Luật Thủ đô (sửa đổi): Cho phép xây dựng trung tâm công nghiệp văn hóa tại bãi nổi sông Hồng

Sông Hồng gắn liền với sự hình thành, phát triển của Hà Nội, góp vai trò lớn trong việc tạo không gian kiến trúc cảnh quan của Thủ đô. Việc biến bãi giữa, bãi ven sông Hồng thành công viên văn hóa đa chức năng không chỉ phát huy lợi thế của sông Hồng mà còn tạo không gian mở cho Hà Nội, kết nối cộng đồng với thiên nhiên.

Diện tích bãi giữa sông Hồng khoảng 328 ha và bãi ven sông Hồng (từ cầu Tứ Liên đến cầu Trần Hưng Đạo) khoảng 63,2 ha, thuộc địa bàn bốn quận Hoàn Kiếm, Ba Đình, Tây Hồ và Long Biên.

Đây chính là nguồn lực đầy tiềm năng để tạo dựng một không gian sinh thái và văn hóa hấp dẫn cho cộng đồng cũng như khách du lịch. Nơi này sẽ mang đến cho người dân và du khách một không gian mở nhìn ra sông, tích tụ nhiều tầng văn hóa, kết nối cộng đồng với thiên nhiên.

Không chỉ khai thác nguồn tài nguyên tự nhiên, việc hình thành không gian sinh thái và văn hóa bãi giữa, bãi ven sông Hồng còn góp phần tạo lập hình ảnh thành phố hiện đại và sinh thái hai bên sông Hồng, có bản sắc truyền thống.

Cùng với các Nghị quyết quan trọng của trung ương liên quan tới Thủ đô Hà Nội được ban hành thời gian gần đây, nhất là Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 thì Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ tạo ra khung pháp lý để nâng cao chất lượng quy hoạch, tạo động lực mới cho việc tổ chức thực hiện quy hoạch và được xem như kim chỉ nam để phát triển Thủ đô trong giai đoạn tới.

Để có một định hướng phát triển cho khu vực, việc tổ chức không gian cảnh quan văn hóa cần phải gắn liền với môi trường địa văn hóa của khu vực, mà cụ thể ở đây là khu vực ngoài đê sông Hồng, nơi vẫn còn lưu giữ được những giá trị văn hóa truyền thống.

Luật Thủ đô (sửa đổi) thông qua, quy định tập trung nguồn lực, ưu tiên tổ chức thực hiện quy hoạch phân khu sông Hồng và sông Đuống phù hợp với các quy hoạch trên. Cho phép xây dựng các tuyến đê mới phù hợp với quy hoạch phòng chống lũ của tuyến sông có đê, quy hoạch đê điều và quy hoạch khác có liên quan để khai thác hiệu quả quỹ đất.

Trên bãi sông được phép tồn tại một số khu vực dân cư hiện hữu và được phép xây dựng mới công trình, nhà ở với tỷ lệ thích hợp theo quy hoạch phòng chống lũ của tuyến sông có đê và quy hoạch khác có liên quan. Các khu vực bãi sông, bãi nổi còn lại được phép xây dựng các công trình dành cho không gian công cộng, công trình phục vụ mục đích công cộng nhưng không tôn cao bãi sông, bãi nổi để đảm bảo yêu cầu không làm cản trở dòng chảy.

Trước các quy định về quy hoạch xây dựng, phát triển Thủ đô trong tương lai, Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết, Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được Quốc hội thông qua, vấn đề quan trọng hiện nay là thành phố Hà Nội cần sớm hoàn chỉnh kế hoạch tổ chức thực hiện luật này và tổ chức lấy ý kiến rộng rãi các tổ chức xã hội, nhân dân đối với kế hoạch này để sớm triển khai trên thực tế.

Đồng thời, Luật Thủ đô (sửa đổi) có quy định UBND thành phố Hà Nội thành lập và quy định tổ chức, hoạt động của Quỹ Bảo tồn khu vực nội đô lịch sử. Đây có thể coi là một yếu tố quan trọng để hiện thực hóa chủ trương cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị, gắn với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa khu vực nội đô lịch sử mà nhiều năm qua không thực hiện được do thiếu nguồn lực.

Theo đại biểu Trương Xuân Cừ (Đoàn TP Hà Nội) cho rằng, Quốc hội thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) đã tạo cơ sở pháp lý cho Thủ đô phát triển nhanh, bền vững, kỳ vọng Hà Nội sẽ bước sang "kỷ nguyên mới" vì Thủ đô Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước. Xét về mặt hành chính, Thủ đô mang tính chất đặc thù, đồng thời cũng mang tính chất đặc biệt. Vì Thủ đô không phải riêng của Hà Nội nên Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này tạo đột phá để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, cũng như tạo động lực phát triển cho cả nước.

Việc xây dựng Công viên văn hóa đa chức năng tại khu vực bãi giữa và bãi ven sông Hồng được triển khai sẽ không chỉ khai thác hiệu quả tiềm năng, vẻ đẹp tự nhiên của sông Hồng, mà còn góp phần thúc đẩy các hoạt động thiết kế sáng tạo trong cộng đồng, hướng tới hình thành các không gian xanh, an toàn, tiện ích. Đây cũng sẽ là cơ hội thu hút các nhà đầu tư, khởi nghiệp, nhằm phát triển các giá trị văn hóa-lịch sử trong hình thành mô hình hoạt động sáng tạo toàn diện, không chỉ cho Hà Nội mà còn đối với cả nước./.