Hồn cốt xứ Đoài trong sợi miến dong Dương Kiên làng So

Sự dẻo dai, trong khiết của từng sợi miến Dương Kiên không chỉ gói gọn trong ký ức của người Hà Thành qua bao thế hệ, mà còn vượt trùng khơi để chinh phục những thị trường quốc tế khắt khe, trong đó có Nhật Bản.

Giọt mồ hôi chắt chiu từ lòng đất mẹ

Để làm nên một mẻ miến dong Dương Kiên ngon đúng điệu, hành trình bắt đầu bằng một cái tâm tuyệt đối trong sạch của người thợ làng So. Nguyên liệu làm miến phải là bột củ dong riềng nguyên chất 100%, được nuôi dưỡng từ những dải đất đỏ bao la của vùng rẻo cao phía Bắc. Củ dong ngậm sương gió đại ngàn, chắt chiu dòng sữa ngọt lành từ lòng đất mẹ cằn cỗi để dâng hiến cho đời thứ tinh bột tinh khiết nhất. Khi thu hoạch, củ dong phải đạt độ chín muồi, mập mạp và chứa hàm lượng tinh bột cao nhất.

Bột dong thô sau khi mang về xưởng sẽ được những người thợ lành nghề rửa sạch, xay nhuyễn và lọc qua nhiều tầng vải mỏng. Bí quyết tạo nên sự khác biệt cốt lõi của miến dong Dương Kiên chính là nguồn nước ngầm của làng So. Người già trong làng vẫn thường kể lại rằng, chính nhờ nguồn nước ngầm trong vắt, ngọt lành của vùng đất này mà sợi miến mới có được độ trong suốt như ngọc, không một vùng nào có thể bắt chước được. Quá trình ngâm bột và lọc đi lọc lại hàng chục lần đòi hỏi sự kiên nhẫn tột cùng, kéo dài suốt nhiều ngày đêm cho đến khi bột rũ bỏ hết phần nhựa chát, chỉ còn lại màu trắng tinh khôi, mịn màng như nhung.

Khi bột đã đạt đến độ thanh khiết hoàn hảo, công đoạn khuấy bột và tráng bánh sẽ bắt đầu. Đây chính là lúc người thợ Dương Kiên phô diễn thứ nghệ thuật được truyền đời bằng cảm giác và sự nhạy cảm tuyệt vời của đôi bàn tay. Lửa dưới lòng lò phải giữ thật đều, tay khuấy bột phải nhịp nhàng, dứt khoát theo một chiều cố định. Bột không được quá non vì sẽ làm miến bị nát, cũng không được quá già vì sẽ khiến sợi miến bị cứng. Từng gáo bột đổ lên khuôn tráng mỏng dính, hấp chín bằng hơi nước rồi nhanh chóng được nhấc ra, trải đều trên những phên nứa mang đi phơi.

Nếu có dịp ghé thăm cơ sở sản xuất miến dong Dương Kiên vào những ngày nắng hanh vàng của xứ Đoài, bạn sẽ được chứng kiến một bức tranh lao động đầy chất thơ. Giữa khoảng sân rộng bao la bên bóng ngôi đình cổ kính, hàng trăm phên miến nghiêng mình đón gió, phơi bày vẻ đẹp nguyên sơ của lao động. Miến Dương Kiên tuyệt đối nói không với hóa chất, không chất tẩy trắng và không sử dụng chất bảo quản. Sợi miến được làm khô tự nhiên hoàn toàn dưới nắng và gió trời, mang màu sắc xám ngà nhẹ nhàng của củ dong nguyên chất, một vẻ đẹp chân phương, mộc mạc như chính tâm hồn người nông dân đất Bắc.

"Nghề làm miến làng So vất vả, phụ thuộc nhiều vào thời tiết, nhưng cái tâm với nghề thì không bao giờ được thay đổi. Với thương hiệu Dương Kiên, chúng tôi giữ gìn từng công đoạn truyền thống, từ khâu chọn củ dong trên bản cao cho đến việc lọc bột bằng nguồn nước quê hương. Sợi miến làm ra không chỉ để bán, mà là danh dự của gia đình, là cái hồn của làng nghề mà chúng tôi có trách nhiệm lưu truyền cho thế hệ mai sau." - Nghệ nhân Dương Minh Khôi chia sẻ.

Hương vị chạm đến hoài niệm và khát vọng vươn xa

Cái ngon trứ danh của miến dong Dương Kiên nằm ở chỗ dẫu có bị nấu quá lửa trên bếp hay hâm đi hâm lại nhiều lần, sợi miến vẫn giữ nguyên độ dẻo dai, mềm mại mà tuyệt đối không bị bết dính hay bở nát. Khi đưa miếng miến vào miệng, người ăn cảm nhận rõ vị ngọt thanh, mát lành thoang thoảng mùi thơm đặc trưng của dong riềng quê kiểng. Sợi miến dẻo mềm nhưng vẫn có độ sần sật nhẹ, thấm đẫm nước dùng béo ngậy của gà, vị ngọt của nấm hương, tạo nên một trải nghiệm ẩm thực vô cùng trọn vẹn và tinh tế.

Trong tâm thức của mỗi người con đất Việt, bát miến nóng hổi khói bay nghi ngút luôn là biểu tượng thiêng liêng của sự sum vầy. Đó là khoảnh khắc cả gia đình quây quần bên mâm cơm chiều cuối năm, là hương vị không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên ngày Tết cổ truyền.

Giữa nhịp sống hiện đại vội vã, thương hiệu Dương Kiên dưới sự chèo lái của những người con tâm huyết đã ứng dụng máy móc hiện đại vào quy trình đóng gói, đạt các chứng chỉ an toàn thực phẩm khắt khe để xuất khẩu sang Nhật Bản. Việc chọn một gói miến dong Dương Kiên cho bữa ăn gia đình hay làm quà biếu tặng chính là cách chúng ta nâng niu, gìn giữ một nét đẹp văn hóa truyền thống, nối liền quá khứ nghìn năm văn hiến với tương lai hội nhập toàn cầu./.