Người Hà Nội phát hiện sớm B-52

Các trắc thủ trẻ đại đội 45 ngà y ấy. Ảnh tư liệu.

Tối 18 tháng 12 năm 1972, đại đội 12 trung đoà n ra-đa 290, đại đội 16 trung đoà n ra-đa 291... đã phát hiện sớm máy bay B52 trên hà ng lang bên kia Trường Sơn, từ hướng Thái Lan bay vử phía Bắc Là o. Đó là nhử các trắc thủ biết điửu chỉnh các núm nút trên mặt máy, sao cho tín hiệu máy bay hiện ra, dù trong khoảnh khắc rất ngắn.

Tại trận địa đại đội ra-đa 45 ở Nghệ An, trắc thủ ra-đa P-35 là Phạm Hoà ng Cầu, Nguyễn Văn Xích, quê xã Liên Hà , huyện Đông Anh - Hà Nội cùng trắc thủ Trọng Huy cũng bắt được tín hiệu B-52, các anh kể: Tháng 12/1972 máy ra-đa P-35 của các anh kử¹ thuật bảo đảm, có thể trực chiến tốt. P-35 có 6 máy thu, 6 cánh sóng chồng lên nhau. Khi B-52 và o, tín hiệu nhiễu của B-52 quá mạnh, khiến cho mà n hình trắng xoá.

Rút kinh nghiệm, các anh chỉ mở 1 máy thu, điửu chỉnh ăng ten cho búp sóng máy thu đó ở góc phát hiện B-52 tốt nhất (ta phán đoán chúng bay độ cao 9-12km).

Sau đó các anh khéo léo điửu chỉnh các núm, nút, giảm độ khuyếch đại máy thu, để kéo tín hiệu nhiễu xuống thấp nhất. Quả nhiên, trong nửn nhiễu giảm thấp, bất ngử xuất hiện tín hiệu B-52. Các anh đồng thanh đọc to các tọa độ để đà i trưởng Tích và đại đội trưởng Thuần phân tích rồi kháº³ng định B-52 đánh và o Hà Nội.

Đại đội trưởng Thuần kể lại, giảm khuyếch đại máy thu mà vẫn nhận ra B-52, phải là trắc thủ giửi mới dám là m, vì giảm khuyếch đại máy thu tức là chủ động giảm tín hiệu máy bay. Nhưng chấp nhận giảm tín hiệu máy bay 1 phần thì nhiễu sẽ phải giảm mấy phần. Khi đó mới có cơ hội nhận ra B-52 trong nhiễu.

Hai trắc thủ Cầu và Xích được mệnh danh là nhanh tay, tinh mắt, bởi các anh rất chịu rèn luyện trên mà n hình P-35.

Dịp ấy, khác với bình thường, B-52 đến tọa độ X, không chuyển hướng vử phía Đông, như những lần lao vử ném bom ở Quảng Trị, chúng vượt qua cao điểm Y tiến vử phía Bắc, theo hướng các máy bay chiến thuật, thường bay ra Hà Nội. Cầu và Xích đã kịp thời phát hiện 3 chấm sáng, báo cáo. Đại đội trưởng Thuần, (hiện nhà ở Phường Yên Phụ, Tây Hồ) rất tin ở anh em trắc thủ, báo vử tổng trạm, kháº³ng định B-52 bay ra Hà Nội.

Suốt 12 ngà y đêm năm ấy, đại đội 45, bằng máy P-35 liên tục thông báo sớm B-52 cho các đơn vị hửa lực trong vòng sát thương Hà Nội 30 đến 45 phút. Vì thế Hà Nội luôn chủ động nghênh chiến với các đường bay B-52.

Trong đêm 18/12, và các đêm sau, tham mưu phó binh chủng ra-đa Hứa Mạnh Tà i,(người Hà Nội gốc, hiện nhà ở Phố Phan Huy àch) luôn liên lạc được với đại đội 45, ông tin ở anh em, họ dám điửu chỉnh các núm nút để triệt nhiễu giảm cả tín, để giảm tạp, ông biết anh em đã rất nhuyễn nội dung thao tác nà y.

Năm 1973 Phạm Hoà ng Cầu và Nguyễn Văn Xích được ra Sơn Tây học sĩ quan phòng không. Phạm Hoà ng Cầu ở lại trường là m giáo viên ra-đa. Nguyễn Văn Xích vử là m cán bộ tại trung đoà n 290. Năm 1976 anh Xích là chỉ huy trạm ra-đa 41 SơnTrà , sau khi Đà Nẵng giải phóng. Bây giử hai anh đã vử nghỉ tại quê Liên Hà , Đông Anh, Hà Nội.