Nghử là m MC: Muôn nẻo mưu sinh

Giới MC cả nước hiện không nhiửu người được đà o tạo bà i bản như MC Thanh Bạch.

Nếu có tới hà ng ngà n thí sinh tham gia và o các cuộc thi tìm kiếm tà i năng thì cũng có tới hà ng ngà n MC hiện đang hoạt động và có những cuộc cạnh tranh không kém phần dữ dội trên nhiửu địa bà n hoạt động, ở mọi cấp từ xã, huyện, tỉnh cho tới Trung ương. Thậm chí, hiện có rất nhiửu MC xuất hiện từ các lò đà o tạo tự phát, ở mọi nơi và tạo nên một thị trường ngầm, cũng cạnh tranh, so tà i, cát cứ từng vùng, từng lĩnh vực và cũng chia ra bè phái, đáº³ng cấp để ra giá tùy theo các quy mô chương trình từ nhử đến lớn...

Từ MC đám cưới...

Lâu nay, đi dự đám cưới, thực khách ít nhiửu đửu gặp phải những người dẫn chương trình với mọi trò tấu hà i, đọc thơ, giới thiệu... na ná như nhau. Đây là lực lượng MC khá lớn, xuất hiện từ phong trà o học nghử dẫn chương trình đám cưới đang nở rộ ở nhiửu địa phương. Họ là sản phẩm gần như một khuôn đúc, từ cách giới thiệu, hát, nói, đọc thơ... đại loại như: "Anh dắt em và o cõi tình yêu/ Hai người lộng lẫy đẹp yêu kiửu/ Bao nhiêu ấp ủ và mơ ước...". Họ học thuộc lòng mọi bà i được thầy dậy, tập diễn một thời gian, rồi "tốt nghiệp". Sau đó, tùy duyên, hay tùy mối của mỗi người mà lao và o con đường kiếm tiửn. Nhiửu MC còn kết hợp cho thuê phông mà n và âm thanh cho đám cưới luôn, thậm chí "đánh trọn gói" cho cả nhà trai lẫn nhà gái.

Không ít các MC đám cưới có duyên chạy sô không hết việc, với giá cả từ ba trăm ngà n đến một triệu đồng một đám, tùy đối tượng mà thét giá. Họ có tà i là m dậy lên một không khí sống động, vui tươi cho ngà y hội của hai gia đình, tạo nên những tiếng cười thú vị qua những lời dẫn hóm hỉnh và bất ngử. Tuy nhiên, nhiửu khi do chạy sô trong cùng một ngà y (vì nhiửu đám cưới thường tổ chức theo ngà y là nh, tháng tốt do thầy chọn), nên hiện tượng MC gây sự cố cho đám cưới là "chuyện thường ngà y ở huyện".

Nhẹ nhất, có MC quên tiết mục cô dâu chú rể cắt bánh. Đến khi mọi người lục tục xuống sân khấu mới nhớ ra và gọi mọi người quay trở lại. Các thực khách cười ồ là m gia đình hai họ ngượng ngùng không biết ăn nói ra sao. Lại nữa, có MC chạy sô đến đám cưới thứ ba thì giọng đã khản đặc và đầu óc không còn minh mẫn nữa, thế là rút tử giới thiệu của đám cưới trước ra, đọc nhầm tên cô dâu chú rể. Chú rể nghe vậy, sợ vận xui, đã xông lên đòi "xử" MC ngay tại trận. Lễ thà nh hôn phải ngừng một lúc lâu mới trở lại "tiếp tục chương trình" khi MC lạy tạ tội với quan khách.

Một lớp đà o tạo MC của trung tâm Vietkill.

Lại có một chuyện: Một MC ở Sơn Tây vốn rất có duyên kể chuyện, đọc thơ và ca hát, nên khá đắt sô. Một lần, dẫn chương trình cho đám cưới một người cùng xã, anh nà y đã cao hứng đọc mấy câu thơ mới sưu tầm được: "Đà n ông nằm với đà n ông/ Như gốc như gác như chông như chà / Đà n ông nằm với đà n ông/ Như lụa như lĩnh như hoa trên cà nh". Anh ta tưởng thế là hay, ai dè vừa đọc lên đã bị bố của chú rể vác gậy lao lên sân khấu đuổi đánh. MC chạy bán sống bán chết mới thoát thân. à”ng cụ cho là MC đã bêu riếu con trai mình là kẻ "hai phai". Sự quá trớn đó của MC thường xảy ra ở nhiửu đám cưới nông thôn. Đôi khi họ cứ tưởng là m trò cho mọi người cười vui là ăn tiửn, nhưng thực ra nhiửu câu dẫn của MC rất hớ hênh. Tỉ như có người dẫn: "Dây trầu quấn lấy thân cau. Từ nay ta đã của nhau suốt đời. Cô dâu chú rể trao nhẫn cho bà con chứng kiến đi". Đến khi xong mọi thủ tục, ai nấy đang đi xuống thì anh ta lại hồn nhiên nói rất to: "Chúng ta cho một trà ng pháo tay để tiễn đưa hai họ xuống sân khấu"... Mọi người vỗ tay, sau đó mới ngộ ra lời dẫn "tiễn đưa" vô duyên đó. Nhưng biết sao được, những chuyện dở khóc dở cười đó luôn luôn xảy ra ở các đám cưới, từ nông thôn đến thà nh thị, do một thị trường MC "tự cung tự cấp" mọc lên như nấm hiện nay.

Đến MC truyửn hình và ca nhạc

Mới đây, hay tin đã có lớp dạy là m MC cho nhà sư. Thế mới biết nghử dẫn chương trình thật cởi mở, tùy theo nhu cầu. Nhưng có lẽ, vử khâu đà o tạo có tính chuyên nghiệp thì các nhà tổ chức chưa háº³n đã có những đầu tư thửa đáng, tuy hiện có không ít Nhà Văn hóa Thanh niên ở một số thà nh phố lớn mở lớp, và mời các MC có uy tín đến huấn luyện. Nhìn lại, kể cả những gương mặt MC nổi tiếng hiện nay cũng không mấy ai được đà o tạo chính quy và bà i bản thật sự như Thanh Bạch. Tuy nhiên, nhử năng khiếu và tự học qua nhiửu kênh khác nhau, mà không ít MC đã trở thà nh MC giửi và trụ vững được dà i lâu với nghử. Ta có thể kể ra những cái tên rất quen thuộc như Lại Văn Sâm, Lê Hoà ng, Tạ Bích Loan, Thu Uyên, Diễm Quử³nh, Bình Minh, Quyửn Linh, Minh Béo, Chi Bảo, Anh Tuấn... Những người nà y, ngoà i kiến thức và kinh nghiệm còn thể hiện phong cách dẫn khá đa dạng, nên để lại nhiửu ấn tượng qua mỗi chương trình. Thậm chí gần đây còn xuất hiện một gương mặt MC mới, tuy tuổi tác đã cao những lại rất "thuần thục": Đó là Giáo sư Đặng Hùng Võ, trên chương trình "Đa chiửu" của VTC. Tuy nhiên, những trường hợp nà y chỉ hợp với những chương trình mang tính luận đử, sự kiện xã hội và những trò chơi đậm yếu tố trí tuệ, còn những chương trình có yếu tố giải trí thì họ đà nh nhường cho lớp trẻ, với những tính cách khác nhau và năng động nhiửu chiửu, đôi khi còn ẩn giấu những yếu tố thị trường, ăn khách.

Vử lĩnh vực giải trí, ngoà i MC gạo cội Thanh Bạch, hiện nay đã xuất hiện một số gương mặt mới khá đặc sắc, như Xuân Bắc, Lê Anh, Trấn Thà nh, Quốc Vinh, Lê Khánh, Nguyên Khang... và mới đây là Trần Hạnh Phúc. Thực ra, trong số những MC trẻ hiện nay, không ít người đang hà nh nghử như Mử¹ Lan, Danh Tùng, Nguyên Vũ, Thúy Hạnh, ửc Thanh Vân, Thảo Vân, Phan Anh... nhưng phải nói là ít có sức thuyết phục. Những người nà y thường hay thể hiện sự ồn à o không cần thiết, như nói nhiửu, nói to và thường chăm chỉ "xin một trà ng pháo tay" của khán giả. Đôi khi, có MC còn thể hiện cách ứng xử vụng vử với những người tham dự cuộc thi hay đối với các thà nh viên trong ban giám khảo, hoặc hội đồng nghệ thuật, gây sự phản ứng dữ dội từ phía khán giả. Có người trong số nà y đã từng bị khán giả đòi ban tổ chức thay ngay tại chỗ. Cho dù không ít MC bị khán giả chê bai, tẩy chay, nhưng đó là sự lựa chọn của nhà sản xuất, nơi luôn hướng tới lợi nhuận tối đa.

Ngược lại những hình ảnh MC giải trí mang yếu tố chuyên nghiệp như trên, còn không ít MC xuất hiện ở nhiửu chương trình giải trí ở các tỉnh hoặc các tổ chức ca nhạc nhử lẻ, thì chuyện nói sai, nói nhịu, nói điệu và nói đại, xảy ra như cơm bữa. Có chương trình, MC vì muốn gây tò mò đã hửi xoáy vử đời tư của ca sĩ, là m người nà y nổi khùng trước mặt khán giả. Ca sĩ Æ¯ng Hoà ng Phúc cũng có lần "dính chưởng" của MC khi bị hửi xoáy để khai thác mâu thuẫn vử đồng nghiệp, nên đã từ chối và bử đi. Vụ việc trên đã là m khán giả bức xúc vử cuộc nói chuyện thiếu lịch sự của MC nà y, nên có người đã gọi anh ta là MC... "móc cống"! Vậy xem ra sự hỗn loạn khi MC hoạt động ở các nơi không khác mấy cảnh chắp vá của những MC cho đám cưới. Đó là cuộc chơi ăn tiửn nhưng sự bỗ bã, tùy tiện của những MC rất nghiệp dư nà y đang nở rộ trà n lan.

Hậu chuyện MC

Hiện nay, rất khó có thể cấm các lò đà o tạo MC nhử lẻ, với những "thầy giáo" cũng rất nghiệp dư đang mọc lên khắp nơi. Vậy lãnh đạo các nhà văn hóa, ở các cấp độ khác nhau, từ xã cho đến huyện và tỉnh nên tham gia, không những mở lớp dạy nghử MC, mà còn thu hút những địa chỉ riêng lẻ tự phát lại, để nâng cấp giáo trình và kử¹ thuật ứng xử trên sân khấu, cho dù đó chỉ là dẫn chương trình cho một cuộc tổ chức sinh nhật hay đám cưới.

Hơn nữa, với chức năng của mình, các nhà văn hóa có thể đứng ra nhận thầu những chương trình nà y và có những MC của địa phương mình đạo tạo tham gia. Khi đó, những người dẫn chương trình được là m việc một cách chuyên nghiệp hơn; đồng thời tạo được sự là nh mạnh trong sự cạnh tranh và xóa đi sự bát nháo của thị trường MC hiện nay