Người thêu tay truyền thống duy nhất tại làng thêu ren Nguyên Bì

Mai Sương - Thanh Thanh| 06/06/2020 09:51

Hơn 50 năm lưu giữ và phát triển nghề thêu tay truyền thống, ông Thái Đức Duy là người duy nhất trong làng Nguyên Bì (Quất Động, Thường Tín, Hà Nội) đến nay vẫn miệt mài với nghề.

Người thêu tay truyền thống duy nhất tại làng thêu ren Nguyên Bì

Ông Thái Đức Duy thêu bộ tranh tứ quý

Ông Thái Đức Duy năm nay 67 tuổi. Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình làm nghề thêu lâu năm. Khi tâm sự về cuộc đời làm nghề, tay ông vẫn mải miết thêu bộ tranh tứ quý: Xuân - Hạ - Thu - Đông. Ông Duy học nghề từ chính ông nội của mình, về sau thì dạy lại cho con cái. Ông cũng đã từng tham gia giảng dạy thêu ren tại nhiều nơi từ Bắc vào Nam, là thành viên của Hiệp hội thêu ren thành phố Hà Nội.

Người thêu tay truyền thống duy nhất tại làng thêu ren Nguyên Bì

Ông vừa kể chuyện vừa miệt mài thêu tranh

Với hơn 50 năm làm nghề, ông đã học được nhiều kỹ thuật thêu, đặc biệt là thêu tranh truyền thần. Ông Duy kể về việc vẫn có rất nhiều người đến thuê ông thêu tranh truyền thần nhân vật nhưng ông từ chối. Bởi lẽ, từ khi có các loại tranh thêu công nghiệp, đa phần mọi người tìm đến nó nhiều hơn vì giá cả thấp, ít ai có thể nhận ra cái đẹp và đặc biệt của thêu tay truyền thống, giá trị của nó không còn được như xưa. Khách hàng tìm đến những sản phẩm thêu vi tính nhiều hơn vì giá thành rẻ, điều này khiến cho nghề thêu truyền thống bị mai một dần.

Người thêu tay truyền thống duy nhất tại làng thêu ren Nguyên Bì

Thêu tay đòi hỏi sự tinh tế trong từng đường kim mũi chỉ

Tùy từng bộ tranh mà thời gian hoàn thành cũng khác nhau. Nhanh thì vài tháng, nhưng cũng có bức phải thêu mấy năm, do có nhiều chi tiết và kỹ thuật khó. Làm nghề thêu tranh tay không những cần có sự kiên trì, tỉ mỉ mà cần cả sự sáng tạo và năng khiếu hội họa. Mỗi bức thêu đều được phác thảo qua bản vẽ, dựa vào hình ảnh gốc hoặc qua trí tưởng tượng của người thêu tranh. Ông Duy chia sẻ: “Làm nghề thêu, phải hiểu về hội họa. Trước khi vào học nghề thêu phải học về hội họa. Kể cả lúc đi truyền nghề, ông cũng dạy thế hệ sau về hội họa trước khi dạy thêu.”

Người thêu tay truyền thống duy nhất tại làng thêu ren Nguyên Bì

Sợi chỉ tơ óng ánh trên những đường thêu tỉ mỉ của ông Duy

Hàng trăm màu chỉ dưới bàn tay của người thợ thêu mà biến những mảnh vải đơn giản thành những tác phẩm nghệ thuật sống động. Mỗi chi tiết nhỏ trên bức thêu đều được phối các màu sắc hài hòa. Loại chỉ thêu cũng cần phải chọn loại chỉ phù hợp. Sợi chỉ thanh mảnh được se từ tơ tằm, khi lên tranh tạo nên những đường nét mềm mại, tinh tế.

Với mỗi loại tranh thì việc chọn chất liệu vải cũng khác nhau, nếu bức tranh thêu toàn bộ nền thì chỉ cần chất liệu vải đơn giản. Còn nếu là tranh để nền trống thì cần phải chọn loại vải có chất liệu vải tốt, cao cấp như: xốp dâu, tơ tằm, vải xoa Phước Thịnh,…

Người thêu tay truyền thống duy nhất tại làng thêu ren Nguyên Bì

Một trong số những bức tranh ông Duy thêu làm quà lưu niệm

Bức tranh thêu tâm đắc nhất của ông trong suốt hơn 50 năm làm nghề là bức tranh truyền thần thêu chân dung Bác Hồ đã từng được trưng bày tại Thiên Đường Bảo Sơn. “Đó là bức tranh ông đặt nhiều tâm huyết và là bức tranh đỉnh cao nhất trong suốt 50 năm ông thêu tranh. Nhưng trận hỏa hoạn năm 2012 đã đốt cháy bức tranh thêu đó rồi”, ông Duy tiếc nuối.

Ngày nay, tại làng thêu ren truyền thống Nguyên Bì chỉ còn lại mỗi ông Duy vẫn tiếp tục cần mẫn với nghề thêu. Những tay kim trước đây đã chuyển hướng sang các ngành nghề khác. Thế hệ sau cũng không còn nối bước cha ông, thay vào đó họ chọn đi làm công nhân tại những nhà máy xí nghiệp, những khu công nghiệp với mức lương cao hơn.

Ở Việt Nam, nghề thêu đã tồn tại và phát triển lâu đời. Xưa kia thêu thùa là một trong những công việc quan trọng mà bất kì người phụ nữ nào cũng nên biết. Thêu tay truyền thống của Việt Nam đã có mặt tại nhiều nước trên thế giới. Tuy nhiên, nó đang đứng trước nguy cơ mai một. Làm thế nào để lưu truyền và gìn giữ nghề thêu tay là điều mà những thế hệ gạo cội trong nghề như ông Thái Đức Duy trăn trở mỗi ngày.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước
    Chiều 17/11 tại Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức gặp mặt báo chí thông tin về Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội 2026. Sự kiện sẽ diễn ra vào ngày 21 - 22/11 tại không gian phố đi bộ hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm), với các hoạt động phong phú, đặc sắc, hấp dẫn, qua đó giới thiệu bản sắc văn hóa và hình ảnh Thủ đô đến công chúng trong nước, bạn bè quốc tế, khẳng định vai trò là trung tâm lớn về văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước.
  • Vinschool: Từ chọn học sinh giỏi đến phát triển tài năng
    Giáo dục tài năng không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có thành tích xuất sắc, mà còn hướng tới phát triển tiềm năng riêng của mỗi em. Làm thế nào để nhận diện đúng tiềm năng của từng cá nhân, tạo điều kiện để năng lực nổi trội được phát triển chuyên sâu và chuyển hóa thành những đóng góp có giá trị?
  • Tháp căn hộ Sun Saphia Residence: Sự thăng hoa của 5 "vũ điệu" giữa biển trời Đà Nẵng
    Sun Group kiến tạo Sun Saphia Residence tựa một bản hòa vũ, lấy cảm hứng từ vẻ đẹp bất tận của ánh dương và đại dương, tinh hoa văn hóa Chăm Pa, nghệ thuật kiến trúc đương đại và phong cách sống nghỉ dưỡng, xứng tầm biểu tượng sống mới bên biển Đà thành.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
  • 260.000 lượt khách tham gia Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 sau 3 ngày tổ chức
    Ba ngày đầu tiên, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã đón ước tính 260.000 lượt người tham gia tại 5 khu vực, với 88 hoạt động được tổ chức. Đây cũng là mùa có lượng công chúng tham gia lớn nhất từ trước đến nay.
  • “Theo bước di sản cộng đồng 2026”: Biến giá trị văn hóa thành sản phẩm đáp ứng thị trường
    Chiều 16/11, tại Hội quán Phúc Kiến (Hà Nội), Lễ trao giải và khai mạc triển lãm cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026” đã chính thức diễn ra. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế ứng dụng xuất sắc nhất, mở ra hướng đi mới trong việc gắn kết văn hóa truyền thống với bài toán sinh kế bền vững.
Người thêu tay truyền thống duy nhất tại làng thêu ren Nguyên Bì
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO