Diễn viên Thanh Loan là một trong những gương mặt sáng giá của điện ảnh Việt Nam trong những năm 80 của thế kỷ 20
Diễn viên Thanh Loan là trường hợp đặc biệt được đề nghị xét tặng danh hiệu NSND lần thứ 10 này. Đây là kỳ xét tặng đầu tiên áp dụng Nghị định 40/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 89/2014/NĐ-CP quy định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT. NĐ 40 bổ sung một số trường hợp đặc biệt dành cho các nghệ sĩ có cống hiến nổi trội, tài năng nghệ thuật xuất sắc nhưng thiếu giải thưởng nên diễn viên Thanh Loan đã được đưa vào danh sách.
Vào năm 1986, khi 4 tập phim Biệt động Sài Gòn của đạo diễn Long Vân được công chiếu thì ngay lập tức đã trở thành một hiện tượng trong giới điện ảnh. Bộ phimcó sự tham gia diễn xuất của diễn viên Thanh Loan trong vai 'Ni cô Huyền Trang'. Bộ phim được xem là một kiệt tác nghệ thuật kinh điển nói về mảng đề tài chiến tranh của nền điện ảnh nước ta. Bộ phim khắc họa hình tượng những người chiến sỹ đặc biệt, hoạt động bí mật trong lòng địch trong cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam.
Bộ phim đã đưa tên tuổi của diễn viên Thanh Loan lên một tầm cao mới và được nhiều công chúng mến mộ. Vai diễn của nghệ sĩ Thanh Loan còn gây ấn tượng đến mức, sau khi bộ phim được công chiếu, nhiều người đã lấy tên nhân vật của bà là Huyền Trang để đặt tên cho con.
Nói về cơ duyên đến với vai diễn, nghệ sĩ Thanh Loan chia sẻ:Một lần tôi đi làm phát thanh viên ở Tp.HCM thì gặp các anh ở đoàn phim “Biệt động Sài Gòn” khi bộ phim đã quay được 1 năm rồi. Tuy nhiên họ vẫn chưa tìm được diễn viên đóng vai ni cô Huyền Trang. Khi gặp tôi, đạo diễn Long Vân có ngỏ lời mời tôi tham gia vai đó. Nhưng tôi bảo phải để tôi đọc kịch bản đã. Khi đọc xong kịch bản, tôi thấy đó là một kịch bản rất hay, có đất phát triển cho người diễn viên được thể nghiệm trong vai diễn đó. Tôi nhận lời, rồi về xin phép cơ quan đồng ý để mình tham gia đóng phim vì lúc đó, việc được tham gia đóng phim điện ảnh là niềm vinh dự cho cả cơ quan đoàn thể lẫn cá nhân mình. Nhưng tôi cũng không ngờ là việc quay bộ phim đó lại kéo dài trong 4 năm trời. Do mất gần 4 năm để hoàn thành bộ phim nên tôi đã phải rất vất vả để đưa các con đi theo từ Hà Nội vào Sài Gòn sinh sống- nghệ sĩ Thanh Loan nhớ lại.
"Biệt động Sài Gòn" được xem là bộ phim kinh điển về đề tài chiến tranh
Bên cạnh bộ phim để đời Biệt động Sài Gòn, bà còn tham gia rất nhiều bộ phim khác như: Người về đồng cói, Phương án ba bông hồng, Nơi tình yêu đã chết, Bí mật thành phố cấm, Bản đề án bị bỏ quên,... và từng giành giải Cánh diều vàng.
Diễn viên Thanh Loan hiện nay (ảnh. VOV)
Ngoài làm diễn viên bà còn làm đạo diễn và quản lý điện ảnh công an. Trong đó có những bộ phim tài liệu nổi tiếng do nghệ sĩ Thanh Loan làm đạo diễn,như : "Những người trong truyện" đạt giải Cánh Diều Bạc; phim "Bộ trưởng của chúng tôi" được giải khuyến khích Hội Điện ảnh VN và Bằng khen Liên hoan phim quốc gia Việt Nam.
Sau đó, dù đã nghỉ hưu nhưng nghệ sĩ Thanh Loan vẫn tham gia các hội nghề nghiệp. Hiện nay nghệ sĩ ưu tú Thanh Loan đang là Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội; Phó Chủ tịch phụ trách Hội Điện ảnh Hà Nội.
![[Podcast] Tản văn: Quán cóc](https://nhn.1cdn.vn/thumbs/540x360/2026/09/01/podcast-tan-van.png "[Podcast] Tản văn: Quán cóc")
.jpg "Trao giải cuộc thi “Thiết kế trang phục từ cảm hứng Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Khoa phục Việt Nam”")
