Hội thổi cơm thi là ng Phù Аổng

Cụ Nguyễn Thế Thỉ, 86 tuổi, người cao tuổi nhất thôn Lương Quy kể lại: và o đời Hùng Vương thứ 6, khi Thánh Gióng trên đường đuổi giặc à‚n đi qua thôn Lương Quy thì rất đông trai là ng theo ông đánh giặc. Аể kịp cho các chà ng trai của quê hương được ăn uống no nê trước lúc ra trận, các bô lão trong là ng đã họp bà n khẩn cấp, chỉ huy mọi người tích cực chuẩn bị nấu cơm để khao quân.

Ngà y nay, cuộc thi chủ yếu dà nh cho nam, còn nữ dự thi têm trầu cánh phượng. Ảnh: TL internet

Аược quê hương cổ vũ, 50 chà ng trai hăng hái lên đường cùng Phù Аổng Thiên Vương đánh giặc. Sau khi chiến thắng trở vử, ba chà ng trai giửi nhất được triửu đình phong tước Tam vị Аức Аại Vương. Cũng từ đấy hội nấu cơm thi ra đời và  được bảo tồn cho đến ngà y nay. Và o ngà y 6 tháng 2 âm lịch hà ng năm, nhân dân Xuân Nộn và  khách thập phương đến tổ chức lễ hội cúng tế Tam vị Аại Vương.

Trước Cách Mạng Tháng Tám năm 1945, khi đời sống của nhân dân phong đăng hoa gốc tức là  được mùa, khoảng từ 3 đến 5 năm nhân dân mới tổ chức hội thổi cơm thi. Аến đầu những năm 1990, đời sống nhân dân nơi đã có nhiửu khởi sắc, hội thổi cơm thi lại được tổ chức trong khoảng thời gian từ 3-5 năm một lần và o ngà y 6 tháng 2 âm lịch.

Cuộc thi được tổ chức tại sân đình, có 4 giáp trong là ng: Аông, Tây, Nam, Bắc tham dự. Mỗi giáp cử­ 5 chà ng trai khửe mạnh, xưa thì mặc áo dà i đen, đầu đội khăn nhiễu, lưng thắt khăn xanh; ba cô gái mặc áo mớ ba, quần lĩnh, yếm đà o, lưng thắt khăn điửu. Ngà y nay, trang phục có đơn giản hơn: nam mặc áo đử, đầu quấn khăn đử, nữ mặc áo dà i trắng, cuộc thi chủ yếu dà nh cho nam, còn nữ dự thi têm trầu cánh phượng.

Một hồi trống nổi lên, trân sân đình các chà ng trai, cô gái đại diện cho các giáp ra mắt dân là ng. Khi có ba hồi trống điểm, những lá cử hội được các trai là ng phất lên, chia là m ba cánh tượng trưng cho ba đạo quân của ba Аức Аại Vương khi phất cử đánh giặc à‚n. Cử tung bay phất phới khi ba vị vinh quy bái tổ. Tiếp đến là  biểu diễn múa kiếm thể hiện uy lực của các đạo quân. Khi ba hồi trống tiếp nổi lên, cuộc thi chính thức bắt đầu: đại diện các giáp chạy lên lấy thẻ. Các thiếu nữ của các giáp lên nhậu trầu cau để thi têm trầu cánh phượng, cuộc thi đòi hửi mỗi người phải có bà n tay khéo léo, kử¹ thuật thuần thục để tạo nên như miếng trầu như đôi cánh phượng đang bay.

Khi các thiếu nữ thể hiện tà i năng của mình trong cuộc thi bổ cau, têm trầu, thì trai là ng các giáp bắt đầu thi chạy lấy nước được đựng trong các nồi đất nhử, địa điểm lấy nước cách xa trên 1km. Khi vử đến sân đình, các giáp nhận thóc để giã gạo bằng cối đá. Tiếp đến các chà ng trai chuẩn bị thanh giang hoặc thanh nứa cọ xát và o những thanh xoan ngâm nước được phơi khô đè lên rơm (hoặc rác) để tạo ra lử­a. Аây là  nét độc đáo của hội thổi cơm thi: bằng kử¹ thuật điêu luyện, bằng kinh nghiệm để tạo ra lử­a nhanh trong thời gian ngắn nhất. Khi đã có lử­a, các chà ng trai thi bắt gà  được ban tổ chức thả ra để là m thịt lễ thánh. Аồng thời các chà ng trai lại phải nhanh chóng vo gạo nấu cơm. Nồi nấu cơm được kẹp chặt bằng những thanh tre già , trong tiếng trống rộn rà ng, cổ vũ của người xem, từng giáp một vừa đi vừa thổi cơm vòng quanh sân đình, người cầm bó đuốc, người cầm nồi cơm, người canh chừng cơm sôi, cứ như thế cho đến khi hết thời gian và  phần đóm quy định. Sau đó, dùng khăn ướt nắm cơm thà nh từng nắm. Cơm yêu cầu phải chín, dẻo, thơm... Mỗi công đoạn của cuộc thi đửu được chấm điểm, giáp nà o già nh thắng lợi chung cuộc sẽ được là ng ban thưởng, phần lớn là  các phần thưởng tượng trưng.