Tệ nạn quấy rối tình dục (QRTD) ở nước ta, do nhiửu nguyên nhân khác nhau, thường bị giấu giếm, bử qua và không được xử lý ngăn chặn. Vì vậy có nơi, có lúc ngang nhiên tồn tại. Cần phải có những biện pháp mạnh của pháp luật như nhiửu nước trên thế giới đã thực thi...
Nhưng ở những nước tôn trọng quyửn tự do cá nhân, quyửn con người... người ta không để nó được tự do lan trà n. Có Luật chống QRTD và nhiửu biện pháp hỗ trợ để luật đạt hiệu quả.
QRTD là bất hợp pháp
Nhận thức được tác hại vử nhiửu mặt của hiện tượng QRTD, các nước đã đưa hà nh vi QRTD thà nh một điửu luật. Đó là một luật ra đời chưa lâu, tuy trước đây cũng đử cập sơ lược trong các bộ luật khác như cấm phân biệt đối xử vử chủng tộc, giới tính, quốc tịch và tôn giáo.
Ở Mử¹, năm 1980, Ủy ban Cơ hội bình đẳng vử việc là m (Equal Employment Opportunity Commission, viết tắt EEOC) đử nghị đưa và o luật tội danh quấy rối tình dục và o Luật Dân sự, trong điửu khoản phân biệt đối xử vử giới tính. Từ đó, hà ng vạn vụ QRTD được công khai hóa và nhiửu vụ xử tại tòa, có tiếng vang rộng rãi.
Năm 2007, ở Mử¹, tổ chức EEOC và các cơ quan nhà nước có chức năng đã nhận được tới 12.510 đơn từ vử QRTD tại nơi là m việc và đã giải quyết ổn thửa.
Tại các nước phương Tây, nơi có những truyửn thống vử bảo vệ quyửn tự do cá nhân sớm hay muộn hơn nhau một chút đửu có những Luật chống QRTD. Trong Liên minh châu à‚u (EU), chỉ còn Bồ Đà o Nha và Hy Lạp chưa nhất trí thông qua luật nà y.
Nhiửu cơ quan tư vấn luật đã giúp các nạn nhân khởi kiện kẻ quấy rối và đòi được quyửn lợi cho những nạn nhân khi kẻ QRTD có những hà nh động mang tính chất trù dập, trả thù khi không được đáp ứng và có những hà nh động tiêu cực từ đánh giá xấu, chuyển công việc, giáng chức đến đuổi việc.
Sau các nước phương Tây, tình hình nà y cũng diễn ra ở các nước phương Đông. Cho tới nay, hầu hết các nước châu à như Nhật Bản, Hà n Quốc, Trung Quốc, kể cả những nước trong khối ASEAN như Philipin, Malaysia, Thái Lan... cũng đã đưa QRTD và o luật pháp và áp dụng nhiửu biện pháp để chống QRTD.
Hình phạt dà nh cho QRTD không nhẹ
Hình phạt cho QRTD cũng rất đa dạng, tùy thuộc và o mức độ và hậu quả của việc QRTD gây ra. Chẳng hạn cách đây và i tuần, các báo mạng đưa tin một thanh niên Mử¹ lợi dụng Facebook đã QRTD đồng giới các học sinh nam và ép buộc được một và i đối tượng, đã bị kết án 15 năm tù giam và bồi thường 200.000 đôla.
Một trường hợp khác, vì QRTD mà nạn nhân đã bức xúc tự tử phải bồi thường tới 6 triệu đôla. Tại Malaysia, bất kử³ ai xúc phạm phẩm giá phụ nữ bằng lời lẽ, cử chỉ hay phô bà y đồ vật với ý định để người phụ nữ đó nghe và thấy lời nói, cử chỉ hay đồ vật nà y sẽ bị phạt tù mức cao nhất là 5 năm hoặc bị phạt tiửn hoặc cả hai.
Tại Philipin, người có hà nh vi QRTD sẽ bị phạt tù từ 1 đến 6 tháng; hoặc bị phạt 200-400USD, hay cả hai. Ngoà i ra, nếu là công chức sẽ bị bãi nhiệm hoặc miễn nhiệm nếu vi phạm một trong những hà nh vi như đụng chạm và o một số bộ phận trên cơ thể của đối tượng, gợi ý quan hệ tình dục để được là m việc tiếp tục hoặc thăng chức, đi nước ngoà i, nâng lương, cấp học bổng...
Ở Ấn Độ cũng có quy định tương tự nhưng mức phạt tù cao nhất là một năm.
Trong phần sau vử những tình huống cụ thể, chúng tôi sẽ trình bà y một và i vụ án vử vấn đử nà y.
Tác dụng của luật pháp
Tác dụng của Luật chống QRTD tử ra rất rõ rà ng. Bà Anna Diamantopoulou, Cao ủy vử việc là m và các vấn đử xã hội của EU đánh giá: Từ khi có luật, tình hình đang thay đổi nhiửu. Nó khích lệ các phụ nữ mạnh dạn đưa ra dư luận những vụ QRTD mà bản thân mình phải chịu đựng, có thái độ chống lại những vụ QRTD cương quyết hơn và không thụ động chấp nhận.
Người nữ cao ủy nà y cho biết bản thân bà trước đây cũng bị QRTD nên ủng hộ mạnh mẽ đạo luật nà y. Bà nói tiếp: Mục đích của nó không phải dấy lên một là n sóng khởi kiện mà chỉ là để ngăn ngừa các vụ QRTD không xảy ra.
Theo thống kê ở nhiửu nước, số vụ QRTD được ghi nhận trong năm có chiửu hướng giảm đáng kể.
Các biện pháp đưa Luật chống QRTD và o đời sống
Tuy nhiên, với thực tế là QRTD cũng thuộc các vấn đử... tế nhị. Trong nhiửu trường hợp, người ta cũng có những e ngại và ngượng ngùng nhất định khi đưa nhau ra pháp luật và xét xử công khai.
Đó là lý do mà ở nhiửu nước, có các tổ chức chuyên trách vử QRTD thuộc nhà nước, là nơi những nạn nhân đến tố cáo - một hình thức nhẹ hơn là khởi kiện - và tại đây người xem xét vấn đử, nhận định mức độ nghiêm trọng và tiến hà nh hòa giải để giải quyết vấn đử một cách êm thấm và hợp lý trước khi chuyển cho tòa án.
Chẳng hạn ở Mử¹ có Ủy ban EEOC nói trên thụ lý các vụ thuộc khối các công nhân viên và văn phòng các quyửn dân sự thuộc Bộ Giáo dục (U.S Departmengt™s Office for Civil Right) để giải quyết các vấn đử trong khối học đường... Năm 2008, EEOC đã giải quyết 11.000 vụ, chỉ khoảng 1.500 vụ đưa ra tòa.
Bởi nhiửu khi có thể là sự hiểu nhầm trong giao tiếp giữa nam và nữ. Do sự khác biệt văn hóa, một hà nh động rất vô tình của người phương Tây có thể lại là quá đáng, suồng sã đối với người phương Đông. Một hà nh động người Mử¹ cho rằng bình thường, người Trung Quốc quan niệm là xúc phạm và phụ nữ Hồi giáo lại khăng khăng là không thể chấp nhận được.
Ngoà i ra, còn có những tổ chức xã hội quan tâm và đóng góp nhiửu và o việc ngăn chặn những vụ QRTD, chẳng hạn Tổ chức Phụ nữ chống lại QRTD (Women Against Sexual Harassement, viết tắt WaSH) ở Mử¹.
Chưa hết. Để tăng cường việc ngăn chặn các công ty, công sở... nói chung đã đưa và o nội quy của mình những điửu lệ vử chống QRTD và mọi người đửu phải học. Khi những vụ QRTD xảy ra, ngoà i việc xử lý theo pháp luật của các cơ quan chức năng, kẻ quấy rối phải đà o tạo lại, học và kiểm tra nội quy cơ quan cũng như Luật chống QRTD của Nhà nước.
Tại Nhật Bản đã có điửu lệ chống QRTD nơi công sở, tất cả các cơ sở phải có văn bản báo cáo nếu để xảy ra vụ việc.
Tại Thái Lan, mỗi đồn công an có một bà n tiếp nhận các đơn tố cáo QRTD do một nhân viên nữ phụ trách.
Tại Hà n Quốc đã có Văn phòng giải quyết nạn QRTD tại từng công sở.
Những biện pháp nói trên đã ngăn chặn một cách có hiệu quả nạn QRTD. Chắc chắn trong tương lai gần, nạn QRTD cũng được điửu tra cụ thể và có các biện pháp phòng chống tương tự tại nước ta.
