kèn, hoa sưa và những cơn mưa bất chợt, cấu trúc nội dung của ca khúc lại vận hành như một khúc tưởng niệm. Trọng tâm của tác phẩm nằm ở câu hát: “Anh tìm về nấm cỏ xanh tháng Tư”. Cũng từ đây, không gian âm nhạc mở ra vừa thực vừa ảo, vừa gần gũi vừa hư linh.

Để chuyển tải tinh thần này, Nguyễn Thành Trung quy tụ ê-kíp cộng sự gồm nhạc sĩ phối khí Thanh Tùng (Thanh Tùng guitarist), nghệ sĩ oboe Hoàng Mạnh Lâm và ca sĩ Bùi Yên Hà để cùng kiến tạo một tổng thể nghệ thuật đa tầng, giàu ý nghĩa.

Âm nhạc của Nguyễn Thành Trung vốn là hành trình đi tìm những rung động thuần khiết. Với “Ám ảnh tháng Tư”, hành trình ấy không còn đơn độc mà trở thành sự cộng hưởng của tư duy nghệ thuật chuyên nghiệp, tạo nên một không gian tưởng niệm giàu mỹ cảm.

Nhạc sĩ Thanh Tùng nhận định Nguyễn Thành Trung thường khiêm tốn tự nhận mình là người “tay ngang” trong âm nhạc. Tuy nhiên, cái chất “tay ngang” ấy của anh lại chứa đựng một sự cầu thị hiếm có. Âm nhạc của anh đa sắc màu, ca từ trúc trắc, nhịp quãng đôi khi là những bài toán khó giải cho người làm hòa âm. Chính những điều đó giữ lại được cảm xúc thật của con người, không màu mè, không vay mượn, mang đến những điều thú vị cho những người đồng hành với Nguyễn Thành Trung trong quá trình khám phá để tạo nên một không gian âm nhạc rất riêng.

“Tôi đồng hành với nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung trong việc phối khí cho “Ám ảnh tháng Tư” không chỉ dừng lại ở tình cảm anh em, mà còn là sự trân trọng dành cho một tâm hồn yêu nhạc chịu khó tìm tòi”, nhạc sĩ Thanh Tùng cho hay.

Sự xuất hiện của nghệ sĩ oboe Hoàng Mạnh Lâm - người vừa đoạt giải Nhất cuộc thi Âm nhạc Mùa thu 2024 mang đến bước chuyển quan trọng về màu sắc âm nhạc. Trong nghệ thuật biểu diễn, oboe là nhạc cụ có khả năng biểu đạt nỗi buồn một cách thanh cao và sâu sắc. Ở tác phẩm này, tiếng kèn không chỉ là phần đệm mà trở thành linh hồn của hoài niệm. Âm sắc mảnh, hơi nghẹn của oboe tương hợp với hình ảnh hoa sưa, hoa loa kèn và đặc biệt là “nấm cỏ xanh”, tạo nên một không gian âm nhạc mong manh, gợi cảm thức vô thường.

Thay vì tìm đến những tên tuổi đã định hình phong cách cùng âm nhạc Nguyễn Thành Trung như NSND Quốc Hưng, NSND Mai Hoa, NSƯT Hoàng Tùng hay Minh Chuyên, Tô Ngọc Hà… sự lựa chọn lần này được đặt vào ca sĩ Bùi Yên Hà. Đây là một quyết định mang tính thử nghiệm nhưng đầy tự tin của nhạc sĩ phối khí Thanh Tùng.

Bùi Yên Hà sở hữu giọng hát đẹp, tròn trịa và giàu sự tươi mới, Yên Hà mang đến làn gió khác biệt. Cô thể hiện ca khúc bằng lối hát tự nhiên, nương theo ngữ điệu tiếng Việt, như lời tâm tình của một người con trở về bên nấm mộ tổ tiên trong ngày Thanh minh.

Sự tiết chế trong giai điệu cùng cấu trúc vòng (mở đầu và kết thúc đều bằng hình ảnh hoa loa kèn) tạo nên tính thống nhất cho tác phẩm. Ở phần kết, hoa loa kèn không còn đơn thuần là dấu hiệu của mùa, mà trở thành biểu tượng của sự thanh bạch và niềm tiếc thương.

Qua tư duy âm nhạc của Nguyễn Thành Trung và sự nhào nặn của Thanh Tùng, tháng Tư được kiến tạo như một không gian tâm lý, nơi thiên nhiên tuần hoàn nhưng đời người hữu hạn. Chính sự đối lập giữa cái vĩnh hằng của đất trời và cái mong manh của kiếp người tạo nên sức ám ảnh xuyên suốt tác phẩm.

Vượt ra ngoài khuôn khổ một sản phẩm giải trí, “Ám ảnh tháng Tư” có thể được nhìn nhận như một suy tư nghệ thuật về ký ức và sự tri ân. Tác phẩm góp phần khơi gợi, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại. Một lần nữa, âm nhạc của Nguyễn Thành Trung cho thấy: cái đẹp chân phương, khi được đặt trong tư duy chuyên nghiệp, có thể tạo nên những giá trị bền vững với thời gian./.